In naam van Oranje, doe open de poort!

Een striemende bui, een knal onweer, en dan ineens weer stralende zon. De herfstregenboog is de perfecte metafoor voor onze onstuimige worsteling met de multiculturele realiteit. En laat nu toevallig de regenboog sinds jaar en dag symbool voor diversiteitsbeleid zijn.

Wie in de internationale zakenwereld actief is kan om de 'power of diversity' niet heen. Op de sites van alle Fortune 500 bedrijven vind je uitgebreide diversity and inclusion voornemens. Diversiteit is doorslaggevend voor het vermogen van een organisatie om te innoveren, zich aan te passen in een snel veranderende omgeving en leidt tot betere probleemoplossing, schrijft Forbes. McKinsey toonde aan dat bedrijven met diversiteit aan de top beduidend meer omzetten en winstgevender zijn.

Volgens Harvard Business School bevorderen multiculturele netwerken de creativiteit. In het kader van opkomende nieuwe economieën behoren interculturele vaardigheden volgens de Harvard Business Review tot de drie belangrijkste competenties van de manager en de werknemer van de 21ste eeuw. Net zo belangrijk, let op Frans Timmermans, als taalvaardigheid. Al deze zakelijke win-win lyriek te spijt komt er in Nederland weinig terecht van diversiteitsbeleid. Het lijkt zelfs een beetje uit de mode, ademt jaren negentig, net zoiets als 'paars'.

Diversiteit gaat over je organisatie openstellen voor, en streven naar representativiteit van gender, afkomst, klasse, leeftijd, seksuele voorkeur en eventuele beperking. Maar de grootste uitdaging anno nu is afkomst. Geen wonder; alle harde maatschappelijke debatten van nu gaan over multiculturele kwesties. Dat sijpelt door in de beeldvorming, in personeelsbeleid, in de haperende instroom, niet lekker functioneren, en grote uitstroom van allochtoon talent binnen zowel de overheid als het bedrijfsleven. In weerstand, angst, afkeer, onderwaardering en uitsluiting.

KPN deed onlangs het diversiteitsbeleid op de schop. Men had een vrouwenquotum, maar de dames bleken de allochtone man in de wielen te rijden. Het verbaasde mij niet, dat vrouwen het steeds beter doen in topfuncties. Er is een stille revolutie gaande, waarbij jonge vrouwen steeds hoger opgeleid raken. Het CBS becijferde al in 2009 dat 42 procent van de vrouwen tussen de 25 en 35 een hbo of wo opleiding had. Alles wijst erop dat de onstuitbare opmars van vrouwelijke professionals nog steeds in volle gang is. Binnen de rechterlijke macht wordt inmiddels uitdrukkelijk naar mannen gezocht.

Hoe anders is de situatie bij allochtonen. De werkloosheid neemt epidemische vormen aan. En ook bij hoogopgeleide allochtonen ligt die tot zo'n vijf keer hoger dan bij autochtone hoogopgeleiden: 15 tot 20 procent tegenover 3,5 procent. Voor de goede orde: allochtone vrouwen vallen onder het kopje 'allochtoon'. Zij ondervinden vanwege discriminatie op afkomst grotere problemen op de arbeidsmarkt en in hun loopbaan dan autochtone vrouwen.

In 2013 deed de idealistische gemeente Amsterdam het woord 'allochtoon' in de ban. Toch is het ambtenarenapparaat er nog altijd een wit bolwerk, zo berichtte Het Parool onlangs. De groepen voor wie goedbedoelde nieuwe eufemismen worden bedacht komen nog altijd niet bij de gemeente aan de slag. 'Uitgangspunt is dat iedereen op zijn kwaliteiten wordt beoordeeld, maar diversiteit maakt een organisatie sterker. Wat het aantal vrouwen betreft doen we het goed, op het gebied van herkomst lukt het minder', aldus een woordvoerder.

Pssst Amsterdam!

Ze staan op je stoep, rammelen aan de poorten, bonken op de deur. Maar je neemt ze gewoon niet aan. Dat het kennelijk gewoon gezelliger werken met 'ons soort mensen' onder elkaar is, heeft met de kwaliteit van een allochtone kandidaat niets te maken. In een stad waarin de helft van je bevolking, dus je doelgroep, bicultureel is, moet een dubbele achtergrond gewoon een pre zijn.

Want, meer affiniteit met je klandizie. Daarnaast: iemand keer op keer een brevet van onvermogen opspelden haalt iemands gevoel voor eigenwaarde onderuit. 'Inclusion' gaat over gewaardeerd, gesteund en gerespecteerd worden. Ervoor zorgen dat ieder individu, met welke kenmerken dan ook, de mogelijkheid krijgt zijn of haar volle potentieel te ontwikkelen.

Joehoe, bedrijfsleven: de koopkracht van de inmiddels ruim 2 miljoen Nederlanders met een biculturele achtergrond wordt geschat op 16 miljard euro.

Met diversiteitsbeleid is niet alleen veel te winnen, zorgen voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt is een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid en wezenlijk voor het doen slagen van een multiculturele samenleving.

Ik pleit voor een ludieke actie: misschien is het in het kader van het falende diversiteitsbeleid een idee om een eeuwenoud geuzenlied van een nieuwe tekst te voorzien: 'In naam van Oranje, doe open de poort!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.