In naam van God helpen in Husby

De rellen in de Stockholmse voorsteden hebben een leger van vrijwillige hulpverleners op de been gebracht. Sommigen proberen en passant bewoners te bekeren.

STOCKHOLM - Met haar ene hand laveert ze de kinderwagen tussen twee bloembakken door, met haar andere hand drukt ze haar mobiele telefoon tegen haar oor. Ze wiebelt op haar hoge hakken. De ogen van Carolina (34) speuren langs de pastelkleurige galerijflats van de wijk Husby. 'Ze moeten hier ergens lopen, maar ik zie ze niet. De flats lijken ook zo ontzettend op elkaar.' In de wagen produceert haar 1-jarige dochter Elin pruttelende geluidjes.


Carolina, Chileense van geboorte maar sinds 20 jaar Zweeds staatsburger, is namens haar Zuid-Amerikaanse kerkgemeenschap op missie in wat ze 'de getroffen gebieden' noemt: de wijken in Stockholm waar de jonge relschoppers 's avonds het hevigst huishouden. 'Ik hoorde dat sommige mensen bang zijn, niet naar buiten durven. Ik wil helpen In naam van God. Ik ga gewoon bij mensen aanbellen.'


Van vernielzuchtige jongeren of politie is even na elven 's morgens geen spoor. Alleen een gesneuvelde glazen voordeur herinnert aan de rellen.


'Eindelijk!' daar komt haar missiecollega. Ze heet eveneens Carolina, is eveneens Chileens en kijkt net als de andere Carolina zoekend om zich heen. Verontschuldigend zegt ze dat ze niet zo vaak in de 'förorter', banlieues in het Zweeds, komen.


De aanhoudende aanwezigheid van relschoppers in de Stockholmse voorsteden, heeft een tegenmacht in het leven geroepen: een leger van vrijwillige hulpverleners. Sommige, zoals de Carolina's, zijn overdag actief. Andere komen 's avonds, mengen zich onder de jongeren en proberen de orde te handhaven.


Zo staan op het pleintje voor het metrostation van Husby rond middernacht vijftien jonge mensen met dezelfde woestijnkleurige windjacks, tot boven dichtgeritst tegen de avondwind. Ze zijn van integratieorganisatie 'Lugna Gatan', wat - toepasselijk - 'rustige straat' betekent. Ook ijsberen er zwijgzame mannen met baarden in gele hesjes: hulpverleners van de moskee. Zweedse kranten meldden dat er alleen al in Husby elke avond honderd ouders en oudere broers de straat opgaan om de jongeren te kalmeren.


Het doel van de hulpverleners is eensgezind: een einde aan de rellen op een vreedzame manier. Gevraagd naar de oorzaak van de rellen en een eventueel verband met het ruimhartige Zweedse immigratiebeleid en de vermeende politieke correctheid van de regering, gaan de gezichten op strak en zijn de antwoorden summier.


'Ik weet niet of de regering iets verkeerd doet' , zegt Malin (21) van Lugna Gatan. 'Maar ik begrijp de jongeren wel. Als je een baan zoekt en je zegt dat je uit Husby komt, kun je het meteen vergeten.' Haar collega Noilia (23) vult aan: 'De regering heeft het ziekenhuis hier in de buurt geprivatiseerd, met het gevolg dat veel mensen de behandelingen niet meer kunnen betalen. Ze zijn boos op 'Het Systeem'.'


Ook Mohammed (53) vindt dat 'Het Systeem' niet deugt. Maar wiens schuld dat is, nee, daar wil hij geen uitspraken over doen. De van oorsprong Eritrese taxichauffeur is elke avond op straat om een oogje in het zeil te houden. Vier van zijn vijf zonen, de jongste van tien ligt in bed, zwerven vaak door de wijk. 'Er is iets mis in de verhouding tussen overheid, school, ouders en kinderen. Maar hoe precies? Vraag het mij niet. De regering moet in elk geval niet de deur dicht doen, zoals in Denemarken.'


Ook de Carolina's, hun lippen felroze en donkerrood stiftend in het waterige zonnetje, spreken zich niet graag uit over het politieke aspect van rellen. 'Ze hebben wel een persoonlijke mening' zeggen ze na driftig overleg in het Spaans - 'maar die heeft waarschijnlijk niet zoveel betekenis. Wij weten niet wat er in de hoofden van die jongeren omgaat en wij weten ook weinig van politiek. We willen alleen het woord van God verspreiden.'


Een derde missionaris, de Argentijnse Maybeth (31), wil wel iets zeggen. 'Deze regering heeft jongeren teveel vrijheid, subsidies en faciliteiten gegeven. Ze doen maar. Nu moet de overheid zorgen dat de ouders weer macht krijgen, dat het evenwicht hersteld wordt.'


Na een hele galerij vruchteloos aanbellen, hebben de Carolina's beet. Een Afrikaanse vrouw met een hoofddoek stapt uit de lift. Ze lacht vriendelijk, maar lijkt weinig Zweeds te verstaan. Ze neemt hun visitekaartje aan. Maar ze hoeft geen hulp, zegt ze. Als ze naar haar voordeur loopt, draaien de Carolina's zich om: 'Gud älskar dig', God houdt van je - roepen ze in koor.


Negatief reisadvies


Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag ontraadt reizen naar een elftal wijken van Stockholm en de stad Södertälje, waar de afgelopen week - soms hevige - onlusten plaatsvonden. Volgens de Zweedse autoriteiten was het dit weekeinde relatief rustig. Wel sloeg vrijdagnacht het straatgeweld over naar een derde stad, Örebro. Zondag omschreef een hoge politiefunctionaris in Stockholm de toestand als 'tamelijk kalm.' Hij durfde niet te voorspellen of het ergste nu voorbij is. De politie maakte melding van 220 misdrijven als brandstichting en het belagen van agenten. Circa 60 mensen zijn opgepakt. Onder de onruststokers zijn zowel notoire relschoppers als mensen die niet eerder met de politie in aanraking kwamen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden