In Moskous 'KGB-restaurant' lacht Stalin je vriendelijk toe

Alsof je een restaurant met de naam 'Gestapo' opent in Berlijn. Dat was de reactie van liberale Russen op het opduiken van het restaurant 'NKVD' in het centrum van Moskou. De NKVD was de voorloper van de KGB en was onder Sovjetdictator Jozef Stalin verantwoordelijk voor de dood van miljoenen Russen.

Het restaurant 'NKVD'.

'Wij doen alleen dat, wat we professioneel kunnen doen', prijst het restaurant zichzelf ietwat dubieus aan op de website van 'NKVD'. Op de deur van de gelegenheid aan de Ostozjenka, op een kilometer van het Kremlin, stond: 'Aankloppen!' Maar dat woord heeft in het Russisch ook een andere betekenis: 'klikken' of 'aangeven'. Dat was tijdens de jaren dertig, het hoogtepunt van de Stalinterreur, de manier waarop miljoenen mensen in de kampen van de Goelag terechtkwamen.

Op de menukaarten prijkt het portret van Stalin, terwijl aan de muren schilderijen hangen van de Sovjetdictator en Feliks Dzerzjinski, de oprichter van de geheime politie in de Sovjet-Unie. Op het menu staat onder meer een 'voorgerechtje à la Stalin'. Maar de lichtgevende letters 'NKVD' aan de gevel van het gebouw zijn inmiddels verdwenen: kennelijk eraf gehaald door verontwaardigde Moskovieten.

De eerste die over het nieuwe restaurant klaagde was Mark Fejgin, de Moskouse advocaat die naam heeft gemaakt met de verdediging van de leden van de meidenband Pussy Riot en andere critici van het bewind van president Poetin. 'Misschien zou 'De Vijf Executies Grill' leuker zijn', twitterde hij. Een andere twitteraar wees erop dat vier mensen die vroeger op het adres hadden gewoond, het slachtoffer waren geworden van de terreur. De eerste, een ingenieur, werd al in 1930 geëxecuteerd, de vierde, een chauffeur, kreeg in 1941 de kogel.

'Volkskeuken van een Grootmacht'

Het personeel van het restaurant vindt alle ophef maar onzin. Volgens een ober zouden de letters NKVD staan voor de 'Volkskeuken van een Grootmacht'. Maar waarom hangen er dan portretten van Stalin en de chef van de geheime dienst Dzerzjinski?, vroeg de filmcritica Jekaterina Barabasj, toen ze een kijkje in het restaurant nam. 'Heeft u daar soms iets tegen?', wilde de ober weten. Toen ze 'ja' zei, antwoordde hij: 'Nou, er zijn veel meer mensen die er niets tegen hebben.'

Inderdaad reageerden sommige mensen op het internet positief. 'De liberalen zitten zich weer op te winden. Maar ik zou zeggen: prima. En het belangrijkste: het zijn cyrillische letters', reageerde de journalist Oleg Poechnavtsev. Een blogger uit de Oeral stelde zich al voor hoe hij er onder het portret van Dzerzjinski een sappige steak zou wegwerken, terwijl hij 'door het bevroren raam op een eenzame demonstrant zou uitkijken'.

Ondanks de miljoenen slachtoffers die hij heeft gemaakt, hebben de meeste Russen volgens een recente opiniepeiling een positief beeld van Stalin. Liefst 54 procent heeft een positief oordeel over hem, 17 procent was negatief, de rest stond onverschillig tegenover hem of gaf geen antwoord. Onlangs werd in Penza een Stalincentrum geopend met allerlei objecten uit die tijd en een gouden buste van de generalissimo voor de deur. Ook Poetin heeft zich positief uitgelaten over de kwaliteiten van de Sovjetleider, al erkent hij dat Stalin ook verantwoordelijk was voor de terreur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden