Column

In moordend tempo terug naar de Stadsschouwburg

Scène voor twee heren: de bedrieger vriendelijk ontmaskerd.

Acteur Peter Hoeksema en actrice Maria Stiegelis tijdens een toneelrepetitie in 1983. Beeld anp

Een toneelanekdote uit de oude doos. Personages: Peter Hoeksema, acteur; Guus Oster, mijn vader, acteur en directeur van de Stadsschouwburg Amsterdam. Tijdstip: zaterdagavond 27 oktober 1967.

Hoeksema en zijn vrouw, de actrice Mariëlle Fiolet, waren gevraagd mee te werken aan een satirische sketch in het live-televisieprogramma van Mies Bouwman, het destijds veelbekeken Mies en scène.

Dat was niet tegen dovemansoren gezegd, want het jonge toneelspelersechtpaar zou er een aardig centje mee verdienen. Maar wat wilde het ongelukkig toeval? Dat op de avond van de uitzending Mariëlle, die bij een ander gezelschap zat, wel vrij was, maar Peter moest spelen in Moeder Courage en haar kinderen in de Amsterdamse Stadsschouwburg. En hun televisieoptreden zou rond tien uur worden opgenomen in Frascati, weliswaar ook in Amsterdam, maar gelegen aan de Nes, nu niet direct naast de artiesteningang op de Marnixstraat.

In Courage was Peter, die een soldaat gestalte gaf, 'op' tot ongeveer 20 minuten voor de pauze. Vlak ná de pauze moest hij weer op wacht staan. Dus had hij 40 minuten om per taxi naar Frascati te rijden, het televisiescènetje te spelen en zich daarna weer terug te laten vervoeren.

Omdat alleen hun beider bovenlijf in beeld zou komen, kon hij het onderste deel van zijn kostuum aanhouden. Dat betekende: om tien voor tien op zijn soldatenkistjes Frascati inmarcheren, de soldatentrui uittrekken en de scène spelen.

Maar helaas, vóór ze aan de beurt waren, ging er iets mis met de pas de deux van een balletduo. Die act moest over; kostbare minuten gingen verloren.

Dus moest na gedane arbeid Peter zich in moordend tempo laten terugrijden. Taxi uit, artiesteningang in, schouwburgtrappen op, branddeur door en... exact op dat moment werd de voorstelling hervat. Geen haan die ernaar kraaide.

Toch wel. Eén haantje. Want wat Hoeksema niet kon weten: dat mijn vader, een verstokt televisiekijker, die avond de live-uitzendig van Mies en scène had zitten volgen, aanvankelijk nog verveeld tijdens die pas de deux: 'Hè, dat balletgekuttekam, even een sigaretje...' Maar hij had de rook nog niet uitgeblazen of zijn arendsblik werd naar het toestel toe gezogen. Wel nondeju! Wie verscheen daar in beeld naast die mooie Mariëlle?! Echtgenoot Peter, godbetert een van zíjn acteurs! Wat deed die vlegel op de televisie? Die hoorde op dat moment toch op het toneel te staan. In Courage! Hier moest de verbijsterde directeur het zijne van weten. Hij kon niet wachten tot de voorstelling van Courage was afgelopen om de telefoon ter hand te nemen.

Eerst zijn ex-vrouw maar even, hoofdrolspeelster Ank van der Moer: of er tijdens de voorstelling nog iets bijzonders was voorgevallen. Maar nee. Vervolgens polste hij een van Peters medesoldaten en nog wat andere spelers, maar niemand had iets gemerkt.

De maandag erop moest Hoeksema voor de repetitie van een nieuw stuk in de schouwburg zijn, waar hij werd aangeklampt door de directiesecretaresse. Met een steels lachje - later begreep hij pas waarom - attendeerde zij hem op zijn postvakje waarin een (door haar uitgetypte) brief van de directie bleek te liggen: 'Beste Peter, hierbij geef ik je toestemming je medewerking te verlenen aan de live-tv-uitzending van Mies en scène van zaterdagavond j.l.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden