INTERVIEW

'In mij zit zwart en wit'

Vorig jaar sprak Robert Vuijsje met Diana Matroos in het kader van zijn interviewreeks Land van afkomst. U kunt het interview hieronder teruglezen: 'Ik ben geen boze zwarte vrouw.'

Diana Matroos. Beeld Robin De Puy

Het ging vooral om de e-mail. 'Je hoopt altijd: het is niet waar. Ik zal me vaak genoeg buitengesloten hebben gevoeld terwijl dat niet zo was. Dit gaf me de zekerheid: het is echt waar. Ik had er zoveel over gehoord, dan wilde ik die mail ook zwart op wit zien.'

Eind vorig jaar vertelde presentatrice Diana Matroos in de rubriek Nieuwsbreak op de site van de Volkskrant twee anekdotes die een paar weken eerder ook al in het mediavakblad Broadcast Magazine hadden gestaan, alleen gebeurde er toen niets.

De eerste ging over een leidinggevende bij RTL die pepernoten over haar bureau strooide en zei: 'Voor de enige Zwarte Piet op de redactie.'

Het tweede verhaal ging over een interne e-mail waarin stond dat Diana Matroos het RTL4-programma Editie NL niet te vaak als duo mocht presenteren met haar collega Wilson Boldewijn, want die was ook zwart en dat zou te heftig zijn voor de kijkers.

Hoe was het om die mail te lezen?

'Eerst was er ongeloof. Daarna werd ik heen en weer geslingerd tussen twee emoties. Ik was blij dat mijn collega's hun mond open hadden gedaan - dat doen mensen meestal niet. En tegelijk voelde ik pijn. Ik heb er nachten van wakker gelegen. De slachtofferrol is het laatste dat je gaat helpen, maar je voelt je wel even zo.'

Robert Vuijsje interviewde Wilson Boldewijn (+) ook voor zijn reeks Land van Afkomst: 'Ik heb van mijn jeugd een douw gekregen.'

Waarom werd het pas opgepikt toen het op de site van de Volkskrant stond?

'De media zijn wit, dus is Broadcast Magazine dat ook. Het tweede interview was online, dat heeft het versterkt. Dat is de kracht van sociale media, die zijn niet alleen wit.'

Waarom was de e-mail erger dan de pepernoten?

'Over diversiteit op redacties worden altijd twee dingen gezegd. Ze zijn er niet, collega's met een andere culturele achtergrond, we kunnen ze niet vinden. En: we selecteren op kwaliteit. Dat tweede punt is eigenlijk beledigend. Het suggereert dat die andere redacteuren per definitie minder goed zouden zijn. Wat is kwaliteit? Dat je jezelf herkent in een sollicitant? Mensen zijn geneigd om een versie van zichzelf aan te nemen.

'Wilson en ik hadden zo veel jaren zo hard gewerkt voor die kwaliteit. Door de e-mail werd duidelijk: het gaat dus niet om kwaliteit, we werden beoordeeld op iets anders, puur op onze kleur. Het raakte ons allebei. Dit gebeurde in 2013 en we dachten: jeetje, speelt dit toch nog een rol?

'Voor die e-mail hadden we al een paar keer als duo gepresenteerd. De aanleiding was dat we toevallig werden ingeroosterd om een week lang elke dag samen Editie NL te doen.

Wilson Boldewijn. Beeld Robin de Puy

'Ik ging uit van dat werkschema en ineens werd het veranderd. Alle presentatoren, behalve wij, kregen daarover een mail: er moest op worden gelet dat Wilson en ik niet te vaak samen werden ingepland. De styling, de visagie, iedereen wist het.

'De andere presentatoren werden woedend. Ik vond het moeilijk om gewoon mijn werk te blijven doen en niet alles door die bril te bekijken. Je moet niet overal een complot gaan zien.

'Ik ben geen boze zwarte vrouw, ik ben van de verbinding: in mij zit zwart en wit.'

Wilde je de vrouwelijke anchor worden van het RTL Nieuws om half acht 's avonds?

'In het verleden heb ik dat geambieerd. Ik kan niet zeggen of ik het door mijn kleur niet ben geworden. Het enige wat ik kan zeggen: in Nederland is nog nooit iemand met een kleur de vaste anchor geweest van het avondjournaal. Noraly Beyer was dat ook niet bij het NOS Journaal.'

Hoe werd op je werk gereageerd toen je je haar anders ging dragen?

'Als meisje las ik tijdschriften waarin ik nooit iemand zag staan met mijn kleur en mijn haar. Met de familie van mijn vader kreeg ik pas later contact. Mijn moeder is wit en heeft steil haar. Ze wist niet goed hoe ze moest omgaan met mijn haar. Als ze het ging ontklitten, huilde ik elke keer.

'Mijn haar is altijd een probleem geweest. Vanaf mijn 12de heb ik chemische behandelingen gehad om het steil te maken, ik wist niet eens hoe mijn eigen haar eruitzag. In 2009 ben ik voor het eerst in Suriname geweest en heb ik mijn familie daar leren kennen. Ik had me nooit gerealiseerd dat mijn oma de dochter van een slavin was. Dat doet iets met je. Wie ben ik, waar hoor ik nou bij? De hoofdredacteur van RTL Nieuws heeft nooit iets over mijn haar gezegd. Als ik met dit haar een screentest had gedaan, weet ik niet of ik het was geworden. Ik had toen nog steil haar.'

Diana Matroos laat op haar telefoon een foto zien van haar zoon, een witte jongen met blond haar. 'Je ziet het niet, maar hij is ook voor een kwart Surinaams. De helft van de Nederlandse jongeren in de grote steden heeft een gemengde achtergrond. Het is economisch gezien dom om daar niet in mee te gaan. Als mensen zich niet herkennen in jouw product, gaan ze ergens anders heen. Ze zeggen altijd dat donker dominant is als het wordt vermengd. Bij mijn zoon niet. Daar denk ik verder niet over na, alleen toen in het Vondelpark iemand dacht dat ik zijn au pair was.'

Diana Matroos

(Nederland, 1971) is presentator bij RTL Nieuws, RTL Z en BNR. Ook werkt ze vaak als dagvoorzitter. 'Sinds mijn statements heb ik samen met RTL positieve stappen gezet. Vorige week had ik nog een gesprek over diversiteit met Bert Habets, de algemeen directeur van RTL. Mede door gesprekken met bedrijven als ABN Amro en Google besef ik dat het vaak gaat om onbewuste vooroordelen.'

Nederlands
'Mijn directheid. Bij interviews durf ik alles te vragen.'

Surinaams
'Mijn passie, temperament en warmte.'

Eten
'Andijviestamppot met een bal gehakt, maar ook pom. Mijn frustratie is dat ik alleen die stamppot zelf kan maken.'

Partner
'Een witte man, maar ik heb ook zwarte vriendjes gehad. In de liefde overstijgt het karakter de afkomst.'

Mohammed- cartoons
'De vrijheid van meningsuiting is een groot goed, maar ik heb er moeite mee als mensen echt worden beledigd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden