In Manhattan valt sneeuw in augustus

Fictie Pretentieuze conversaties met hilarische werking, in de nieuwe Lethem...

Hoewel hij in zijn werk diverse regio’s in de Verenigde Staten heeft beschreven, verwierf Jonathan Lethem dankzij zijn twee bekendste romans, Motherless Brooklyn en The Fortress of Solitude de reputatie van chroniqueur van Brooklyn. De romans werden getypeerd door een exuberante stijl en een encyclopedische kennis.

In zijn nieuwe roman Chronic City ofwel De chronische stad, heeft Lethem zijn werkterrein verlegd naar een andere New Yorkse borough, Manhattan. Lethem geeft zijn personages namen die vooral hun functie als pionnen in een groot literair schaakspel benadrukken.

Verteller is Chase Insteadman rijk en beroemd geworden als kindsterretje in een soapserie. Vandaag de dag bestaat zijn leven vooral uit het aflopen van diners en party’s, maar hij heeft een nieuwe claim to fame: hij is de partner van de astronaute Janice Trumbull, die opgesloten zit in een ruimtestation in een baan om de aarde. Van haar lot wordt regelmatig gewag gemaakt in de oorlogsvrije editie van de New York Times (want die bestaat) en dat levert Insteadman de sympathie op van ieder die hem ontmoet.

Tijdens zijn zeldzame professionele activiteiten ontmoet Insteadman de gewezen kunstcriticus Perkus Tooth. In de jaren zeventig was Tooth een invloedrijke figuur met een column in Rolling Stone en een grote schare bewonderaars in artistiek New York, maar inmiddels leidt hij een marginaal bestaan. Niettemin is Tooth nog altijd een man van duizenden meningen en maakt hij grote indruk op Insteadman: ‘hij was iets van, ik weet niet, iets tussen Hunter Thomson en Pauline Kael in’ (een invloedrijk filmcritica bij de New Yorker).

Al snel ontstaat een meester-en-gezel-achtige vriendschapsrelatie. Een flink deel van de roman wordt gevormd door de vrijelijk alle kanten uitschietende conversaties van de twee, die een sterk cultureel-maatschappelijk karakter hebben: film, media, literatuur, muziek en kunst. Ze worden niet zelden gevoerd onder de invloed van de marihuanavariant ‘chronic’. Lethem excelleert in het weergeven van deze pretentieuze conversaties, die voor de buitenstaander dikwijls een hilarisch karakter hebben.

Terwijl Insteadman, Tooth en andere personages met rokerige hoofden discussiëren over de vraag of we nu in een gigantische computersimulatie leven of in een parallel universum, gecreëerd bij wijze van wetenschappelijk experiment, worden elders in Manhattan de straten onveilig gemaakt door een gigantische tijger (of is het een robot?), valt er sneeuw in augustus en gaat de buurt rond Wall Street al sinds september 2001 gehuld in een dikke mist.

Alle bizarre verbeelding, spot en overdrijving ten spijt, is de inzet van Chronic City uiteindelijk een serieuze. Sterk beeldend, zij het door de magere plot niet echt meeslepend, schetst het boek een sombere visie op de hedendaagse cultuur, belichaamd door een dystopisch New York.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden