REPORTAGECoronacontroles Madrid

In Madrid is de politie overal: ‘Je kunt niet zonder rechtvaardiging op straat zijn’

De politie in Madrid is overal, om te controleren of niemand de straat op gaat zonder geldige reden.Beeld Cesar Dezfuli

In Spanje mag je geen stap buiten zetten zonder geldige reden. De politie treedt op met hoge boetes − ook als iemand zijn vriendin meesmokkelt met wie hij niet samenwoont. We liepen mee met de politie in Madrid.

Twee jonge ouders, ze zijn vanuit het ziekenhuis op weg naar huis. Hij zit voorin, mondkapje op. Zij zit achterin, haar hand beschermend om het hoofdje van de baby gevouwen. De baby knijpt zijn ogen dicht tegen het licht. Zijn eerste zonlicht.

‘Waar gaat u heen?’ De agent ziet alleen de man met het mondkapje. ‘Naar huis’, zegt die. ‘We zijn met onze baby, die is net geboren.’ Hij laat het raampje bij de achterbank zakken, een andere agent knikt bij het zien van de pasgeborene. Ze mogen doorrijden.

Zo ziet de wereld eruit in Madrid. De politie is overal, om te controleren of niemand de straat op gaat zonder geldige reden. Werk, boodschappen, zorgtaken, honden uitlaten: veel meer is er niet toegestaan. Haast nergens is de bewegingsvrijheid tijdens de corona-epidemie zozeer aan banden gelegd als in Spanje.

In totaal zijn er in Madrid inmiddels meer dan 667 duizend boetes uitgeschreven en bijna 6.000 mensen vastgezet.Beeld Cesar Dezfuli

Boetes

De boetes zijn hoog, minimaal 601 euro. Het ministerie van Binnenlandse Zaken stelde vorige week een lijst op met bedragen die geïnd dienen te worden bij de meest voorkomende overtredingen. Een reisje naar het tweede huis: 1.500 euro. Geen identiteitsbewijs: 700 euro. Met een kind op pad zijn zonder geldige reden: ook 1.500 euro. Betrapt worden bij het houden van een feestje: maximaal 10.400 euro.

De politie schaamt zich niet voor het strenge optreden. Terwijl het normaal wettelijk verboden is om agenten herkenbaar in beeld te brengen, laten de autoriteiten nu volop fotografen en cameraploegen toe bij de controles. Iedere dag geeft de politie bovendien een tussenstand van het aantal boetes en arrestaties. In totaal zijn er inmiddels meer dan 667 duizend boetes uitgeschreven en bijna 6.000 mensen vastgezet.

Het maakt dat de Spanjaarden zich wel twee keer bedenken voordat ze van huis gaan. ‘In het begin waren er meer overtredingen’, zegt Daniel Jiménez (44), die de leiding heeft over de groep agenten die een fuik heeft opgezet bij het Atocha-station. ‘Nu is er veel meer bewustwording. Iedereen heeft een bewijsstuk bij zich, een brief van zijn werkgever of een bonnetje van de supermarkt. Je kunt niet gratis, zonder rechtvaardiging, op straat zijn.’

Terwijl het normaal wettelijk verboden is om agenten herkenbaar in beeld te brengen, laten de autoriteiten nu volop fotografen en cameraploegen toe bij de controles.Beeld Cesar Dezfuli

Balkonpolitie

Ook de Spanjaarden zelf lijken overtuigd van de noodzaak tot binnen blijven. Bij de regionale alarmcentrale kwamen in de maand die de quarantaine nu duurt 200 duizend telefoontjes binnen. Eén op de drie keer betrof het iemand van de ‘balkonpolitie’, die belde om door te geven dat anderen zich niet aan de lockdown hielden: buren die zeven keer op een dag de hond uitlieten, kinderen die speelden op de binnenplaats van een appartementengebouw, enzovoorts.

Bij het Atocha-station vormen de automobilisten een dwarsdoorsnede van de economie in het centrum van Madrid. Er zijn veel klusjesmannen onderweg, te herkennen aan hun ladders, hun kleding met verfvlekken en hun busjes. Zij zijn sinds Pasen weer aan de slag, toen er een eerste versoepeling van de regels werd doorgevoerd. De meesten van hen komen direct met een schriftelijke verklaring aanzetten zodra de politie ze aan de kant zet. Vaak hoeven de agenten alleen ‘buenos días’ te zeggen.

Je ziet ook veel maaltijdbezorgers, te herkennen aan hun grote tassen van Deliveroo of Glovo. Zij doen niet aan verklaringen, hun tas is hun vrijgeleide. Toch bekijkt de politie hen met wantrouwen. Nu de stad is overgenomen door de agenten, is het voor drugsdealers moeilijker om ongezien hun werk te doen. Vandaar dat er een nieuwe truc in zwang is: de drugs worden verstopt in de isoleertassen. De agenten voelen in de voering en kijken onder het zadel van de scooters. Vandaag vinden ze niets.

Marihuana

Nee, dan een dag eerder. ‘Toen vonden we 18 kilo marihuana’, zegt Jiménez. ‘De drugs zaten verstopt in de achterbak van een auto, onder zakken met tuinaarde. De bestuurder zei dat hij een tuinbedrijf had, maar dat bleek een leugen.’

Een ander verhaal is dat van een jongen die heel zenuwachtig werd toen hij werd aangehouden. Hij zei dat hij boodschappen had gedaan. Maar toen hij de achterbak moest opendoen, bleek er een meisje in te zitten. Zijn vriendin. Ze woonden niet samen en wilden toch bij elkaar zijn. Dat is geen legitieme reden: ook op de liefde staat tegenwoordig een boete.

De politie controleert het verkeer bij het Atocha-station. De automobilisten vormen een dwarsdoorsnede van de economie in het centrum van Madrid.Beeld Cesar Dezfuli

Na een kwartier, hoogstens een half uur, breekt de politie haar controlepost op. De agenten verdwijnen in hun busjes, steeds in dezelfde samenstelling: dat is een van de nieuwe regels.

Arme stadsdeel

Even later zetten ze een fuik op bij de afrit van de rondweg die toegang geeft tot het arme stadsdeel Vallecas. In een kerk even verderop wordt voedsel uitgedeeld, onder meer aan mensen die acuut in de problemen zijn gekomen omdat hun inkomen is weggevallen. Tientallen mensen staan te wachten met hun boodschappenwagentjes. Van een anderhalvemetersamenleving is hier geen sprake, maar dat schijnt de agenten niet te kunnen schelen. Zij richten zich opnieuw op de automobilisten.

Weer de nodige klussers, nu ook veel supermarktpersoneel. Allemaal hebben ze de benodigde papieren bij zich. Na twee uur controleren heeft het politieteam nog geen enkele boete kunnen schrijven.

Net voordat Jiménez zijn mannen bij elkaar roept, stopt er een jonge vrouw met betraande ogen. Ze is op weg naar het ziekenhuis. Haar beide ouders zijn stervende. ‘Aan covid?’ vraagt de agent. Ze knikt, de tranen zwellen aan. Snel gebaart de agent haar door te rijden. ‘Doe voorzichtig.’

Van toerisme tot de landbouw – in Italië hangt boven alle sectoren een zwarte donderwolk
Het coronavirus treft Italiaanse ondernemers als een dubbele rechtse, gevolgd door een uppercut. Een fabrikant van fietsonderdelen, een hotelier, een wijnbouwer en een boekhandelaar doen hun verhaal.

Een afscheid in zeven minuten op de begraafplaats van Madrid
Op begraafplaats Zuid, een van de grootste van Madrid, blijft priester Bajaña proberen de nabestaanden iets van troost te bieden. Al moet dat in minder dan tien minuten. Dan komt alweer de volgende overledene.

Deze landen kruipen voorzichtig uit hun lockdown
In Oostenrijk zijn sinds dinsdag de kleinere winkels weer open en in Denemarken gaan kinderen tot en met 11 jaar vanaf woensdag weer naar school. Ook elders krijgt de exitstrategie langzaamaan vorm.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden