NieuwsAfrikaans Protest

In Little Africa, Guangzhou, worden Afrikanen uit hun huizen en hotelkamers gezet

Een opmerkelijk protest van Afrikaanse diplomaten tegen de behandeling van Afrikanen in de Zuid-Chinese stad Guangzhou, nadat daar enkele honderden Afrikanen uit hun huizen of hotelkamers zijn gezet. Wat is er aan de hand in Little Africa?

Afrikanen in de Zuid-Chinese handelsstad Guangzhou klagen onder meer over huisbazen die hen uit hun huurwoning zetten.Beeld EPA

De Organisatie van Afrikaanse Staten, de verzamelde Afrikaanse ambassadeurs in China, en individuele Afrikaanse regeringen zoals die van Kenia en Sierra Leone: allemaal roepen ze China op het matje wegens vermeende discriminatie. Trok China de afgelopen maanden fel van leer tegen racisme zodra iemand met een Aziatisch uiterlijk werd geassocieerd met corona, nu krijgt China hetzelfde verwijt.

De jacht op Afrikanen in Guangzhou komt na geruchten dat ‘300 duizend zwarten de stad in een nieuwe epidemie van corona storten’. Afrikanen in de Zuid-Chinese handelsstad klagen dat huisbazen hen uit hun huurwoning zetten. Restaurants en hotels weigeren volgens enkele filmpjes op Twitter Afrikanen. Afrikanen vertellen aan de BBC dat ze ‘gedwongen getest worden’ op corona of onder huisarrest worden gehouden. Ook filmen Nigerianen en Kenianen hoe ze op straat slapen – een diplomaat brengt ze voedsel, omdat ze uit elke winkel worden weggejaagd. 

Volgens China worden alle buitenlanders hetzelfde behandeld. Iedereen die uit het buitenland aankomt, moet veertien dagen in quarantaine. Omdat Beijing kampt met een tweede golf corona-uitbraken van geïmporteerde gevallen zijn de regels aangescherpt. Bijna 90 procent van de uit het buitenland afkomstige coronagevallen betreft overigens Chinezen die zijn teruggekomen uit coronahaarden elders ter wereld, omdat ze denken dat ze in China veiliger zijn. 

Made in China

Afrikanen beproeven sinds midden jaren negentig hun geluk in Guangzhou, de handelsstad in het hart van de Made in China-industriegebieden. Sommige handelaren pendelen heen en weer om containervrachten goedkope spulletjes in te kopen, anderen zetten succesvolle ondernemingen op in bijvoorbeeld pruiken van menselijk haar en vestigen zich permanent. Sommige Afrikaanse dromen over rijkdom lopen stuk: die mensen blijven met verlopen verblijfspapieren als leraar Engels hangen, of als drugsdealer. In 2014 klaagde de Nigeriaanse ambassadeur in Beijing, Sola Onadipe, over de ‘schandalige activiteiten met harddrugs’ door illegaal in China verblijvende Nigerianen.

Dit alles komt in Guangzhou samen in een paar straten die bekend staan als Little Africa of, minder politiek correct, Chocolate City. De omvang van de Afrikaanse gemeenschap is controversieel: schattingen lopen uiteen van 15- tot 200 duizend. Omdat Afrikanen zichtbaar zijn, ook in een Chinese stad met 14 miljoen inwoners, werd het klimaat voor deze migranten in Guangzhou steeds onvriendelijker.  

Sinds 2011 geldt in Guangzhou de regel dat de inwoners een geldbeloning krijgen als ze buitenlanders met ongeldige verblijfspapieren aangeven. Bedrijven, hotels en opleidingsinstituten riskeren boetes als ze illegale migranten van dienst zijn. Tegelijkertijd is het visumbeleid aangescherpt: Afrikanen moeten voor een visumverlenging terug naar eigen land, terwijl dat voorheen met een dagje reizen naar het nabijgelegen Hongkong of Macao geregeld was.

Lichaamsvloeistoffen

De jacht op Afrikanen zonder geldige verblijfspapieren werd pas goed ingezet in 2017. Toen was het politieke klimaat rijp, bleek uit de bijval die een Noord-Chinese politicus, Pan Qingling, kreeg toen hij opriep tot een ‘oplossing voor het veiligheidsprobleem in Guangzhou.’ ‘Zwarte broeders reizen vaak in groepen. Ze zijn ’s nachts buiten op straat, in nachtclubs (…) Bij Afrikanen komt aids en ebola in hoge mate voor, ziektes die zich verspreiden via lichaamsvloeistoffen (…),’ aldus Pan. Zijn uitspraken werden op Chinese sociale media toegejuicht.

Chocolate City werd deels gesloopt, duizenden mensen met verlopen visa werden gearresteerd. Veel Afrikanen kozen voor een andere stad of hielden China helemaal voor gezien, want racisme tegen mensen met een zwarte huidskleur is in China dagelijkse kost. Tot een collectieve woedeuitbarsting over discriminatie vanuit de Afrikaanse diplomatie kwam het nooit. Nu is de huisuitzetting van enkele honderden mensen goed voor een golf van protest van Afrikaanse diplomaten.

De Nigeriaanse parlementsvoorzitter Femi Gbajabiamila toonde de Chinese filmpjes van confrontaties tussen politie en dakloze Nigerianen op de straten van Guangzhou en eiste een verklaring. ‘Het is bijna ondiplomatiek, de manier waarop ik spreek, maar dat is omdat ik van streek ben door wat er aan de hand is,’ aldus Femi Gbajabiamila – een filmpje van zijn gesprek met de Chinese ambassadeur staat op Twitter. In Nigeria werd eerder deze week geprotesteerd tegen de komst van een team Chinese corona-hulpverleners uit angst dat ze het virus zouden meebrengen.

Vergrootglas

Ook de regeringen van Kenia, Sierra Leone en Ghana hebben hun ongenoegen tegenover Beijing in ongewoon sterke bewoordingen kenbaar gemaakt. Ze voelen zich wellicht aangemoedigd door het feit dat Beijing zich tijdens de coronacrisis publiekelijk de rol van antiracismewaakhond heeft aangemeten: het virus maakt geen onderscheid tussen nationaliteit of ras, stelt Beijing in iedere propaganda-uiting. 

Door de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus treedt de Chinese politie hard op tegen praktijken die jarenlang door de vingers zijn gezien. Zo hielden veel huiseigenaren zich niet aan de regel dat alleen buitenlanders die een verblijfsvergunning voor een jaar hebben een woning mogen huren. Ook vertrekt niet iedere buitenlander met een verlopen visum uit zichzelf.  

Door corona komt alles onder een vergrootglas te liggen, dus gedogen doet de Chinese politie niet meer.  Maar dan nog heeft China zijn Afrikaanse vrienden wel degelijk uit te leggen waarom het weigeren van mensen met een donkere huidskleur die een Big Mac willen kopen een ‘gewone’ maatregel tegen het coronavirus is.   

LEES OOK:

Terwijl de aantallen ziekenhuisopnames en doden zich in Nederland lijken te stabiliseren, blijven ze elders in de wereld oplopen. Volg de laatste ontwikkelingen rondom het coronavirus in dit liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden