'In Kunduz vertrouw je op je wapen, niet op de politie'

Drie Nederlandse politietrainers zeiden het vandaag hardop in de Tweede Kamer: het is de vraag of het Nederlandse trainingswerk in Afghanistan beklijft. Afgelopen najaar kwamen de laatste Nederlandse politietrainers, na een missie van ruim twee jaar, terug uit Kunduz. Sinds het vertrek van de Nederlanders laait het geweld in de regio op. Desondanks schetsten de politieagenten in de Kamer een positief beeld van Afghanistan.

Afghanen in Kunduz tonen hun identiteitsbewijs waarmee ze zich kunnen registreren voor de verkiezingen. Beeld epa

De Afghaanse hoofdstad Kabul verschilt niet veel van Amsterdam, zei een politieagente in de Tweede Kamer. 'Ik hoor u bijna lachen, maar het is echt waar.' Haar collega viel haar bij: 'Ook wij in Nederland vechten 's nachts op straat. We doen dat met dezelfde drive als Afghaanse agenten.' De agenten waren uitgenodigd door de Tweede Kamer om terug te blikken op de trainingsmissie. De vergelijking met Nederland zal voor veel Afghanen mogelijk vleiend, maar vooral moeilijk voorstelbaar zijn.

In de aanloop naar de Afghaanse regio- en presidentsverkiezingen, aanstaand weekend, voeren de Taliban het geweld op. Bijna dagelijks komen mensen om het leven door bomaanslagen. Vandaag blies een man zich op voor het ministerie van Binnenlandse Zaken in Kabul. Hij nam vier politieagenten met zich mee de dood in. In het noorden van het land, enkele honderden kilometers van Kunduz, ontvoerden en vermoordden de Taliban de lokale kandidaat voor de provincieraad en negen van zijn aanhangers. In Kunduz zelf kwamen maandag acht mensen om. Een andere bom maakte een einde aan het leven van een lokale politieagent.

Volkskrantverslaggeefster Natalie Righton, die van begin 2010 tot eind 2012 verslag deed vanuit Afghanistan, begrijpt niets van de vergelijking tussen Kabul en Amsterdam. De opmerking is beledigend voor de Afghanen die steeds banger zijn om de straat op te gaan, zegt ze. Haar contacten in Afghanistan laten telefonisch weten dat het land afglijdt in de richting van een nieuwe strijd.

'In Kunduz ben ik bang'
'De situatie in Kabul is heel heftig nu. Iedereen is bang', zegt Hamza, een van Rightons oude vertalers per telefoon vanuit Kabul. 'Er is minder verkeer op straat, omdat mensen liever binnen blijven', Voor buitenlandse journalisten raadt hij gewapende bewaking aan. Eenzelfde onveilig beeld schetst hij van Kunduz, waar hij deze maand nog was: 'Ik ben daar bang. Een man van de geheime dienst vroeg mij waar mijn wapen was om mijzelf en mijn buitenlandse gast te beschermen.'

Een andere tolk zegt: 'Mijn twee restaurants in Kabul zijn nu dicht. We zijn bang voor aanslagen, zo net voor de presidentsverkiezingen.' Tijdens het telefoongesprek wordt de verbinding verbroken doordat er een militair konvooi voorbijsnelt met storingsapparatuur voor mobiele telefoons. 'Er is net weer een aanslag gebeurd', zegt hij even later.

Een contactpersoon in Kunduz raadt buitenlandse journalisten aan te verblijven bij een lokale krijsgheer die over een eigen legertje beschikt. 'Voor je veiligheid kun je in Kunduz beter op je eigen wapen vertrouwen dan op de politie.' Een tolk uit het gebied laat weten tegenwoordig vier bodyguards in dienst te hebben, voorheen ging hij zonder beveiliging over straat.

Kamer twijfelt over nut
Enkele politieke partijen die de politietrainingsmissie naar de Afghaanse provincie Kunduz mogelijk maakten, twijfelen achteraf over het nut van de missie, bleek vandaag na afloop van de hoorzitting in de Tweede Kamer.

'Als ik vooraf had geweten hoe matig de resultaten zouden zijn, in vergelijking met de inspanningen en de hoeveelheid belastinggeld die eraan zijn besteed, dan weet ik niet of ik dit nog een keer zou steunen', zegt CDA-Kamerlid Raymond Knops.

Fractieleider Bram van Ojik van GroenLinks vindt dat Nederland langer zou moet investeren in Afghanistan, vooral met hulpprojecten: 'Er is wel degelijk het nodige bereikt, maar tegen hoge kosten. Door weg te gaan zal de kosten-batenverhouding verder verslechteren.'

VVD, D66 en ChristenUnie - die de Kunduzmissie eveneens steunden - hebben nog niet gereageerd.

Een politietraining in Kunduz, op de achtergrond Kamervoorzitter Van Miltenburg die de training bijwoont, september 2013. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden