In Kosovo wordt nog steeds gemoord

Het geweld in de Servische provincie Kosovo neemt toe. Alleen zijn de rollen omgedraaid: de Serviërs worden mishandeld of vermoord....

De aanvallen zijn de laatste in een snel groeiende reeks gewelddadige incidenten die de overwegend Albanese provincie sinds begin dit jaar teistert. Over de daders is officieel zelden iets bekend. Over de slachtoffers des te meer: ze zijn in de meeste gevallen Serviër.

'Wat in Gorazdevac is gebeurd is de bruutste vorm van fascisme', briesde de Servische vice-premier Nebojsa Covic na de moord op de zwemmende tieners. 'Geloof me, veroordelingen, protesten en schriftelijke verklaringen zijn niet genoeg. Wat we ook doen, er is niets veranderd, ze vermoorden en vermoorden mensen, er is een etnische zuivering gaande.'

Daarmee kaatste de Servische bewindsman de bal terug naar de voormalige Albanese vijand in Kosovo. Vier jaar geleden waren het nog de Servische leger- en politie-eenheden van Milosevic die hardhandig tekeer gingen tegen de Albanese bevolking. De internationale gemeenschap beschuldigde de Joegoslavische oud-president van genocide op de Albanezen, waarna de NAVO in 1999 met grootschalige bombardementen een einde maakte aan de Servische militaire aanwezigheid in Kosovo.

Nu zijn de rollen omgedraaid, wilde Covic maar zeggen. Sinds de provincie vergaande autonomie heeft en het gezag feitelijk in handen ligt van de Verenigde Naties, zijn de Serviërs in Kosovo hun leven niet zeker. Hoewel het huidige geweld onvergelijkbaar is met dat van de Servische troepen eind jaren negentig, lopen Serviërs inderdaad groot risico te worden geslagen, gestoken, ontvoerd, beschoten of bestookt met handgranaten, stelde Amnesty International in april. Nog steeds verblijven tweehonderdduizend Servische vluchtelingen in Servië en kwijnen de tachtigduizend achterblijvers weg in enclaves die moeten worden bewaakt door de internationale vredestroepen van KFOR.

Maar er spelen meer zaken, die politiek gezien tot grotere problemen kunnen leiden. Naast burgers zijn namelijk ook politieposten langs de grenzen met Servië en Macedonië doelwit van aanslagen. Die worden steevast opgeëist door het Albanese Nationale Leger (AKSh), een schimmige groepering die openlijk streeft naar de aaneensluiting van Albanese gebieden in Kosovo, Macedonië en Zuid-Servië.

'De enige manier om het Albanese probleem op te lossen is oorlog', stelde ene Vigan Gradica eerder dit jaar op de website van het AKSh. Eerder zei de organisatie het vredesakkoord tussen etnische Albanezen en Macedoniërs in Macedonië niet te erkennen.

Met zijn gewelddadige acties kan het AKSh - dat door de VN op de lijst met terroristische organisaties is geplaatst - de onvrede in het zuidwesten van de Balkan gemakkelijk misbruiken voor zijn riskante politieke doelen. Vrijwel alle Albanezen in Kosovo zijn gefrustreerd door het uitblijven van volledige onafhankelijkheid. De provincie heeft weliswaar een eigen regering en parlement maar het gebied is op papier nog steeds onderdeel van het gehate Servië.

Tot afgrijzen van de Albanezen laten de VN de definitieve status van het gebied liefst zo lang mogelijk onbesproken. Een van de redenen is de belabberde veiligheidssituatie voor de Servische minderheid. Maar belangrijker is de angst dat een onafhankelijk Kosovo voor andere bevolkingsgroepen aanleiding kan zijn zich eveneens af te scheiden (zoals Albanezen in Macedonië en Servië, Serviërs en Kroaten in Bosnië, Hongaren in Vojvodina). Dat laatste zal de gemiddelde Albanees in Kosovo een zorg zijn, en het AKSh weet dat sentiment handig uit te buiten.

Intussen heeft het Servische parlement alvast het zekere voor het onzekere genomen door Kosovo woensdag opnieuw te bestempelen als integraal onderdeel van de staat Servië en Montenegro. De verklaring ontlokte een reactie van de Albanees-Kosovaarse parlementariër Bajram Kosumi die weinig illusies laat over een spoedige vreedzame oplossing van de kwestie: 'Ik denk dat wij de onafhankelijkheid moeten uitroepen en Servië moeten vertellen dat wij nergens anders meer over hoeven praten dan over een onafhankelijk Kosovo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden