Bellen metOnze man in Hongarije

‘In Hongarije is het omkopen van artsen gebruikelijk uit angst pas aan de beurt te zijn als je dood bent’

De Oost-Europese landen kregen pas laat te maken met het coronavirus en tellen weinig ziektegevallen. Toch is er bezorgdheid over de capaciteit van de gezondheidszorg. We bellen met correspondent Jenne Jan Holtland in Boedapest.

Het verlaten Heldenplein in Boedapest. Beeld REUTERS

Hoe is het leven in lockdown in Boedapest?

‘Het gaat prima hoor. We hebben net een avondwandelingetje gemaakt, dat mag hier nog net zonder speciale toestemming. We hebben relatief weinig besmettingen, ruim 2.200, al wordt er uitzonderlijk weinig getest. Het dodenaantal staat nu op 200, dat valt ook mee. We zijn natuurlijk wel in lockdown: scholen, musea, bioscopen en veel winkels zijn dicht. Ja, de horeca ook, alleen takeaways zijn open. Hier op de hoek zit een goede pizzeria, dus daar halen we soms wat. 

‘Toch is er opvallend veel wél open: supermarkten, apotheken, kappers ook. In winkels gaat daarbij geregeld wat mis, gedrang bij de ingang, personeel zonder handschoenen. Premier Viktor Orbán heeft gezegd dat hij de piek van de epidemie na 3 mei verwacht, dus daar bereiden we ons op voor. Zo moeten we vanaf maandag verplicht een mondkapje dragen in winkels en in het ov.’

Wat vind je zelf het grootste nadeel van de lockdown?

‘Dat ik niet meer kan reizen. Op 10 mei zijn in Polen presidentsverkiezingen. Die zou ik normaal gesproken verslaan, en dat gaat nu niet door. Er gaan nog wel vluchten, in theorie kan het, maar als ik het land binnenkom moet ik eerst twee weken in quarantaine, dus dan kun je journalistiek weinig meer toevoegen. Ik zal die verkiezingen dus vanuit Boedapest moeten volgen.

‘Ik heb overigens binnen Hongarije nog wel gereisd, want de treinen rijden nog. Ik ben naar Györ geweest, om de economische gevolgen van de coronacrisis te onderzoeken. Die zijn best heftig, want elke dag verliezen in Hongarije meer dan 4.000 mensen hun baan, en voor hen zijn geen extra uitkeringen beschikbaar gemaakt.’

In Nederland vlakt de curve af en beginnen mensen te roepen om versoepeling van de beperkingen teneinde de economie te redden. Wat is de stemming in Hongarije?

‘Mensen zijn hier ook wel kritisch, maar dat gaat dan meteen de politieke kant uit, voor of tegen de regering-Orbán. Zo zijn veel mensen geschrokken van Orbáns besluit 60 procent van alle ziekenhuisbedden vrij te maken voor coronapatiënten, 36.000 bedden in totaal. Dat leidde ertoe dat veel zieke patiënten plots uit het ziekenhuis werden ontslagen, onder wie iemand van wie het been net was geamputeerd. Dat vonden veel mensen wel erg drastisch, te meer daar er pas 2.200 besmettingen zijn. Twee ziekenhuisdirecteuren die kritische vragen stelden, werden meteen ontslagen. Zo gaat dat hier, geen overleg, direct keiharde confrontatie.

‘In het algemeen houden de Hongaren zich best goed aan de coronamaatregelen. Veel mensen herinneren zich nog de oude tijden onder het communisme, ze zijn qua inperkingen en ongemakken wel wat gewend. Daarbij komt dat landen als Hongarije, Polen en Roemenië pas relatief laat met de corona-epidemie te maken kregen, en dus meer tijd hadden om zich voor te bereiden.

‘De grootste zorg in Oost-Europa is de vraag of de gezondheidszorg het aankan. Er is chronische onderbezetting: veel artsen zijn afgelopen jaren naar het buitenland vertrokken, waar ze veel meer kunnen verdienen. In Hongarije heb je het dan naar schatting over 1 op de 5. In dit land is het ook nog gebruikelijk om artsen om te kopen, met een pot honing ofzo, uit angst dat je anders pas aan de beurt komt als je dood bent. Bij corona ligt dat anders. Ik hoorde van een dokter die dit jaar voor het eerst zelf paasinkopen had moeten doen, nu de gebruikelijke cadeautjes uitbleven.’

Donderdag was de virtuele top van de Europese regeringsleiders over het herstelfonds voor de coronacrisis, met de diepe tegenstelling tussen noord en zuid. Hoe staan oostelijke lidstaten als Hongarije in deze strijd?

‘Landen als Polen en Hongarije zitten niet in de eurozone, dus die discussie over zuinigheid en solidariteit speelt hier niet zo. Hier gaat het vooral over het eerste coronasteunpakket van de EU. Hongarije is met 5,6 miljard euro een van de grootontvangers en krijgt meer dan een land als Italië. De regering-Orbán doet echter of ze niks heeft gekregen en Brussel alleen maar kritiek heeft vanwege de onbeperkte verlenging van de coronanoodwet, die Orbán veel meer macht heeft gegeven. Hij past onder die noodwet allerlei trucs toe om de oppositie te knevelen. Zo heeft hij, om geld vrij te maken voor de coronacrisis, alle politieke partijen met de helft gekort. Daar heeft regeringspartij Fidesz geen last van, maar de oppositiepartijen wel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden