Reportage Camera's langs voetbalvelden

In het voetbal kun je jezelf niet filmen, daarom doet VoetbalTV dat

Een bericht van VoetbalTV over een opgenomen amateurs wedstrijd. Beeld Arie Kievit

VoetbalTV afficheert zich graag als ‘het Facebook van het amateurvoetbal’. Zo moet er vanaf al die velden een wereld opengaan. Of het nou niveau heeft of niet. ‘In het voetbal kun je jezelf niet filmen. Daarom doen wij dat.’

Joey Tol, linksbuiten van het eerste zaterdagelftal van RKAV Volendam, weet het nog goed. ‘Het gebeurde tijdens onze kampioenswedstrijd, eind mei. Ik kreeg de bal uit de kluts, op 45 meter van het doel. Ik had gezien dat de keeper een paar meter voor de doellijn stond, dus ik zette één stap en schoot loeihard op goal. De bal ging net over hem heen, in de verre kruising. En we werden kampioen.’

Als Tol dit vertelt aan iemand die er niet bij was, ziet hij hem denken: dit is te mooi om waar te zijn. ‘Dankzij VoetbalTV kan ik bewijzen dat het echt is gebeurd.’

RKAV Volendam pakte de titel in de zaterdag eerste klasse A, waar VoetbalTV is getest. Terwijl het team traint op het hoofdveld, wijst voorzitter Jan Kwakman naar de overkant. ‘Zie je die mast, bij de middenlijn? Daaraan hangen de twee camera’s van VoetbalTV, die beide een helft filmen. Met software worden de beelden aan elkaar geplakt. Via een kabel gaan de beelden naar een server bij de kleedkamers. Die stuurt de data naar VoetbalTV.’

De voorzitter pakt zijn telefoon. ‘Heb je het doelpunt van Joey al gezien?’ Hij scrollt naar een top-10 van mooiste goals, op een rij gezet door VoetbalTV. Tol staat op 1. ‘Kijk nou. Prachtig, hè?’

Tot nu toe gebruikte alleen zaterdag 1 de app. Kwakman: ‘Onze jeugdleden zullen dit nog veel leuker vinden.’

Zonde

Initiatiefnemer Roeland Stekelenburg, directeur van VoetbalTV, liep jarenlang rond met plannen voor ‘het Facebook van het amateurvoetbal’. ‘Ik wilde het makkelijk maken om individuele voetbalcarrières te documenteren’, zegt hij. ‘Nu staan video’s, foto’s en verslagen vaak op een teampagina op Facebook of de site van een club. Na het seizoen valt een team uit elkaar en wordt een nieuwe pagina aangemaakt. Oud materiaal verdwijnt, dat is zonde. Bij VoetbalTV komt alles op je profielpagina, als vanzelf.’

Het platform sluit aan bij een trend. ‘Jongeren leven in een beeldcultuur. Skateboarden doe je bij wijze van spreken met twee GoPro-camera’s aan je hoofd. In het voetbal kun je jezelf niet filmen. Daarom doen wij dat.’

Alles gaat geautomatiseerd. Toch zijn de registraties volgens Stekelenburg heel behoorlijk. ‘Voor de eredivisie is dit helemaal niet interessant. Die worden al gefilmd, met meer camera’s. Maar het is geweldig voor al die wedstrijden die nooit werden opgenomen.’

‘Technisch was dit drie jaar geleden niet mogelijk’, zegt Hylke Sprangers, chief technology officer van Talpa Network. Zijn bedrijf werkt samen met de KNVB. ‘Hd-camera’s waren niet scherp genoeg, of onbetaalbaar. En kunstmatige intelligentie en deep learning hebben een enorme sprong gemaakt.’

Scherpe beelden

Kort en simpel: de resolutie van camera’s is nu zo hoog dat beelden scherp blijven als je van vrij ver filmt en inzoomt. Omdat computers beelden direct kunnen analyseren, is de bal te herkennen en volgen.

Sprangers pakt zijn laptop en laat stilstaand beeld zien uit een wedstrijd van RKAV. ‘Je ziet waar de software denkt waar de bal is. Daar staat een rondje, bij die verdediger.’ Hij drukt op play. ‘De bal wordt keurig gevolgd. Ons tweede algoritme laat de camera zwenken en inzoomen.’

Het lijkt eenvoudig, dat was het niet. ‘We hebben aandelen genomen in een Tsjechisch bedrijf dat werkte met zo’n soort techniek en hebben een manier ontwikkeld om de bal te volgen. In het begin ging van alles mis, soms was dat hilarisch. Toen een meeuw door het beeld vloog, dacht de software dat het de bal was en zwenkte de camera opzij. Zoiets gebeurde ook met kale hoofden, witte sokken en regendruppels op de camera. Die fase is voorbij.’

De KNVB heeft veel vertrouwen in dit project, zegt Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal. ‘Het is een investering die we niet 1, 2, 3 terugverdienen. We zijn er wel van overtuigd dat het geld zou kunnen opleveren. Via het buitenland, via sponsors, via lokale tv-zenders die beelden uitzenden. Ook voor clubs is het gunstig. Ze kunnen wedstrijden uitzenden in de kantine, dat is goed voor de omzet. Sponsors kunnen banners zetten op VoetbalTV, reclameborden bij het veld krijgen extra waarde.’

Privacy

Waar Talpa Network veel tijd in techniek stak, concentreerde de bond zich op ethische en juridische kwesties. Tijdens de proef waren er vragen over privacy maar niemand weigerde mee te spelen. Mogelijk gebeurt dat wel bij een nieuwe club. Technische problemen zijn niet uit te sluiten. ‘We zullen vast dingen tegenkomen die we beter moeten regelen’, zegt Van der Zee. ‘Maar ik laat me niet leiden door angst. Het voetbal heeft te lang stilgestaan. We moeten vooruit.’

Nieuw is dat beeldmateriaal kan worden gebruikt voor videoanalyses, met bijbehorende software. RKAV-trainer Sander Middelbeek is er blij mee. Hij maakte al provisorisch gebruik van filmpjes van VoetbalTV. ‘Na elk weekend zette hun redactie hoogtepunten op een rij. Ik stuurde filmpjes naar spelers, via WhatsApp. Onze goals, omdat dat leuk was en goed voor het vertrouwen. Maar ook tegendoelpunten en gemiste kansen, om van te leren.’

Spits Niels Sprenger stond hiervoor open. ‘Ik heb hem beelden laten zien van zijn loopacties in het strafschopgebied. Hij stopte vaak meters naast het doel. Ik heb uitgelegd dat het beter is tussen de palen te staan als er een voorzet komt. Dan scoor je sneller. Niels ging er bloedserieus mee aan de slag. Het is geen toeval dat hij topscorer werd, met 24 doelpunten.’ 

VoetbalTV lijkt een beetje op Facebook

VoetbalTV lijkt een beetje op Facebook, je logt in met je KNVB-account. Teamgenoten zijn automatisch ‘vrienden’. Buitenstaanders kunnen meekijken op een toeschouwers-account. Opstellingen en namen zijn voor hen in principe niet zichtbaar. De rechten van de beelden zijn van VoetbalTV. Elk KNVB-lid gaat er automatisch mee akkoord dat zijn wedstrijd wordt uitgezonden. ‘Privacy van voetballers is nu al relatief’, zegt directeur Stekelenburg. ‘Ouders staan vaak filmpjes te maken langs de lijn.’ Hij stelt heel zorgvuldig om te gaan met de privacy van spelers: ‘Ze kunnen kiezen uit drie privacyinstellingen: beeldmateriaal delen met hun team, met al hun ‘volgers’ of met iedereen. Als ze willen dat een bepaald fragment niet wordt gedeeld, kunnen ze dat aangeven.’ Bij voetbalclubs met camera’s staan waarschuwingsborden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.