'In het uiterste geval sluiten we bedrijven'

De Voedsel en Waren Autoriteit bestaat pas een jaar, maar maatschappelijke organisaties vinden de VWA te onzichtbaar. Directeur Johan de Leeuw legt uit dat hoe de VWA werkt....

'Nee. Absoluut niet.' - Heeft u enig idee welke inhoudelijke redenen aan deze beslissing ten grondslag liggen?

'Dat is nooit duidelijk geworden. Ik had gehoopt dat er iets over zou worden gezegd in het debat over de regeringsverklaring. Maar daarin kwam de VWA niet aan de orde.

'Er zijn in het parlement ook geen vragen over gesteld. Het zou goed zijn als het kabinet daar meer duidelijkheid over geeft.' - Een van de redenen zou zijn dat de Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees (RVV), die de meeste mensen levert aan de VWA, al onder Landbouw viel.

'Dat is onzin. Alle 1600 RVV'ers waren net overgegaan naar Volksgezondheid. Maar je kunt je afvragen of aan besluiten die op deze manier worden genomen wel inhoudelijke redenen ten grondslag liggen. Dat is hier ook zo. Ik ben er niet blij mee, want het slorpt energie op die we hard nodig hebben voor het opbouwen van de organisatie.' - De inlijving bij Landbouw heeft de discussie doen oplaaien over hoe onafhankelijk de VWA is. Landbouw is het departement van de boeren, zeggen critici. De slager keurt zijn eigen vlees.

'Op zichzelf moet het niet uitmaken onder welk ministerie wij vallen. Maar ik zou het goed vinden als er een wet op de VWA komt, waarin de Voedselautoriteit een wettelijke basis krijgt. Daarin kun je ook de onafhankelijkheid vastleggen.

'Ik heb met dit idee aan aantal Kamerfracties benaderd. Ik hoop dat er een motie van komt. Het zou mooi zijn als zo'n wet er is in 2005. Dan moeten de RVV en de Keuringsdienst volledig zijn geïntegreerd in de VWA.' - De VWA bestaat precies een jaar. De buitenwacht is niet onverdeeld positief. De VWA is onzichtbaar, zeggen maatschappelijke organisaties als de Consumentenbond.

'Ik wil niet beweren dat alles ideaal is gegaan. Er is veel tijd gestoken in de opbouw van de organisatie. Maar sommige dingen zijn wel goed gegaan. Bij de kwestie van dioxine in veevoer begin dit jaar hadden we de volgende dag al een risicobeoordeling klaar. Dat zou in de oude situatie veel langer hebben geduurd.' - De conclusie was dat er geen gevaar was voor de gezondheid. Toch adviseerde u producten uit de schappen te halen.

'Dat was een fout. Die is meteen rechtgezet. Bij de vogelpest is dat beter gegaan. Daar hebben we het advies gegeven om eieren in pakstations te vernietigen om te voorkomen dat de ziekte zich kon verspreiden. Dat is gebeurd.' - Toch was de VWA onzichtbaar tijdens de periode van de vogelpestcrisis.

'Dat is de afspraak die we hebben in Nederland. Als er een crisis is, ligt de eerste verantwoordelijkheid bij de minister en zijn staf. Dan krijgen wij een adviserende rol.

'Dat heeft te maken met onze politieke cultuur. Als er vandaag wat gebeurt, willen wij morgen de minister in de Kamer. Je moet je ook niet willen profileren over de rug van de consument tijdens een crisis.' - Als de VWA alleen adviezen mag uitbrengen, heeft u dan wel genoeg macht om de consument te beschermen?

'We kunnen boetes uitdelen. In het uiterste geval kunnen we overgaan tot bedrijfssluitingen. Maar als er schadelijke spullen in de winkel liggen, is dat in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de bedrijven.

'Doen zij niets, dan treedt op ons advies de minister op. Dat moet zo snel mogelijk gaan. Daar mag zo min mogelijk tijd tussen zitten, druk ik mijn mensen steeds op het hart.' - Wist u dat de telefonische klachtenlijn van de VWA al een tijd is afgesloten?

'Nee, dat hoor ik voor het eerst. Dat ga ik nakijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden