In het oerwoud wisten de Papoea's waar de vijand zat

'In de bush was je helemaal nergens zonder de Papoea's. Zij wisten van de hoed en de rand, wat je wel en niet kon eten, waar de vijand zat. Zagen ze wat riet wuiven, wisten zij wat er aan de hand was. Voor ons was het helemaal niet makkelijk in het oerwoud.'

AMSTERDAM - Op het terrein van het museum en tehuis voor oud-militairen in Bronbeek in Arnhem wordt vandaag een monument onthuld ter nagedachtenis aan de gesneuvelde Papoea's in de jaren 1942-1962 in de strijd om Nieuw-Guinea. Vandaag precies vijftig jaar geleden droeg Nederland de voormalige kolonie onder grote internationale druk over aan de Verenigde Naties, waarna Indonesië er de macht greep.

Joop Bergsma (74) is de voorzitter van het comité dat heeft gezorgd dat het monument er komt. Het initiatief was genomen door drie andere veteranen, die net zoals Bergsma op Nieuw-Guinea strijd hebben geleverd. In 1956 sloeg Nederland nog een opstand van Papoea's neer. Begin jaren zestig stuurde Nederland tienduizend militairen om een invasie door de Indonesische Republiek af te slaan. De Papoea's zelf ijverden voor een onafhankelijke staat.

Bergsma, korporaal bij de mariniers, hoorde bij de grote groep dienstplichtigen die begin jaren zestig werden verscheept en die zij aan zij met Papoea's streden tegen Indonesische infiltranten die in grote getale naar het eiland werden verscheept en gevlogen. Hij zat er anderhalf jaar, een tijd van patrouilleren, orde handhaven en opsporen. 'Daar heeft de Nederlandse marine de laatste grote zeeslag gevoerd. Op 15 januari 1962 werd de Indonesische Motor Torpedo Boot Macang Tutul tot zinken gebracht en twee andere schepen sloegen op de vlucht, dankzij het optreden van Hr. Ms. ramschip Kortenaer en twee andere torpedojagers.'

Aan Nederlandse zijde sneuvelden er in die jaren 103 militairen. Hoeveel Papoea's er zijn omgekomen, is niet precies bekend. Maar het steekt de veteranen, van wie velen weer op bezoek in Nieuw-Guinea waren, dat zij nergens officieel kunnen worden herdacht. Het monument zal worden onthuld door de inspecteur-generaal der krijgsmacht, tevens inspecteur der veteranen, de luitenant-generaal A.C. Oostendorp. Samen met Bergsma. De Papoea's zelf laten zich onder andere vertegenwoordigen door een Papoea vrouwenkoor.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden