REPORTAGE

In het land van de scooter brengt bakker Bergamaschi brood rond op de elektrische bakfiets

Bakker Luca Bergamaschi met zijn rode elektrische bezorgbakfiets. Beeld Nicola Zolin
Bakker Luca Bergamaschi met zijn rode elektrische bezorgbakfiets.Beeld Nicola Zolin

In Italiaanse straten zijn elektrische bakfietsen nog geen gemeengoed. Zoals in Pavia, onder de rook van Milaan, waar bakker Bergamaschi veel opzien baart. Intussen trekt de regering alle registers open om elektrische vervoersmiddelen te promoten.

Op een knalrode bakfiets zoeft Luca Bergamaschi geruisloos over de stoep van Pavia. Een oudere vrouw kijkt verbaasd over haar schouder als hij haar in zijn klassieke witte bakkerspak gepasseerd is. De caféhouder op de hoek steekt vanuit de deuropening zijn duim op.

‘Mensen zijn heel nieuwsgierig,’ vertelt de bakker even later, terwijl hij de bakfiets voor de deur van zijn zaak parkeert. Wanneer hij er niet op rijdt, staat de bakfiets hier als blikvanger op de stoep, in een winkelstraat in het stadscentrum. Bergamaschi (47) kocht het in Italië nog behoorlijk zeldzame voertuig afgelopen oktober. Zijn sportschoenen zijn wit uitgeslagen van het meel, want het grootste deel van de dag brengt hij nog altijd achterin de bakkerij door, met het maken van verse foccaccia, pizza en de eindeloze rijen zoetigheden die in de vitrines opgestapeld liggen.

Hij bezorgt nu vooral ’s ochtends vroeg veel brood, en tijdens lunchtijd op kantoren. De elektromotor die het trappen ondersteunt heeft hij daarbij wel echt nodig, zegt hij lachend, terwijl hij naar zijn lichaam gebaart. Hij heeft een postuur dat bij een bakker vertrouwen in zijn kunde inboezemt, maar voor een wielrencarrière minder geschikt is.

null Beeld

Groene mobiliteit

Samen met veel Italiaanse ondernemers ontdekte de bakker het thuisbezorgen noodgedwongen, tijdens de eerste lockdown. Hij had het geluk dat zijn ontdekking samenviel met een nieuwe groene politiek in Italië. De helft van zijn bakfiets werd betaald door de gemeente Pavia, die ondernemers tijdens de coronacrisis wilde stimuleren om duurzame investeringen te doen.

Nu bezorgt hij zijn brood, vacuüm verpakt om het zo vers mogelijk te houden, dus fietsend door het middeleeuwse centrum van het universiteitsstadje. De stad op de Povlakte heeft een uiterst geschikt plat fietslandschap, gelegen onder de rook van Milaan. Letterlijk, want de regio heeft al jaren veel last van luchtvervuiling. Volgens medisch tijdschrift The Lancet bevinden 19 van de 30 zwaarst vervuilde Europese steden zich in Noord-Italië, waarvan de meesten in Lombardije. Pavia staat op plek 21.

Onderzoekers vermoeden dat luchtvervuiling de impact van corona in het hard getroffen Lombardije heeft verergerd. Mede daarom staat groene mobiliteit sinds de coronacrisis hoog op de agenda. ‘Na covid moeten we ons gedrag veranderen,’ zei de vorige minister van klimaat Sergio Costa in mei. Op het gebied van mobiliteit valt nog veel te winnen in Italië, dat wereldwijd een van de hoogste concentraties auto’s, motoren en scooters per hoofd van de bevolking heeft.

De regering van de inmiddels afgetreden Giuseppe Conte – zelf uitgesproken fietsliefhebber – voegde de daad bij het woord en trok de portemonnee voor een subsidie op elektrische fietsen en stepjes. Zo hoopte de regering meerdere vliegen in één klap te slaan: drukte in het openbaar vervoer tegengaan, smog verminderen en het in de grote steden altijd verstopte verkeer beter door laten stromen.

Vanaf november is er daarom zo’n 70 miljoen euro vergeven aan particulieren in steden met meer dan 50.000 inwoners, om hen te helpen bij de aanschaf van een fiets of (elektrisch) stepje. Niet iedereen is gecharmeerd van de royale fiets-subsidies, die volgens veel Italianen geen prioriteit hebben. Vooral rechtse politieke partijen laten geen kans voorbijgaan om het ‘stepjesbeleid’, waarvan de toekomst onder de nieuwe regering nog ongewis is, belachelijk te maken.

Desondanks was het animo tijdens de eerste ronde in november enorm. Zo groot zelfs, dat er in januari en februari een nieuwe ronde plaatsvond. Ditmaal was er 100 miljoen euro beschikbaar, waarvan 2 miljoen speciaal gereserveerd voor bakfietsen voor bedrijven. Ondernemers krijgen via de belasting 30 procent van hun bakfiets-aanschaf terug, tot een maximum van 2000 euro.

Luca Bergamaschi:  ‘De fiets is het thema van de toekomst.’ Beeld Nicola Zolin
Luca Bergamaschi: ‘De fiets is het thema van de toekomst.’Beeld Nicola Zolin

Groeiende markt

In heel Europa vindt een bakfiets-boom plaats, die al was ingezet voor de coronacrisis. Volgens het City Changer Cargo Bike-project, een EU-initiatief ter promotie van de bakfiets, groeide de markt in 2019 met 60 procent en in 2020 met 53 procent. De toename is het sterkste in de categorie met elektrische motor, die het voertuig geschikter maken voor vrachtvervoer en heuvelachtig terrein.

Achter de Italiaanse (bak)fietssubsidies zit behalve duurzaamheid ook een economisch motief, want Italië was in 2019 zelf de op een na grootste fietsenproducent in Europa na Portugal. Nederland stond op plek vijf. TrikeGo, het Milanese bedrijf waar Bergamaschi zijn fiets kocht, claimt in 2020 met 37 procent te zijn gegroeid.

Ook andere Italiaanse bakfietsproducenten melden grootse groeicijfers, al gaat het vooralsnog nog steeds om relatief kleine totaalaantallen: in heel Europa werden er vorig jaar naar schatting 43.600 verkocht. Toch wint het fenomeen aan bekendheid en duiken ondernemers als Bergamaschi steeds vaker op door heel Italië. Zo concurreert er in Milaan sinds kort een rijdende boekwinkel met Amazon en bestaan er in Turijn en Rome bezorgservices met de bakfiets.

De elektrische bakfiets heeft in elk geval één Italiaan bekeerd tot fiets-evangelist. Bergamaschi somt de voordelen nog eens op. Natuurlijk is er de duurzaamheid, die hij heel belangrijk vindt, maar ook praktische redenen wegen waar: nooit meer vaststaan in het verkeer, geen eindeloze zoektochten naar een parkeerplek, geen boetes meer voor uitladen waar het niet mag. De bakker weet zeker dat hij niet lang de enige bakfietseigenaar van Pavia zal blijven. ‘De fiets is het thema van de toekomst.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden