In hartje Londen is niemand Cruijff vergeten

Pep Guardiola, Jordi Cruijff en de weduwe Danny. In een boekwinkel in Londen staat Johan Cruijff ouderwets centraal. Even herinneringen ophalen.

Cruijff duelleert op Wembley met de Griek Frangiskos Sourpis tijdens de Europa Cup I-finale in 1971.

Op een ochtend in 1973 begon het hart van de jonge Arsenal-supporter Matt Tench sneller te kloppen. The Sun, een krant die hij in Noord-Londen bezorgde, berichtte dat Johan Cruijff misschien naar Highbury zou komen. 'Ik schreef een brief naar de club, een smeekbede om hem te halen,' zegt Tench. Het schrijven hielp niet. Nummer 14 zou voor Barcelona tekenen. Total Football ging nog even voorbij aan Engeland.

Tench is donderdag een van de tientallen belangstellenden bij de presentatie van Johan Cruyff. My turn, the autobiography bij boekwinkel Waterstones in hartje Londen. In het souterrain zijn de genres nonfictie en British History even oranje gekleurd, de kleur van de Engelse vertaling waarvan de titel, dankzij de behendige Engelse taal, twee betekenissen heeft. Op een van de planken staat Cruijff gebroederlijk naast Churchill. Een hele eer. Voor beiden.

Waarom

Op de drie krukjes zitten Jordi Cruijff, Jaap de Groot en Pep Guardiola: zoon, spookschrijver en beste leerling. Ere-aanwezige is weduwe Danny, met vertraging overgekomen uit Barcelona om dit moment mee te maken. Ze glundert stilletjes, bijvoorbeeld wanneer de huidige manager van Manchester City uitlegt dat hij pas op zijn 18de leren voetballen, de leeftijd waarop hij onder Cruijffs hoede kwam. 'Ik was bang voor hem,' herinnert hij zich, 27 jaar later.

'Hij zorgde ervoor dat je altijd de vraag 'waarom?' stelde,' zegt Guardiola. 'Het was alsof ik elke dag naar de universiteit ging.' Volgens de 45-jarige Spanjaard is het fout om managers te beoordelen op de prijzenkast. 'Als je een grote club leidt, win je prijzen. Maar niemand heeft meer invloed uitgeoefend dan Cruijff.'

Hoezeer Cruijff zijn beste leerling waardeerde blijkt uit diens fantasie-elftal, waar Pep samen met Di Stefano, Bobby Charlton en Garrincha op het middenveld 'speelt'.

Recensie

Lees hier de recensie autobiografie van voetballegende Johan Cruijff, die vandaag in Amsterdam wordt gepresenteerd. Waarom laat Cruijff laat zichzelf er, via zijn ghostwriter, zo bekaaid afkomen als voetballer en trainer?

Primeurs

Naast hem luistert Jordi kalmpjes toe. Voor hem is het boek leerzaam, een manier om zijn vader beter te leren kennen. Hij vertelt met interesse de passages over de ontvoering en de aanloop naar het wereldkampioenschap van 1978 te hebben gelezen, een episode die zich afspeelde toen hij een kleuter was. 'Daar is veel over geschreven, maar nu is duidelijk dat hij graag had meegewild, maar dat de veiligheid van zijn gezin voorop stond.'

Het is een van de zaken waarover het door Jaap de Groot geschreven boek eindelijk duidelijkheid biedt, een boek dat tevens enkele primeurs bevat. Zo had Cruijff in 1995 een jong talent van Bordeaux op het oog, een zekere Zinedine Zidane, maar hij kon het bestuur van Barcelona er niet van overtuigen de jonge Fransman te kopen. Het zal wel lichte commotie geven in Spanje, waar het boek in twee talen verschijnt: Spaans en natuurlijk Catalaans.

Cruijff als coach van Barcelona op Wembley kort voor de aftrap van de Europa Cup I-finale tegen Sampdoria.Beeld VI-Images via Getty Images

Spijt

De Groot vermaakt het gehoor met verhalen Cruijffs gave voor wiskunde. 'Hij kon goed rekenen en had een goed geheugen voor getallen', zegt hij over de man die vooral bekend stond om diens die curieuze verhouding met taal. 'Als je hem een telefoonnummer gaf, schreef hij het niet op. Hij onthield het gewoon. De jonge Johan had bovendien een goed ruimtelijk inzicht. Daarom had hij interesse in honkbal, vooral het veldspel. Hoe snel komt de bal? Waar moet je staan?'

Over twee dingen had Cruijff spijt, zo staat in de autobiografie, spijt: dat hij geen bondscoach is geworden voor het wereldkampioenschap van 1990 en dat hij nooit in Engeland heeft gespeeld. 'Dat laatste had hij wel gewild, maar tot laat in de jaren zeventig mochten er geen buitenlanders in de Engelse competitie spelen.'

Zoon Jordi kon die stap jaren later wel maken en beleefde een goede tijd bij Manchester United onder een andere voetballegende, Alex Ferguson.

Na alle verhalen en anekdotes zegt De Groot dat hij de memoires bewust in de tegenwoordige tijd heeft geschreven. 'Zodoende is hij nog steeds onder ons,' zegt de Telegraaf-journalist, een hand op de knie van Jordi leggend.

Even valt er een diepe stilte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden