REPORTAGESCHOOLEXAMENS

In hartje Brabant gingen de schoolexamens gewoon door: ‘Het voelt niet oké’

Julien Tromp (rechts) wacht op afstand van andere leerlingen op zijn examen in het Dr. Mollercollege in Waalwijk. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het openbare leven ligt stil, maar de schoolexamens die maandag begonnen mochten doorgaan. Als scholen maar de richtlijnen van de RIVM volgen. Dat is volgens sommige leraren niet haalbaar. ‘Bij grote vakken als Nederlands zijn er twee- tot driehonderd leerlingen in het gebouw.’

Het is maandagochtend 8 uur als Julien Tromp (16) zijn fiets in een van de vakken van de fietsenstalling parkeert. Zijn school, het Dr. Mollercollege in Waalwijk, heeft alle examenleerlingen van tevoren gevraagd hun fiets op minstens 1,5 meter afstand van de andere te parkeren. Dat blijkt goed te doen. ‘Normaal is het hier propvol’, zeg Julien. Nu is de fietsenstalling zo goed als verlaten.

Het openbare leven mag sinds vorige week grotendeels stilliggen, de schoolexamens gaan voorlopig gewoon door. Zolang scholen de richtlijnen van gezondheidsdienst RIVM volgen, mogen ze doorgaan, besloot onderwijsminister Arie Slob vorige week. 

En dus komen ook op de school van Julien in hartje Brabant vandaag leerlingen hun examens maken. De school voor havo- en vwo-leerlingen liet vorige week per brief weten welke maatregelen van kracht zijn. Zo moet Julien op weg naar de ingang afstand houden van andere leerlingen. Eenmaal binnen is het devies: doorlopen, niet langs de kluisjes, direct naar het lokaal. De klassen zijn opgedeeld in groepjes, maximaal dertien leerlingen per lokaal.

Dan is er nog die andere regel. ‘Je zorgt ervoor dat je in principe niet naar de wc hoeft te gaan voor, tijdens of na de toets’, staat in de brief. ‘Houd er dus rekening mee dat je niet te veel (maar ook niet te weinig) eet en drinkt.’ In noodgevallen kan het overigens wel. Dan wordt direct daarna de wc schoongemaakt.

Veel scholen treffen vergelijkbare maatregelen, anderen stellen de schoolexamens nog even uit. De komst van soms honderden examenleerlingen leidt op veel plekken tot ongerustheid. Onderwijsvakbond Aob en CNV Onderwijs riepen het kabinet maandagavond op de schoolexamens stop te zetten. ‘Alle bijeenkomsten zijn verboden', aldus AOb-voorzitter Eugenie Stolk, ‘dan is het toch ondenkbaar dat er deze week leerlingen schoolexamens gaan maken.’

Officieel mag een verkouden leerling niet deelnemen. ‘Maar hoe controleer je als school of je leerlingen niks onder de leden hebben?’, zegt leraar Michel Verschuren, die op een school in Tilburg werkt. ‘Een leerling die hoest of iemand met een snotneus kun je naar huis sturen, maar niet elke vorm van verkoudheid zie je. Bovendien hebben sommige mensen met corona nauwelijks klachten. Ze verspreiden het virus wel.’

Julien doet zijn examen. De klassen zijn opgedeeld in groepjes, maximaal dertien leerlingen per lokaal.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Leerlingen zullen de schoolexamens ook niet graag missen. Ze zijn onderdeel van het eindexamen. Wie er niet bij kan zijn, moet herkansen. Een eindexamen voorbereiden met onderwijs op afstand is bovendien al lastig genoeg. ‘In de groepsapp van de klas is er nu alleen maar stress’, zegt Julien. ‘Welke stof moeten we leren? Zou de normering soepeler zijn?’

De voorbereidingen voor dit schoolexamen waren niet ideaal voor de havo-leerling en zijn klasgenoten. Door anderhalve week lesuitval hebben ze een deel van de stof niet behandeld. Vervangende lessen via internet gingen niet altijd even goed.

Over het examen kunst dat hij nu moet afleggen, maakt Julien zich niet veel zorgen. Het vak ligt hem wel. En Engels straks ook. Maar volgende week staat economie op het programma. ‘Daar heb ik meer moeite mee. Dus ik baal dat we daarvoor minder lessen hebben gehad.’

Directeur Kees Maas van het Dr. Mollercollege heeft een dubbel gevoel bij het doorgaan van de schoolexamens. ‘Het is tegenstrijdig’, zegt hij op zijn werkkamer. ‘Je hoort overal dat je vooral afstand moet houden, je niet in groepen moet ophouden, thuis moet blijven. En wij blijven hier leerlingen ontvangen. Bij grote vakken als Nederlands zijn er twee- tot driehonderd leerlingen in het gebouw. Dat voelt niet oké.’

Het lastigste vindt hij dat hij zijn personeel moet vragen te surveilleren. Terwijl volwassenen volgens de laatste wetenschappelijke inzichten meer kans hebben dan kinderen om ernstig ziek te worden. ‘Of het verantwoord is de schoolexamens door te laten gaan? Dat moet je niet aan mij vragen. Wij volgen de richtlijnen van het RIVM, we luisteren naar de GGD. De deskundigen zijn onze graadmeter.’

Minister Slob laat weten dat er naar verwachting dinsdag meer duidelijkheid komt over zowel de school- als de eindexamens. Maandagmiddag hebben onderwijsorganisaties met de minister over de examens overlegd. Dat heeft vooralsnog niet tot nieuwe maatregelen geleid. 

Adjunct-directeur Rosanne Melfor desinfecteert computers voor aanvang van het examen in het Dr. Mollercollege in Waalwijk. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Als het aan de kleine activistische vakbond Leraren in Actie (LIA) ligt, gaan de examens helemaal niet meer door. Voorzitter Peter Althuizen: ‘Er wordt een situatie voor lief genomen die we op werkplekken en openbare plekken niet wenselijk vinden. Je kunt scholieren wel ver uit elkaar zetten, maar ze komen allemaal door dezelfde deur naar binnen. Vervolgens hangen ze uren met hun snufferd boven een blaadje, waar een docent straks ook weer aan moet zitten.’ De vakbond pleit ervoor eindexamenleerlingen dit jaar hun diploma zonder examen uit te reiken.

Dat aanlokkelijke scenario lijkt voor Julien nog ver weg. De scholier loopt naar een plek waar een toets ligt en hangt zijn jas over de stoel naast zich. Andere leerlingen komen binnen, nemen ook plaats. Als dit schoolexamen straks klaar is, laten de leerlingen hun papieren liggen. Ze verlaten het lokaal. Na afloop wordt de ruimte eerst een uur gelucht. Pas daarna zullen de surveillanten het werk verzamelen. Tafels en deurkrukken zullen worden ontsmet.

Maar zover is het nog niet. Adjunct-directeur Rosanne Melfor pakt een stuk keukenrol en spuit daar een paar pufjes desinfectievloeistof op. Ze maakt de deurklinken schoon. ‘Dames en heren’, zegt ze, ‘jullie mogen beginnen. Neem je tijd, geen paniek, dit is een bijzondere situatie. Laten we proberen er iets van te maken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden