'In grote delen van Syrië wordt gemoord'

Wissam Tarif reisde illegaal door Syrië. 'De mensen hebben hun angst overwonnen.'

DEN HAAG - Als mensenrechtenactivist in Syrië werken, is tegenwoordig Russische roulette, zegt Wissam Tarif. Hij kan het weten. Tarif, de 36-jarige directeur van mensenrechtenorganisatie Insan, reisde de afgelopen weken kriskras door Syrië. Hij kwam het land illegaal binnen, en reisde met een vals paspoort.


Tarif verzamelde talloze getuigenissen, foto's en video's van het brute overheidsgeweld tegen betogers, en smokkelde die het land uit. Nu vrijwel alle onafhankelijke journalisten het land zijn uitgezet, is hij een van de belangrijkste bronnen voor wie wil weten wat er in Syrië speelt.


Zijn recentste informatie is weinig opbeurend. 'Het leger is een grootschalige militaire operatie begonnen', zegt Tarif, die een paar dagen in Den Haag is. 'Ze rijden de steden binnen met tanks, leggen sluipschutters op de daken, schieten er op los. Burgers krijgen niet eens de kans om lijken van de straat te halen. Ik hoorde net dat een man de lichamen van zijn twee broers probeerde weg te halen. Hij werd zelf doodgeschoten.'


Tarif komt oorspronkelijk uit Libanon. Zijn jeugd bracht hij om veiligheidsredenen door in Zuid-Amerika, waarna hij in 2002 naar Syrië verhuisde. Hij werd er actief in de mensenrechtenbeweging, en pleit al jaren in Europa voor meer steun aan de Syrische oppositie.


Vorige week reisde hij naar Genève om te lobbyen bij de Verenigde Naties. In Den Haag overlegt hij met de aanklagers van het Internationaal Strafhof over de mogelijke vervolging van president Bashar al-Assad.


'Ik heb hen bewijzen overhandigd die ik in Syrië heb verzameld. Ik hoop dat dit helpt om de VN-Veiligheidsraad te overtuigen een onderzoek naar Syrië te gelasten. Maar ik weet niet of het zal lukken. Onze inspanningen stellen niets voor in vergelijking met het lobbywerk van de Syrische overheid.'


Wat vindt u van de internationale reactie?

'Het Westen heeft nog steeds niet begrepen wat er in de Arabische wereld gebeurt. Ze reageren op Syrië met halfzachte verklaringen en dubbele boodschappen. Assad moet de kans krijgen voor hervormingen, zei Obama. Wat? Assad heeft elf jaar lang de kans gehad om hervormingen door te voeren.


'Het Westen moet directe gesprekken voeren met Assad, en een duidelijke boodschap uitsturen dat het geweld ontoelaatbaar is. Alleen als Assad en de legertop voelen dat ze zullen worden vervolgd voor de mensenrechtenschendingen kan er iets veranderen. Helaas is de internationale gemeenschap meer bezorgd om de regionale veiligheid in het Midden-Oosten dan om Syrische burgers. Ze vrezen dat Israël in gevaar komt als Assad valt. Maar regionale veiligheid is niet gebaat bij dictators. Regionale veiligheid is gebaat bij democratie en een vrij volk.'


Het leger gaat steeds driester te keer tegen de protesten. Hoe lang kunnen de betogers dat nog volhouden?

'Toch waren er dinsdagnacht zeventien demonstraties in heel Syrië. De mensen hebben hun angst overwonnen. Ze hebben aan de vrijheid geroken. Na alle offers kunnen ze niet meer tot zwijgen worden gebracht.


'Kijk naar Deraa: het leger is al drie dagen in de hele stad aanwezig, maar nog steeds houden zo'n twee- of drieduizend mensen een sit-in rond de moskee in het centrum. Ze willen de gewonden beschermen, die in die moskee worden verzorgd. Ik verwacht vrijdag weer grote demonstraties. Tenzij er echt een enorm bloedbad komt, gaan de mensen gewoon door.'


Zo'n bloedbad heeft in Syrië al eens plaatsgevonden. In 1982 werden in Hama duizenden dissidenten vermoord. Bent u bang voor herhaling?

'Maar Hama gebeurt nu al! We hebben uit grote delen van het land geen informatie, we weten totaal niet wat zich daar afspeelt. Daar wordt nu gemoord. Zijn er duizenden slachtoffers? Ik hoop van niet, maar we weten het niet. We kennen de namen van 423 doden, maar dat is slechts een fractie van het totale aantal.


'Er zijn geen journalisten meer in Syrië, en de weinige mensenrechtenactivisten zitten net als de gewone bevolking vast zonder elektriciteit of telefoonnetwerk. Er is geen enkele manier om hen te bereiken. Uit Deraa krijgen we alleen nog informatie via een bron met een satelliettelefoon. Maar de elektriciteit is al dagen afgesloten en we vrezen dat de batterij binnenkort leeg is. Dan gaat ook Deraa op zwart. Het regime wil de bevolking daarmee angst aanjagen, en daar slaagt het ook in.'


Gaat u zelf nog terug naar Syrië, ondanks de Russische roulette?


'Ik wil volgende week weer gaan, al twijfel ik of ik nog binnen kom. Er wordt nu geschiedenis geschreven in de Arabische wereld. De jongeren hebben genoeg van de leugens en de dictatuur, en komen op voor hun waardigheid en vrijheid. Het is gevaarlijk, ja, maar ik ben een van hen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden