In gevang groeide een terreurcel

De Spaanse politie arresteerde maandagnacht acht terreurverdachten. Het zijn waarschijnlijk de maten van Mohamed Achraf, onlangs gepakt in Zwitserland.

De 30-jarige Algerijn Mohamed Achraf, onlangs gearresteerd in Zwitserland, heeft tussen 2000 en 2002 in de Topas-gevangenis in het Spaanse Salamanca een schare jihad-rekruten om zich heen verzameld. Zijn doel: een terreurcel formeren. Acht van zijn maten, veelal Algerijnen, zijn maandagnacht door de Spaanse politie gearresteerd bij invallen in Madrid, Pamplona, Valencia en verscheidene steden in Andalusië. Nog eens tien anderen, die nog een straf in de gevangenis uitzitten, zijn verhoord.

Rijk geschakeerde details over de geschiedenis van de cel zijn woensdag verschenen in de Spaanse kranten. Zij baseren zich op de getuigenis van 11.304, gedaan op 14 september, én op 163 brieven die de verdachten elkaar in de loop der jaren vanuit hun cellen hebben geschreven. Zo staat op een kaartje, vermoedelijk geschreven in 2002: 'Het gaat goed met hem (een van de verdachten, red.). Hij sport en bereidt zich voor op de jihad en de strijd tegen de vijanden van God. Wat er met de Tsjetsjeense mujahedin in het Russische theater is gebeurd, vervult hem met afschuw.'

De Topas-cel is op het eerste gezicht een schoolvoorbeeld van de rekrutering in gevangenissen, die veiligheidsdiensten in de Europa en de Verenigde Staten al lange tijd zorgen baart. Achraf, in 1999 veroordeeld wegens fraude met creditcards, heeft vermoedelijk andere gevangenen bekeerd tot de heilige oorlog. 'In de gevangenis zijn veel jongeren die eruit willen om de mogelijkheid te hebben te sterven als martelaren', zei Achraf tegen 11.304.

'De grootste klap voor Spanje in zijn geschiedenis' stond Achraf voor ogen. Maar de voorbereidingen waren nog in het beginstadium, zeiden bronnen bij de politie in El País. Bij de invallen zijn documenten, cd's, tweeduizend euro en een boek over het martelaarschap gevonden, maar geen bommen. Het plan was om explosieven te kopen bij een zwarthandelaar in El Ejido, de streek in Andalusië waar veel Noord-Afrikaanse immigranten in de tuinbouw werken en waar ook enkele mijnen zijn.

Het was de taak van een Mauritaniër de explosieven te verwerven - K.B.D. heet hij in het getuigeverhoor van 11.304. De Mauritaniër was gespecialiseerd in het beroven van de 'ongelovigen'. Met dat geld zou hij Goma 2-explosieven kopen, maar de handelaar in El Ejido was argwanend, aldus 11.304: Marokkanen die om explosieven vroegen was normaal, maar een zwarte, dat was de handelaar niet gewend.

In het Nationaal Gerechtshof in Madrid houdt Baltasar Garzón kantoor, de rechter die het onderzoek naar de Spaanse connecties met de 11/9-aanslagen in de VS onderzoekt. Even verderop zit Juan del Olmo, zijn collega, die de treinaanslagen in Madrid onder zijn hoede heeft. Het doelwit heeft kortom vooral grote symbolische waarde. Achraf was al op verkenningstocht geweest en had geconcludeerd dat er weinig speciale veiligheidsmaatregelen waren getroffen. Spaanse politieonderzoekers schatten dat Achraf meende nog vier of vijf maanden nodig te hebben; ze sluiten niet uit dat hij op 11 maart 2005 wilde toeslaan.

Het is opmerkelijk dat zich onder de arrestanten van de Topas-cel veel Algerijnen bevinden, daar waar de aanslagen op de spitstreinen in Madrid vooral door Marokkanen zijn voorbereid. Het vermoeden bestaat dat Achraf contact had met de Algerijnse terreurbeweging GIA, in Europa vooral bekend om de aanslagen op de Parijse metro, halverwege de jaren negentig. Uit briefwisselingen en geldtransacties blijkt dat hij in de VS en in Australië contacten onderhield, maar ook in België en Nederland.

Het is niet bekend sinds wanneer Achraf in Zwitserland was, maar hij was er met valse papieren, zoveel is zeker: hij reisde er rond als Mikael Etienne Christian - de Zwitsers maakten woensdag bekend dat ze hem snel aan Spanje zullen uitleveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden