REPORTAGE

In Frankfurt wordt gereld tegen de nieuwe heersers van de wereld

De opening van het nieuwe ECB-gebouw leidde tot rellen. Maar de actievoerders staken ook de Grieken een hart onder de riem: 'Ik ben solidair met dat volk.'

Rolf Bos
Oproerpolitie houdt een demonstrant aan bij het nieuwe ECB-hoofdkantoor in Frankfurt Beeld getty
Oproerpolitie houdt een demonstrant aan bij het nieuwe ECB-hoofdkantoor in FrankfurtBeeld getty

'Ik ken als linkse christen mijn Oude Testament, en dat daar is toch gewoon een soort nieuwe Toren van Babel?'

Marcus wijst naar het hoge, glazen, nieuwe hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank. 'Daar bovenin zitten de nieuwe heersers van de wereld. Ze willen tot in de hemel reiken. Vanuit hun glazen toren kijken ze neer op ons, nietige mieren, de sukkels die de rekeningen betalen.'

Rond de klok van elf uur opent ECB-chef Mario Draghi het 185 meter hoge gebouw. Maar van een feest is geen sprake. Beneden, op de straten van de financiële hoofdstad van Europa, woeden woensdag bij tijd en wijle ware veldslagen.

Vooral 's ochtends vroeg, als groepjes 'autonomen' flink tekeergaan tegen politie en brandweer. In de omgeving van de ECB-nieuwbouw gaan talloze geparkeerde politiewagens in vlammen op. 'Het leek wel alsof ze het wel oké vonden, die brandende auto's. Misschien wilden ze wel nieuwe', grapt een activist later.

Politieboten op de Main in Frankfurt, gisteren. Demonstranten proberen het nieuwe hoofdkantoor van de ECB te blokkeren als protest tegen bezuinigingen en kapitalisme Beeld ap
Politieboten op de Main in Frankfurt, gisteren. Demonstranten proberen het nieuwe hoofdkantoor van de ECB te blokkeren als protest tegen bezuinigingen en kapitalismeBeeld ap

Brandweerlieden

Komisch is het natuurlijk allemaal niet, wat er in de vroegte in Frankfurt plaatsvindt onder de noemer 'Destroika'. Enkele tientallen agenten raken gewond, honderden personen worden aangehouden. Betogers gooien ook stenen naar brandweerlieden, die de brandende auto's, banden en afvalcontainers willen doven.

De organisatoren van de tegen de ECB gerichte demonstraties en bijeenkomsten betreuren later op de dag dat het tot gewelddadigheden is gekomen. Maar ze leggen de verantwoordelijkheid ook deels bij de politie.

Wie woensdag geïnteresseerd is in de nieuwbouw van de Europese Centrale Bank, kan het glazen bouwwerk alleen van flinke afstand bekijken. Het gehele gebied rond de 'glazen cycloop' is volledig afgesloten.

Marcus staat in de Sonnemanstrasse op grote afstand van het nieuwe kantoor. Voor hem rijen politiemensen, gehuld in de zwaarste uitrusting. Verderop gepantserde waterkanonnen.

De politie is gespannen, het constante luide gebrom van helikopters in de lucht verhoogt de nervositeit. Naar verluidt zijn er tienduizend agenten in de stad. Het aantal demonstranten wordt geschat op zesduizend.

Nabij de torens blijft de sfeer de gehele dag opgewonden. Groepjes relschoppers, steevast in het zwart gekleed, proberen de politie constant te provoceren. Maar tot grote schermutselingen komt het niet meer.

Verderop in de stad zijn de helikopters nog steeds hinderlijk te horen, maar is de sfeer, mede dankzij het lentezonnetje, een stuk relaxter. Diverse demonstraties trekken - onder de noemer Blockupy - door de straten.

In brand gestoken politieauto's in Frankfurt Beeld reuters
In brand gestoken politieauto's in FrankfurtBeeld reuters

Udo und die Nanas

Er zijn opvallend veel Griekse vlaggen. 'Nee, ik ben niet Grieks, maar ik ben solidair met dat volk. Zij zijn het zwaarst getroffen door de crisis die veroorzaakt is door de bankiers', zegt een demonstrant met zo'n vlag. Ook zijn er daarnaast veel vlaggen van Duitse vakbonden, maar ook het konterfeitsel van Che Guevara blijft het goed op het dundoek doen. Op de met pittoreske vakwerkhuizen omzoomde Römerberg vindt later een grote bijeenkomst plaats. Veel sprekers, met teksten die gericht zijn tegen Merkel, Draghi en de Trojka: 'Solidariteit in plaats van bezuinigen' en 'Iedereen een basisinkomen, bankiers de wereld uit.'

Verrassender is het optreden van Udo und die Nanas. Een 'anarchistisch, carnavalesk' gezelschap uit Keulen, vernoemd naar Udo Jürgens en Nana Mouskouri. De kleding is blauw-wit, de nationale Griekse kleuren.

De echte Udo zong ooit over 'Griechische Wein', deze namaak-Udo heeft het over 'Griechische Pein'. Even kan er met het koortje uit volle borst worden meegezongen, dan is het vrolijk kwartiertje alweer voorbij. De sprekers op het podium hernemen het woord en boven de hoofden grommen de helikopters.

Draghi somber

Het nieuwe hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank in de 'Ostend' van Frankfurt am Main is ontworpen door architectenburau Coop Himmelb(l)au. Het 185 meter hogen gevaarte heeft iets weg van een gletsjer, met veel blauwige glaswerk. De bouwkosten bedroegen een slordige 1,3 miljard euro oorspronkelijk was gerekend op 850 miljoen euro.

Toen ECB-chef Mario Draghi woensdag ter opening een blauw lint doorknipte, waren zijn woorden waren somber: de Europese eenheid staat onder druk.

Door de economische crisis zijn burgers lijnrecht tegenover elkaar komen te staan, zei de Italiaan Draghi. 'Sommigen, zoals de vele demonstranten die nu buiten staan, die denken dat het probleem is dat Europa te weinig doet. Zij willen een verder geïntegreerd Europa met meer solidariteit tussen landen.

'Anderen, zoals de populistische partijen die we in heel Europa zien opkomen, denken dat Europa te veel doet. Zij willen onze economieën renationaliseren. Ik begrijp wat zij bedoelen, waarom ze verandering willen, maar de waarheid is dat beide geen echte oplossing bieden voor de situatie waarin we ons bevinden.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden