In Estland zijn ze maar wat blij met de steun van de NAVO

Deense en Amerikaanse eenheden komen naar het kleine Estland. Daar groeit de ongerustheid over de Russische agressie. De NAVO is hier geliefd.

AMARI - 'Gevechtsvliegtuigen? Nee, die hebben we in Estland niet', moet luchtmachtcommandant Jaak Tarien bekennen. 'We doen vooral aan de radarcontrole en ondersteuningsactiviteiten. We zijn een klein landje, hè.' Hij lijkt het niet echt erg te vinden.


Tarien, wellicht de toegankelijkste luchtmachtcommandant van Europa, is bezig met een rondleiding op de luchtmachtbasis van Amari, de belangrijkste van Estland. Binnen enkele dagen worden hier Amerikaanse en Deense troepen verwacht. Ze maken deel uit van de militaire steun die de NAVO de Baltische staten en Polen de voorbije week heeft beloofd.


Volgens Tarien is zijn basis er klaar voor. Alleen de 'molshopen' - met aarde bedekte bunkers - herinneren nog aan de Sovjets. Bij hun vertrek in 1994 sleepten ze alles weg wat weg te slepen was, vertelt hij, en wat ze achterlieten, werd deskundig vernietigd, vensters en toiletten inbegrepen.


Veel attracties heeft de 39-jarige kolonel tijdens zijn rondleiding helaas niet in de aanbieding. F-16's hebben zijn manschappen niet, zelfs geen Russische MiG's. Gevlogen wordt er met L-39's, een trainingstoestel van Tsjechische makelij.


De twee toestellen staan bij de landingsbaan geparkeerd. Albatros is hun bijnaam, maar deze zien er eerder uit als bijen. Hun romp is geschilderd in blauw en geel. Het blijkt geen toeval. 'We leasen ze van een privémaatschappij, die ze gebruikte voor luchtshows', vertelt Tarien. 'De Bijtjes werden ze genoemd.' Verder heeft de Estse luchtmacht nog vier helikopters en twee kleine transporttoestellen - nog met propeller - uit het Sovjettijdperk, ook wel Anoesjka's genoemd.


Toegegeven, het is niet veel, zeker niet als je je zoals Estland bedreigd voelt door Rusland. De Russische annexatie van de Krim heeft in de voormalige Sovjetrepubliek voor extra spanning gezorgd. In het noordoosten van het land, tegen de grens met Rusland, maken etnische Russen de meerderheid uit. Die willen zich dan wel niet bij Rusland aansluiten, maar je weet maar nooit wat president Vladimir Poetin zich in zijn hoofd haalt.


Maar nu is er dus versterking op komst. Terwijl Tarien zijn 'Bijtjes' toont, zijn een paar honderd meter verder Deense soldaten trucks aan het uitladen. Vanaf woensdag worden op de basis vier F-16's gestationeerd. Eerder hadden de Amerikanen al zes F-16's naar de luchtmachtbasis van Saulai in Litouwen gestuurd.


Maar Estland, sinds 2004 lid van zowel de Europese Unie als de NAVO, vroeg en kreeg meer. Behalve de vier Deense F-16's worden er, net als in Letland, Litouwen en Polen, 150 Amerikaanse militairen gestationeerd. Voor de kust patrouilleren al mijnenvegers van de NAVO. Ze moeten bewijzen dat Estland niet aan zijn lot wordt overgelaten.


Het is een signaal, zegt Tarien, een waarschuwing aan Rusland. 'Pas op, als je Estland aanvalt, krijg je met de hele NAVO te maken.' Dan moet artikel 5 in werking treden, dat stelt dat een aanval op een van de lidstaten een aanval is op het hele Bondgenootschap.


Ook in de Estse regering twijfelt niemand aan de steun van de bondgenoten. 'Alle NAVO-ministers die de voorbije weken bij ons op bezoek zijn geweest hebben ons die verzekerd', vertelt Hanno Pevkur, wellicht de toegankelijkste minister van Binnenlandse Zaken van Europa. De 37-jarige liberaal kan het zich moeilijk anders voorstellen: 'Dat zou het einde van het Bondgenootschap betekenen.' De kans dat het uit de hand loopt, acht hij klein, maar soms kan het snel gaan.Estland verdient het natuurlijk wel. Als een van de weinige lidstaten haalt het altijd keurig de 2 procentsnorm voor defensie-uitgaven en het heeft nog altijd troepen in Afghanistan. Dan mogen de andere landen ook wel eens iets terugdoen, vindt hij.


En met hem bijna alle Esten eigenlijk. Meer dan 90 procent van de 1,3 miljoen inwoners is blij met het NAVO-lidmaatschap van hun land. Alleen bij de Russische minderheid wordt kribbig gedaan over de komst van de Amerikaanse troepen, maar voorlopig vallen de negatieve reacties mee. De etnische Russen in het dorpje vlakbij de luchtmachtbasis kunnen er zich in elk geval niet druk over maken. Misschien leveren die Amerikanen wel werk op.


Alleen goed nieuws dus, al wordt snel vergeten dat het ook anders had gekund. Tenslotte is Estland net als Oekraïne een voormalige Sovjetrepubliek. 'Ja, we mogen ons gelukkig prijzen dat we lid zijn van de NAVO', beaamt Tarien.


Zijn manschappen in de kantine denken er net zo over. Helikopterpiloot Tarvo Rabokon en zijn tafelgenoten twijfelen er onder het goedkeurend oog van hun grote baas niet aan dat Estland anders misschien wel het lot had gedeeld van Oekraïne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden