In Elektrostal is stemmen een feest, net als in de sovjettijd

Volop eten en drinken in wijk Froenzenskaja, zieke bejaarden in Jesino en een grote opkomst in Elektrostal. Een rondgang langs stembureaus in en rond Moskou....

Een geur van voedsel komt de kiezers tegemoet zodra ze school Nr. 12 binnengaan. Onder vrolijke slingers staat een lang buffet waar broodjes zalm, gebraden kip, worstjes, taart en ook bier, wijn en wodka te koop zijn. Goedkoper dan normaal, dankzij de gemeentelijke sponsoring.

'In de sovjettijden moest iedereen stemmen. We kregen verkiezingen gepresenteerd als een feest', zegt Larisa Sjirokova, die achter het buffet de drank schenkt. 'Dat wil de burgemeester hier volhouden. Mensen komen liever als het ergens gezellig is.'

Om half een staan onder de tafel drie lege wodkaflessen. 'Niet zoveel toch?', zegt ze. Zelf zal ze stemmen op Eenheid Rusland, de partij van president Poetin. 'Ik woon in Rusland en wil dat ons land verenigd is.'

In de school staan lange rijen. Voor het buffet, maar ook in het stemlokaal, waar zeventig mensen zich verdringen voor de registratiebalie en de twee hokjes waar gestemd kan worden. Aleksander Petrov heeft geen zin om in de rij te staan. Op een stoel langs de muur vult hij zelfverzekerd zijn stembiljet in, terwijl een waarneemster nieuwsgierig meekijkt. 'Het is hier veel drukker dan de vorige keren', zegt Petrov als hij zijn biljet in de bus heeft gegooid. 'Mensen beginnen in te zien dat hun stem invloed heeft. Zeker bij de Doemaverkiezingen, als er zoveel kandidaten zijn.'

Petrov, directeur van een uitzendbureau voor technische specialisten, heeft gestemd op Rodina (Moederland), de partij van de rode econoom Glazjev. 'Rodina is een partij voor de middenklasse. In Rusland richt het beleid zich zuiver op de rijken. Belastingtarieven maken het hier vrijwel onmogelijk om een eigen bedrijf te beginnen. Daarom doen mensen alles om de belastingen te ontduiken, wat het land niet ten goede komt.'

Moeizaam lopend met een stok komt de 75-jarige Valentina Zoeikova het stemlokaal uit. Vier jaar geleden was deze gepensioneerde ingenieur uit de defensie-industrie nog voor de communisten, maar nu heeft ze op Eenheid Rusland gestemd. 'Waarschijnlijk omdat ik het meest van hen gehoord heb de laatste tijd. En natuurlijk vanwege onze president. Mensen zeggen dat Poetin sluw is, maar ik vind hem wijs.'

Haar pensioen is de afgelopen vier jaar iets omhoog gegaan, vertelt Zoeikova. 'Maar alles is duurder geworden. Toch snap ik wel waarom de regering ons niet meer kan betalen. Voor volgende generaties zal het leven beter zijn. Russen doen er lang over om het paard te zadelen, maar als we eenmaal rijden, dan gaan we heel hard.'

De stemming is heel anders in Jesino, een dorpje tien kilometer van Elektrostal. De sovchoz is opgekocht door een groot landbouwbedrijf, de school is gesloten. In Jesino wonen slechts oude mensen. Het stemlokaal is gevestigd in het medpoenkt, de dokterspost. Het is aangenaam warm in dit houten gebouw, dankzij een grote witte houtkachel. Drie mensen schuiven met papieren achter de registratietafel en in de hoek zit een politieman.

'Het gaat best goed', zegt Marina Romanova, de voorzitter van het kieslokaal. 'Honderd van de 248 geregistreerde kiezers hebben al gestemd. En er rijdt nu een bus langs bejaarden die te ziek zijn om hier te komen.'

Romanova heeft zelf op Eenheid Rusland gestemd. 'Natuurlijk stem ik voor onze president', zegt ze. 'Het leven is de laatste jaren verbeterd. We krijgen gas in het dorp. En kijk naar de enorme files iedere dag richting Moskou. Veel meer mensen kunnen zich een auto permitteren.'

Dan komt een man met één oog het stemlokaal binnen. Dat is Nikolai Sorikon, weten de mensen achter de tafel. Nadat hij gestemd heeft, vertelt de 54-jarige Sorikon buiten dat hij 'tegen iedereen' heeft gestemd. 'Ze hebben ons alles afgenomen, ons werk, de gratis gezondheidszorg, het vertrouwen in de toekomst.'

Een vrouw in een grijze bontjas loopt langs. 'Nikolai Vladimirovitsj, vertel me niet dat u op de communisten hebt gestemd', zegt ze, half grappend, half serieus. 'Dan krijgt uw huis geen gasleiding, daar zal ik persoonlijk voor zorgen.' De vrouw blijkt hoofd van de lokale administratie, een soort burgemeester. Ze weigert haar naam te zeggen. Sorikon heeft ineens haast om te vertrekken.

In de hal van school Nr. 29 in de rijke Moskouse wijk Froenzenskaja is wel weer volop te eten en te drinken, hoewel hier geen alcohol wordt geschonken. Een ober staat klaar om kiezers te bedienen, maar iedereen loopt de uitnodigende tafeltjes voorbij.

Marina Ivanova (48) komt met haar man in een Mercedes aanrijden. Ze is financieel analist en heeft op de liberale partij Unie van Rechtse Krachten gestemd, de SPS. 'De intelligentsia in Rusland kan slechts kiezen uit twee partijen', zegt ze. 'SPS en Jabloko van Javlinski. Degenen die vandaag SPS kiezen, hebben geluk gehad in het leven, terwijl zij die de boot gemist hebben op Jabloko stemmen.'

Ook de 23-jarige Aleksej Bistritski, producent in een kindertheater, heeft SPS gestemd. 'Niet omdat ik die partij zo goed vind, maar omdat hun programma er een klein beetje beter uitziet dan die van de rest. Waar het mij vooral om gaat is dat er veel stemmen naar de oppositie gaan. Het Kremlin moet niet te machtig worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden