In Dresden gaat Pegida de straat op: 'We zijn boos, niet bang'

De extreem-rechtse beweging Pegida greep in Dresden de aanslag in Berlijn aan voor protest tegen het asielbeleid. AfD-leidster Petry houdt Merkel verantwoordelijk.

Een kleine groep aanhangers van de extreem-rechtse beweging Pegida houdt een 'wake' in het centrum van Dresden. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Een kleine groep aanhangers van de extreem-rechtse beweging Pegida houdt een 'wake' in het centrum van Dresden.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Angst. Woede. Vertwijfeling. Het zijn gevoelens waarmee inwoners van Dresden naar eigen zeggen worstelen tijdens een 'wake', een eerbetoon met kaarsen en waxinelichtjes aan de slachtoffers van de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn.

Enkele tientallen personen hebben zich verzameld in het hart van de Dresden, tegenover de oudste kerstmarkt van Duitsland. Welke gevoelens ook domineren, over een ding zijn ze het eens: een aanslag was onvermijdelijk.

Na Parijs, Brussel en Nice was 'het slechts een kwestie van tijd voordat wij aan de beurt waren', zegt de 39-jarige Yvonne Flenzel. Ze is 'als privéburger' naar de kleine manifestatie gekomen, zegt ze nadrukkelijk, niet als aanhanger van Pegida. Ze had de aansporing van Pegida, dinsdagochtend verschenen op de website van de extreem-rechtse beweging, niet nodig om vanuit een buitenwijk naar het centrum te komen. Pray4Berlin, luidde het motto van de bijeenkomst.

Pegida - anti-islam, anti-immigratie - wordt in de zogeheten 'leugenachtige pers' in Duitsland neergezet als een beweging van bange mensen, Angstbürger. Liever spreekt Flenzel over Wutbürger. 'We zijn boos, niet bang. Anders waren we niet op straat.' Maar ze is wel blij met de talrijke aanwezige politieagenten, het afsluiten van toegangswegen tot de kerstmarkt en de betonnen blokken die moeten voorkomen dat nog eens een vrachtwagen dood en verderf zaait.

Mario Winkler (45) maakt er geen geheim van dat hij sympathie koestert voor Pegida. Ook hij beschouwt zich als een boze burger. Zijn woede richt zich in het bijzonder op Angela Merkel, getuige een button waarop de naam van de bondskanselier is doorgekrast. Ongevraagd steekt hij een lofzang af op Geert Wilders, die het 'probleem met buitenlanders' in Nederland veel eerder heeft aangekaart dan Duitse politici durfden. 'Een ware patriot, een echte nationalist.'

Kom daar eens om bij Duitse politici, vult de 51-jarige Christian Abramowitch aan. Al jaren voelt hij zich niet veilig in zijn stad. 'Ik heb vier dochters, dan begrijp je het wel.' Enig doorvragen levert weinig op. 'Ik ken gevallen van vrouwen die lastig gevallen zijn. Daar wil ik het bij laten.'

Vrolijk Kerstfeest

Op de kerstmarkt zelf zijn verkopers en bezoekers huiverig om hun naam te noemen. Ze gaan een discussie over de politiek liever uit de weg. De cheffin van een kraampje waar Glühwein en braadworsten worden verkocht, zegt dat de sfeer niet anders is dan in andere jaren en dat het ook niet minder druk is. Bezoekster Ursula (60), die al jaren op de kerstmarkt komt: 'We zeggen nog gewoon 'Vrolijk Kerstfeest' tegen elkaar.' Haar vriendelijke toon en glimlach steken schril af tegen uitspraken uit extreem-rechtse hoek.

Eerder op de dag legde de partijleider van de populistisch-rechtse AfD, Frauke Petry, de schuld voor de aanslag al volledig bij bondskanselier Merkel. Die is verantwoordelijk voor de 'gevaarlijke immigratiechaos' waardoor Duitsland 'niet meer veilig' is. In haar ogen staan 'Merkel en Co', voor 'grenzeloze vrijheid', waar 'veel criminelen en ook terroristen dankbaar gebruik van maken'. Petry's partij is op dit moment derde in de peilingen met 14 procent - de verkiezingen zijn volgend najaar. Verwacht wordt dat de populistisch rechtse AfD van de aanslag in Berlijn zal profiteren.

null Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Verantwoordelijkheid

Petry deed dinsdag vooral haar best haar gelijk in het vluchtelingendebat te halen. De discussie moet wat haar betreft niet gaan over de verantwoordelijkheid van degenen die 'de deur hebben opengezet voor illegale migranten die zonder controle massaal zijn toegelaten', lees: de regering.

Ze herinnerde eraan hoe haar partij enkele maanden geleden nog als een aanjager van angst in de media werd weggezet, toen de AfD in flyers voor aanslagen in Berlijn waarschuwde. De 'treurige waarheid' is nu dat 'we zijn bespot, maar er niets tegen het dreigende gevaar is ondernomen!'. Pas in de laatste alinea van haar Facebook-reactie komt zij toe aan medeleven met de slachtoffers en hun familie. Pegida liet zich ook in tweets niet onbetuigd. 'Iedereen die zegt dat de islam bij Duitsland hoort, moet zeggen hoeveel doden hij bereid is op de koop toe te nemen', stelde een bijdrage op de site van de beweging.

Elders op rechts zag CSU-leider Horst Seehofer in de aanslag aanleiding om verscherping van het immigratiebeleid te bepleiten. Seehofers Beierse CSU is al sinds het begin van de vluchtelingencrisis sceptisch over de verwelkomende houding van zusterpartij CDU van Merkel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden