In Donetsk snakt iedereen naar de vrede

De inwoners van miljoenenstad Donetsk maakt het niet meer uit wie als winnaar van de burgeroorlog uit de bus komt. Dinsdag werd weer om de stad gevochten.

'Vadertje Winter voor vrede en waarheid', staat op het T-shirt van deze vrouw voor de ingang van het rebellenhoofdkwartier. Beeld Foto AFP

Voor wie bent u? Voor Oekraïne of voor de Rusland? Het is een vraag waarover de 25-jarige Katja niet hoeft na te denken. 'Ik? Ik ben voor de vrede.'

Die vrede moet de jonge vrouw helpen opnieuw geld te verdienen. Sinds de pro-Russische rebellen in het oost-Oekraïense Donetsk aan de macht zijn heeft ze haar kledingzaak moeten sluiten, want het is moeilijk jurkjes verkopen wanneer de ene helft van de stad gevlucht is en de andere helft alleen is geïnteresseerd in camouflagepakken. Bovendien zou ze zonder de oorlog haar man niet moeten missen, die maandagavond de zonde beging om na het ingaan van de avondklok buiten een sigaretje te roken. Hij zit opgesloten op het militaire hoofdkwartier van de rebellen in het centrum van Donetsk. Katja probeert iets over hem te vernemen, voorlopig tevergeefs, want de bewapende mannen aan de ingang hebben geen zin in een praatje.

Haar enige troost is dat ze niet de enige is. De rebellen zijn nogal makkelijk in het arresteren, waardoor je voor de ingang van het hoofdkwartier wel meer vrouwen aantreft. Niet allen hebben ze evenveel zin in een praatje als Katja, maar over één ding zijn ze het eens: vrede, dat is wat ze willen. Maandag was er zelfs eentje die het aandurfde over de zandzakken te springen met een T-shirt waarop in grote letters stond: 'Vadertje Winter voor vrede en waarheid.' Dat moet je maar durven, met die schietgrage rebellen in de buurt, maar ze riep dat ze nergens bang voor was.

Ook inwoners die geen zoon of man in de gevangenis hebben zijn voor vrede. Voorbij is de tijd dat er in Donetsk, een industriestad van wel een miljoen inwoners waarin zelfs de etnische Oekraïners Russisch spreken, maar twee opties waren: ofwel ben je voor de rebellen, ofwel voor Oekraïne. Op de vraag voor wie ze zijn, zegt iedereen tegenwoordig spontaan dat hij vrede wil, alsof het zo is afgesproken. Het maakt niet uit wie er aan de macht is, zolang die oorlog maar ophoudt.

Beeld anp

Beschieting

De enigen die er nog anders over denken, zijn de rebellen en natuurlijk ook de slachtoffers van het Oekraïense leger. Tot dinsdagnamiddag waren die laatsten op de vingers van één hand te tellen, maar toen werd plots het centrum van Donetsk beschoten. Naar verluidt was het militaire hoofdkwartier van de rebellen als doelwit uitgekozen, maar dan moet de artillerie van het Oekraïense leger zijn vizier wel bijzonder slecht hebben afgesteld. Haar projectielen kwamen zonder uitzondering op burgerdoelen terecht, op een wetenschappelijk gebouw en drie woonblokken. In de Rosa-Luxemburgstraat sloegen drie granaten vlak voor een straatveger in. Behalve een plas bloed bleef er alleen nog een hand en een stuk been van hem over. Het zal wel weer Poetin zijn die het gedaan heeft, merkt een voorbijganger cynisch op.

Ook in de Batisjevalaan, een kilometer verderop, heeft de reputatie van Kiev een flinke knauw gekregen. Twee woonblokken werden er door een granaat geraakt. 'Ik wil er niets over zeggen', vertelt Loedmila Petrovna, waarna ze een aanval begint op de Verenigde Staten en hun fascistische bondgenoten. Een deel van haar balkon is weggeblazen; als ze thuis was geweest, was ze misschien dood geweest.

Nog emotioneler gaat het er aan toe bij het andere getroffen gebouw. Er zit een groot gat in de gevel en de naar buiten gevluchte bewoners zinnen op wraak. 'We moeten de Oekraïense regering voor de rechter dagen', wordt er geroepen. 'Wij beschieten toch ook Kiev niet? Dit is geen oorlog maar volkerenmoord.' Geen woord over vrede.

Beeld epa

Vredesduif

Een straat verderop is het leed alweer vergeten. Een elegant geklede vrouw staat er te telefoneren onder twee grote reclameborden. Op het ene fladdert een vredesduif tegen een lichtblauwe achtergrond; op het andere worden een moeder en kind door een met bloed besmeurde bajonet bedreigd. De tekst eronder laat weinig aan duidelijkheid te wensen over: 'Soldaten van het Russische leger, red ons!' Nee, dat laatste wil de vrouw toch liever niet. Ze wil vrede.

Beeld epa
Beeld afp
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.