ReportageUit Arnhem

In dit verpleeghuis smachten ze naar boosters (maar het is niet eenvoudig om die te krijgen)

Dementerende oudere in verpleeghuis Herbergier in Arnhem.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Dementerende oudere in verpleeghuis Herbergier in Arnhem.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Arjen Koenen van verpleeghuis Herbergier laat zijn bewoners liever vandaag dan morgen een boosterprik halen. Maar hoe? ‘De GGD las de website aan me voor. Dat zit me dwars. Ik wilde extra informatie.’

Rik Kuiper

Dan heb je een verpleeghuis in Arnhem, waar zeventien of achttien mensen met geheugenproblemen wonen. In anderhalf jaar pandemie heeft corona er niet toegeslagen. Dat klop je af op de houten salontafel. En ondertussen probeer je er alles aan te doen om het virus ook in de toekomst buiten de deur te houden. Door snel een boosterprik voor je bewoners te regelen, bijvoorbeeld. Alleen: dat blijkt niet eenvoudig.

Het is, kort samengevat, het verhaal dat Arjen Koenen (42) van verpleeghuis Herbergier in Arnhem vrijdagochtend vertelt. Het huis ligt in de Spijkerbuurt, aan de rand van het oude centrum. Er wonen mensen met alzheimer, vasculaire dementie, Lewy-body-dementie en andere aandoeningen die het geheugen aantasten.

‘We hebben een leuke groep’, zegt Koenen in de gezamenlijke woonkamer, waar drie katten rondlopen. ‘Er ontstaan hier vriendschappen en relaties. Maar het is soms ook confronterend. Mensen zien bij anderen wat hun eigen vooruitzichten zijn.’

Ouderen aan de ontbijttafel in verpleeghuis Herbergier. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Ouderen aan de ontbijttafel in verpleeghuis Herbergier.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het huis werkt met open deuren, vertelt Koenen. De gasten, zoals ze de bewoners hier noemen, mogen ieder moment naar buiten wandelen om een ommetje te maken. En ja, dan raakt er soms eens eentje kwijt, en een enkele keer duurt dat zo lang dat ze zich genoodzaakt voelen de politie te informeren. Ernstige gevolgen heeft dat beleid nooit gehad. Sterker nog: de bewoners floreren door de vrijheid die hun wordt gegund.

Onduidelijk

De pandemie hakte er ook hier in. Tijdens de eerste lockdown ontvingen ze het bezoek een tijdlang buiten, waar een heg de bewoners van hun familie scheidde. En als dat om wat voor reden niet kon, lieten ze mensen via Facetime met hun naasten spreken. De vaccinaties kwamen begin dit jaar in ieder geval als geroepen. Alle bewoners en hun vertegenwoordigers stemden ermee in.

Koenen was daarom blij dat minister Hugo de Jonge in november de boostercampagne aankondigde, zeker toen hij hoorde dat zorginstellingen zo ongeveer als eerste aan de beurt zouden zijn. En dus belde hij de GGD om te horen hoe hij dat moest regelen. De antwoorden waren onbevredigend. ‘Ze lazen de website aan me voor’, zegt hij. ‘Dat zit me dwars. Ik wilde extra informatie. De communicatie was onduidelijk.’

Een week of twee geleden meldde Koenen zijn bewoners officieel bij de GGD Gelderland-Midden aan voor vaccinatie. Een antwoord ontving hij nog niet, zegt hij. Wel hoorde hij dat zijn bewoners waarschijnlijk pas in januari voor een derde prik aan de beurt zijn. ‘Waarom zo laat pas? Dat begrijp ik niet. Ze lijken kwetsbare mensen in kleinschalige woonvoorzieningen te vergeten.’

In andere, veelal grotere verpleeghuizen zijn de boosterprikken al wel gezet. Ze hebben daar vaak een arts in dienst, die de vaccins kan gaan halen en de vaccinatie kan begeleiden en administreren, zegt Koenen. Kleine huizen, zoals Herbergier, zijn daarvoor afhankelijk van een GGD-arts of de huisarts.

Slechte dag

De onrust bij de vertegenwoordigers van de bewoners – in veel gevallen hun kinderen – nam ondertussen toe. ‘Die zeiden dat ze het niet prettig zouden vinden als ze zelf eerder een boosterprik zouden hebben dan hun ouders’, zegt Koenen. ‘Dat is geen gekke gedachte. Sommige mensen hier zijn 90 jaar oud. Hun kinderen zijn 60. Die krijgen binnenkort een oproep om naar een vaccinatielocatie te komen.’

Een vrijwilliger (rechts) gaat wandelen met een van de gasten, zoals de bewoners hier worden genoemd. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een vrijwilliger (rechts) gaat wandelen met een van de gasten, zoals de bewoners hier worden genoemd.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Er kwamen dus ook andere scenario’s op tafel. Kinderen wilden vader of moeder desnoods zelf in de auto laden om een vaccinatie te gaan halen. In één geval waren die plannen al concreet. De betreffende bewoner bleek echter een slechte dag te hebben, zegt Koenen, waarna het avontuur werd afgeblazen.

Uiteindelijk toonde de huisarts zich bereid de vaccinatie bij Herbergier te begeleiden. Hij zou de prikken samen kunnen zetten met Koenen, die is opgeleid tot verpleegkundige. Ze dienden een verzoek bij de GGD in, waarop ze binnenkort antwoord hopen te krijgen.

Op het randje

Directeur Henk Bril van GGD Gelderland-Midden begrijpt dat kleine instellingen hun bewoners graag snel laten prikken. ‘We kunnen alleen niet overal tegelijkertijd zijn’, zegt hij. ‘We proberen het snel te fiksen.’

Bril wijst erop dat het aanvankelijk de bedoeling was dat de hele boostercampagne ongeveer een halfjaar zou duren, waarbij verschillende doelgroepen na elkaar geprikt konden worden. ‘En toen besloot het ministerie half november plotseling dat het allemaal sneller moest. We prikken nu dus zowel mobiele ouderen als bewoners in verzorgingshuizen zonder eigen medische staf. En ondertussen gaan we door met prikken in de wijken. Daardoor moesten we de logistiek aanpassen. En dat terwijl we al op het randje zitten van wat we van onze medewerkers kunnen vragen.’

Ook zocht GGD Gelderland-Midden uit waarom Koenen geen antwoord kreeg op die eerste aanvraag van twee weken geleden. ‘Juist op dat moment was er een ict-storing’, zegt een woordvoerder. ‘Daardoor is het verzoek weggevallen. Onze logistiek manager heeft het nu pas teruggevonden, nu hij er gericht naar ging zoeken.’

Opluchting

Vrijdagmiddag lijkt er bij Herbergier toch schot in de zaak te komen. Arjen Koenen krijgt rond een uur of 4 een telefoontje van de GGD. Als hij nog wat formulieren invult en een plan aanlevert hoe hij met hulp van de huisarts wil gaan vaccineren, dan kunnen ze over een paar dagen de vaccins komen halen.

‘Als dat zou lukken’, zegt Koenen, ‘is dat een grote opluchting.’

Dit is de tiende aflevering van een serie over het coronabeleid in Arnhem. Volkskrant-verslaggever Rik Kuiper doet verslag uit de Gelderse hoofdstad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden