In dit mijnenveld kan elk woord ontploffen

VAN ONZE VERSLAGGEVER TOINE HEIJMANS

AMSTERDAM - Als de voorzitter van de rechtbank klaar is met zijn uitspraak in de zaak tegen verdachte Geert Wilders, moeten er nog wat dingen geregeld worden. Na een korte pauze, zegt de voorzitter, daarna gaan we verder.

Bram Moszkowicz veert op.

'Ik moet een vliegtuig halen', zegt hij tegen de voorzitter. 'Ik had er niet op gerekend dat u vandaag andere dingen zou doen dan alleen het voorlezen van uw huiswerk.'

De voorzitter van de rechtbank kijkt hem aan. 'We zullen zien', zegt hij. 'We zullen zien?', zegt Moszkowicz.

'Ja, we zullen zien', zegt de voorzitter, die dan al bezig is de rechtszaal te verlaten.

'U zult mij straks misschien niet meer zien', zegt Moszkowicz.

De voorzitter van de rechtbank heet Marcel van Oosten. Hij was ooit leraar - misschien dat Moszkowicz daarom het woord 'huiswerk' gebruikte. Van Oosten is ook advocaat geweest; hij weet hoe woorden de sfeer kunnen bepalen.

Een rechtszaak is een mijnenveld, waar elk woord kan ontploffen. Zeker in deze rechtszaak, die zich afspeelt in een broeierige sfeer. Zo'n akkefietje over een te halen vliegtuig kan de toon zetten voor de procesdagen die volgen. Dat is eerder gebeurd, in de zaak-Wilders.

Bij de vorige serie zittingen ging het mis tussen de advocaat en de rechtbankvoorzitter. De wrevel bouwde zich op tot een golf, die stuksloeg op het strand. Dat mag deze keer niet gebeuren.

Voorzitter Marcel van Oosten houdt het daarom graag zakelijk. Tegelijk is hij een man die houdt van het spel, en van de taal. Hij vraagt de verdachte niet zakelijk naar zijn personalia, maar zegt: 'Meneer Wilders, u weet hoe het werkt. Geert de voornaam. 6 september 1963 de geboortedatum. Dat was vorige keer zo, en dat zal altijd wel blijven.'

Die laatste zin was juridisch onnodig, maar geeft glans. De voorzitter houdt ervan dingen net anders te zeggen dan de vorige keer.

Marcel van Oosten en Bram Moszkowicz lijken op elkaar. De rechter is 64, de advocaat 50, maar je zou het niet zeggen. Ze hebben hetzelfde halfkrullende, halfgrijzende haar. Allebei de stem en de mimiek van een leraar. En ze houden van woorden.

Als de pauze voorbij is, wordt snel geregeld wat nog geregeld moet worden. Maar eerst richt de voorzitter van de rechtbank zich tot Bram Moszkowicz.

'U wilt uw vlucht halen', zegt hij. 'Wij willen u niet dwarszitten. We waren wel verrast.' Hij leest een mail voor van een week eerder, aan de advocaat gestuurd.

'Wat u voorleest is mij ontgaan', zegt Moszkowicz.

'We gaan daar niet moeilijk over doen', zegt de voorzitter. 'We gaan wat u betreft natuurlijk uit van goeder trouw.'

Moszkowicz: 'Ik ga er ook vanuit dat de rechtbank te goeder trouw is. Maar ik vind het niet fijn als u wegloopt, terwijl we een gesprek zijn begonnen.'

De voorzitter: 'Ik had niet het idee dat er een gesprek was begonnen.' Moszkowicz: 'Ik wel.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden