In dit bos is het meer een kwestie van je een weg banen door de brandnetels

Caspar loopt

Aflevering 129: wandelen door de Zoersche Landen bij het Drentse Exloo is je een weg banen door de brandnetels.

Caspar loopt Foto RV Stage VK

Het is de hoogste tijd voor bos, maar het bos waar ik nu loop, de Zoersche Landen bij Exloo, is geen gezellig wandelbos. Hier is het meer een kwestie van je een weg banen door de brandnetels. In de zomer, zegt Bertil Zoer van het Drentse Landschap, die voor me uitloopt, is er geen doorkomen aan.

De Zoersche Landen is dan ook niet bedoeld als wandelbos. Wel ontspringt op deze plek, op de oostflank van de Hondsrug, die andere beek van Drenthe en Groningen: de Hunze. En toevallig is dit het eerste gebiedje dat werd 'ingericht', in 1996, in het kader van het ambitieuze project om ook de Hunze weer te laten meanderen.

Ambitieus, omdat de Hunze volledig was gekanaliseerd. Stroomafwaarts zijn er al gedeelten van de beek die weer kronkelen, door natte, moerassige oevers; er kanoën tegenwoordig toeristen op de Hunze. Nieuwe natuur, in totaal 7.000 hectare, dat is meer dan de oppervlakte van de Oostvaardersplassen. Meer dan de helft van de grond is inmiddels verworven, maar voordat alle stukken langs de waterloop aan elkaar zijn gebreid en 'ingericht', ben je al snel twintig jaar verder.

Het grote voordeel is, zegt Zoer, dat je hier helemaal opnieuw kunt beginnen. Je hoeft niet, zoals bij de Drentsche Aa, rekening te houden met eeuwenoud agrarisch cultuurland. Dat was hier allemaal al vervangen door intensief akkerland. Er zijn ook geen ingewikkelde doelstellingen als bloemrijke hooilandjes. Nee, het moet zich langs die oevers maar zo'n beetje ontwikkelen zoals het zich ontwikkelt.

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

De Zoersche Landen was de eerste grond die boeren wel wilden ruilen, omdat het hier steeds natter werd. Er werden meidoorns, sleedoorns, inheemse rozen, elzen geplant, de voorspelling was dat er vanwege het kwelwater een nat elzenbroekbos zou ontstaan. Vooralsnog kwamen er vooral riet en brandnetels op, maar, zegt Zoer, 'er kan nog van alles gebeuren'. Bovendien is er nog een landschapsvormer in het gebiedje: de bever. We stuiten op een eerste teken van zijn aanwezigheid: een greppel. 'We hadden al die greppels dichtgegooid. Maar de bevers graven ze weer open.' Want bevers hebben ook zo hun gedachten over inrichting.

Bevers hebben hun eigen gedachten over inrichting.
Meer over