Reportage

In deze raamloze containers bereiden Deliveroo-koks uw bezorgmaaltijd

Op bezoek bij de mediaschuwe Deliveroo-containerkeukens

In Londen rukken de 'donkere keukens' op; koks werken er vanuit containers om aan de gestegen bezorgvraag te kunnen voldoen.

Foto Antonio Olmos / The Guardian

'Dat is het geheim des koks.' Op geen plek zijn deze woorden, die ooit door Erasmus in het Latijn zouden zijn gebezigd, toepasselijker dan onder een brug van een autoweg in het Londense Blackwall. Daar staan tien zogeheten 'donkere keukens', containers waar chefs van verschillende restaurants bezorgmaaltijden klaarmaken die Deliveroo daarna aflevert bij bedrijven en particulieren. 'Willen jullie nu alstublieft weggaan?', zegt een geïrriteerde medewerker van de bezorgservice, 'Journalisten en fotografen zijn hier niet welkom.' Een ziedende koerier achtervolgt de fotograaf.

Biologische pizza's en trendy burgers

Terwijl de ene containerkeuken van Deliveroo in Nederland in Amsterdam-Zuid binnenkort dichtgaat, duiken ze in de Britse hoofdstad juist overal op. Op acht verschillende plekken staan zo'n zestig raamloze containers. Ook in de steden Brighton, Reading en Leeds zijn ze gesignaleerd. Een van de grootste containerparken is in Blackwall, op een omheinde hoek van een parkeerplaats met zwerfvuil, gelegen tussen autowegen en in de schaduw van de wolkenkrabbers van de Docklands. De markt voor bezorgmaaltijden bestaat hier uit bankiers en andere grootverdieners met weinig tijd voor culinaire inspanningen.

Het is dan ook geen fish and chips die in de 'Dark Kitchens' worden bereid, maar biologische pizza's van Franco Manca, chicken tikka van Motu en trendy burgers van Meat Liquor, alsmede de betere Thaise maaltijden. Jonge koks zeulen er met pannen, potten kookolie en gasflessen. Koeriers wachten rokend en append op een volgende rit. Niemand mag praten met vreemden, zeker niet wanneer er notitieblokjes tevoorschijn komen. De restaurants willen niet dat hun koks met de pers praten, laat Deliveroo weten. Een rondleiding op een van de containerlocaties behoort evenmin tot de mogelijkheden.

Heet in de zomer, koud in de winter

De mediaschuwheid is mogelijk het gevolg van reportages in de Britse pers, waarin de suggestie gewekt werd dat de werkomstandigheden in de metalen dozen niet ideaal zijn: heet in de zomer, koud in de winter. Koks schijnen extra geld te krijgen om op deze locaties werken, maar dat nadeel weegt voor veel restaurants minder zwaar dan de nadelen van het bereiden van bezorgmaaltijden in een gewone restaurantkeuken. In één keuken is vaak niet genoeg plaats om restaurantgasten goed te bedienen en daarnaast nog tientallen bezorgmaaltijden te bereiden. Deliveroo had gehoopt rond deze tijd tweehonderd containerkeukens te hebben op dertig locaties in het Verenigd Koninkrijk, maar het verkrijgen van vergunningen is niet altijd eenvoudig gebleken, zeker niet als omwonenden lawaaioverlast vrezen van af- en aanrijdend verkeer.

Inmiddels heeft Deliveroo, dat vier jaar geleden in Londen werd opgericht door twee Amerikanen, alweer een nieuwe manier gevonden om eetgrage klanten te bedienen. Na een succesvolle proefperiode gaat het bedrijf nu ook maaltijden bezorgen in cafés en kroegen die geen eigen keuken hebben. Tevens bezorgt Deliveroo in Londen bier en cider voor Heineken. Vorig jaar steeg de omzet van Deliveroo met liefst 611 procent naar 144,9 miljoen euro, maar de verliezen gingen ongeveer even hard omhoog naar 145,5 miljoen. De succesvolle start-up blijft afhankelijk van geld van investeerders.

'How Deliveroo's 'dark kitchens' are catering from car park'

'As appetite grows for upmarket takeaways, delivery service is setting restaurants up with satellite kitchens inside metal boxes.' Lees het stuk uit The Guardian hier.

'Slaveroo'

De strijd die het met Londense stadsdelen levert om nog meer Dark Kitchens te openen staat niet op zichzelf. Als een van de vaandeldragers van de zogeheten 'kluseconomie', die drijft op de goedkope, flexibele arbeid van oproepkrachten en zzp'ers, ontmoet Deliveroo geregeld juridische of politieke weerstand. Onlangs nog won het bedrijf in twee Londense stadsdelen een rechtszaak die was aangespannen door een vakbond. Een arbitragekamer oordeelde dat de bezorgers wel degelijk kleine zelfstandigen zijn en geen verkapte werknemers zoals de vakbond had gesteld.

Een paar maanden geleden reden sommige bezorgers rond met bordjes met daarop de tekst 'Slaveroo'. De Labour-oppositie van Jeremy Corbyn staat te popelen om de 'kluseconomie' te reguleren. De recente anti-Uber-actie van de linkse burgemeester van Londen, Sadiq Khan, was wat dat betreft een voorbode. Critici hebben minister van Financiën Philip Hammond dan ook opgeroepen de zelfstandigen in de rijksbegroting van morgen te trakteren op meer sociale rechten, maar vooralsnog kiest de Conservatieve regeringspartij de kant van de consument. Die betaalt dankzij de lage beloning voor de bezorgers een lagere prijs voor een bezorgmaaltijd.

Sytze Ferwerda. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Verplicht door als zzp'er? Deze 19-jarige fietskoerier sleept Deliveroo voor de rechter

Deliveroo, de populaire bezorgdienst van poké bowls, tikka massala's en andere maaltijden, stuurt al zijn 1.750 koeriers met een arbeidscontract de laan uit. Wie wil blijven werken voor Deliveroo, moet uiterlijk vanaf februari een eenmanszaak beginnen. Oneerlijk, vindt de 19-jarige Amsterdamse bezorger en politicologiestudent Sytze Ferwerda, net als veel van zijn collega's.

Deliveroo moet beseffen dat het internet kan maken en breken, schrijft columnist Lisa van der Velden. Mensen met 'Deliveroodrang' kunnen eenvoudig naar een andere dealer stappen.

De containerkoks moeten het bekende spreekwoord maar letterlijk nemen: if you can't stand the heat, get out of the kitchen. De donkere keuken, in dit geval.