In Den Haag weten ze hoe je Engbertsdijksvenen schrijft

Het pad over de heide is nog te doen, maar de weg in het noordelijk deel van landgoed Huize Almelo is na dagen regen slecht. 'Gaan we dat redden, Henk', informeert graaf Max van Rechteren Limpurg. Even later bonkt de bodemplaat van de oude Mercedes op het karrenspoor.

Vernatting jaagt de boeren weg.

Hier geven we het geld uit, had de graaf gezegd toen we over de heide reden. 'Dit landschap houden we in stand, hier mag iedereen wandelen. In de zomer komen er 250 schapen van de kudde van José Dood grazen.' Na het modderpad rijden we door naar wat Van Rechteren 'het verdienmodel' noemt: boerenland, met vaak door meidoornhagen afgelijnde percelen. Hier is ook de maatschap van Henk Ormel, melkveehouder en een van de pachters van Huize Almelo. Het land links blijft landbouw, wijzen ze. Daar rechts moet bufferzone worden voor het natuurgebied. Van Rechteren, man van metaforen, zegt: 'Ze doen alle moeite om een chocoladetaart te maken. Maar het hoofdgerecht gooien ze weg.'

Dagbladjournalistiek is kortademig. Voor iets als de toekomst van de Engbertsdijksvenen hebben we doorgaans geen geduld. Dat geldt niet alleen voor de media. Even verderop begint Duitsland, tot voor kort was er amper iemand die naar deze uithoek van Nederland omkeek.

Graaf Max trof ik twee maanden geleden aan de keukentafel van de familie Blokland, waar ik belandde in het kielzog van europarlementariër Annie Schreijer-Pierik. Een van de aanwezigen viel me op: dikke corduroy pantalon, solide bril, bedachtzame prater. Dat is Van Rechteren, de jonge graaf, zei Annie. De graaf vertelde me dat zijn familie hier al zowat een millennium een landgoed heeft en dat veel van de boeren grond van hem pachten. Dwars door de moderne verbanden heen leken in het oude Saksenland feodale verhoudingen te kieren.

Nu zit ik in de verbouwde molen van mengvoederbedrijf Aastagro in Langeveen aan de koffie. Op een scherm worden beelden getoond die een drone maakte van het landgoed en het veengebied. Geroutineerd geven Van Rechteren en Ormel uitleg.

Max van Rechteren: 'Hoofdgerecht wordt weggegooid.'

Van Rechteren is lobbygraaf. Noodgedwongen, zoiets doe je niet uit vrije wil. En Ormel is lobbyboer. Een aantal keren per jaar trekken ze, vaak samen, naar Den Haag of Brussel. In Brussel staan ze ingeschreven in het lobbyregister van de Europese Unie. Dan spreken ze met europarlementariërs, met ambtenaren, met de landbouwbond LTO.

Hun doel: voorkomen dat het plan in het kader van Natura 2000, gedragen door het ministerie van Landbouw, wordt uitgevoerd: het laten vernatten van de Engbertsdijksvenen om er natuurgebied van te maken. Slecht voor de boeren die er hun brood verdienen en de families die er leven, vinden ze. Dertig huizen zouden onbewoonbaar worden. En niet nodig voor de vogelstand, die het ook zonder zo'n drastische ingreep kan redden.

Zo is de lobby van de graaf en de negen boeren van de Engbertsdijksvenen begonnen. In 2010 trokken hun vrouwen naar de Provinciale Staten om in te spreken. 'Dan zag je meteen de sociale kant.' Vervolgens werden het ministerie van Economische zaken en de vaste Kamercommissie bewerkt. In 2014 kwam de Europese Unie erbij.

'We zijn novieten in het lobbywezen', zeggen ze. Dat is te bescheiden. Geurts, Heerema, Leenders, Smaling, Koser Kaya - bij alle hoofdrolspelers rond het Binnenhof staan ze op de kaart. 'Iedereen daar weet intussen hoe je Engbertsdijksvenen schrijft', zeggen ze. Ze kennen de basisregels: 'Netjes blijven, niet schreeuwen. Als een blind varken kom je nergens binnen.' Nog zoiets: 'Vasthoudend blijven en goed onderbouwen, anders is het een afgang voor de politicus die jouw boodschap overneemt.' Ook: de kern moet in een paar minuten helder zijn.

Staatssecretaris Sharon Dijksma gaf blijk van herkenning toen ze hen op de publieke tribune zag. Als ze opstappen om de laatste trein te halen zegt ze: 'De landbouwers uit het oosten gaan nu naar huis. Goede reis.'

Henk Ormel: 'novieten in het lobbywezen.'

Lobbyen is vermoeiend werk, vindt de graaf. 'Al die nieuwe mensen die je tegenkomt. Wij zijn hier gewend vooral met bekenden om te gaan.' En de grafelijke titel, speelt dat een rol? 'Ik verloochen het niet. Cultuurhistorisch gezien is het interessant. Maar ik stel me voor als Van Rechteren.' Dan, peinzend: 'Het landgoed hanteert een tijdschaal met een lange horizon. Dat helpt in deze omstandigheden.'

Genoeg gepraat. Van Rechteren stroopt de mouwen op: de kopjes moeten nog afgewassen. Ormel zoekt een theedoek.

Reageren?


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden