In Den Haag is de dans om de vele miljarden begonnen

Het kabinet heeft voor investeringen in infrastructuur en milieu voor de komende tien jaar minstens 50 miljard gulden beschikbaar. De verlanglijstjes stromen toe....

Met zijn eis 30 miljard te reserveren voor ruimtelijke ordening, heeft PvdA-minister Pronk zich geschaard in de lange rij van gegadigden voor de minimaal 50 miljard gulden die er voor de komende tien jaar beschikbaar is. Het geld is bedoeld voor de grote investeringen in infrastructuur en milieu.

Het kabinet heeft de afgelopen maanden voor 250 miljard gulden aan wensenlijsten binnengekregen. Daaruit wordt komend jaar een investeringsprogramma gedestilleerd, dat wordt afgerond in de kabinetsformatie van 2002.

Haagse ministeries hebben bij elkaar voor 100 miljard aan plannen en wensen ingediend, variërend van geavanceerd openbaar vervoer tot supercomputernetwerken. Vanuit het land is daar nog eens voor 150 miljard gulden aan toegevoegd. Het noorden, oosten en zuiden dienden voor 50 miljard aan wensen in. De Randstad kwam met zeven plannen voor bij elkaar 150 miljard.

' Iedereen dient uit angst om de boot te missen zo veel mogelijk wensen in', zegt een betrokkene. Hij voorspelt dat niet meer dan eenderde van de plannen de eindstreep haalt.

De meest in het oog lopende plannen zijn de magneetzweef trein van Amsterdam naar Groningen voor ruwweg tien miljard gulden, een supersnelle verbinding tussen de vier grote steden, miljardeninvesteringen in de natuur van de zuidelijke Randstad en vele miljarden voor het verdiept aanleggen van snelwegen om ruimte te winnen voor bouwprojecten.

Het idee om extra te investeren in de economische infrastructuur ontstond begin jaren negentig onder het derde kabinet Lubbers. Het geld is vooral afkomstig uit de aardgasbaten. Onder het motto 'ondergrondse rijkdom moet worden omgezet in bovengrondse rijkdom' zette het eerste paarse kabinet vijf miljard opzij voor aanleg van nieuwe spoorlijnen en wegen, en voor milieuprojecten.

Bij de formatie van Paars II werd voor 28 miljard gulden aan projecten afgesproken. Niet alleen voor asfalt, bruggen en spoorlijnen, maar ook voor milieu, natuur, beperking van CO 2-uitstoot en onderwijs. Overigens waren de verschillende departementen destijds ook met ruim 150 miljard aan plannen gekomen. Daar is achter gesloten deuren fors het mes in gezet zonder dat de Tweede Kamer erbij werd betrokken. Alleen onderhandelaars van de regeringspartijen konden bij de formatie hun zegje doen.

Achteraf hadden de PvdA en D66 meer geld willen uittrekken voor 'zachte investeringen', zoals inpassingen van wegen in het landschap. Daarom wil de Tweede Kamer ditmaal, bij de derde ronde, wel een debat. Van groot belang is ook hoeveel geld er precies beschikbaar is uit aardgasbaten en andere potjes. Dat het meer wordt dan onder Paars II staat vast, maar hoeveel meer is nog niet duidelijk. Er doen bedragen van 50 tot 80 miljard de ronde.

Begin volgend jaar moet het kabinet concrete plannen op tafel leggen, die naar verwachting een grote rol zullen spelen bij de verkiezingen en de formatie in 2002. De Tweede Kamer heeft vorig jaar ook een aantal wensen geformuleerd op het gebied van onderwijs, munumentenzorg en natuur.

De onderzoeksinstituten van het kabinet (Centraal Planbureau, Sociaal- en Cultureel Planbureau, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne) zijn de plannen aan het doorrekenen. In april zou het begin van een richtlijn gereed moeten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden