Reportage

In Deest gebeurt waar tienduizenden betogers in zes steden zo naar snakken: een festival

De festivalbranche kreeg zaterdag tienduizenden betogers op de been voor hun protestmarsen tegen het coronabeleid voor evenementen. Intussen was in Deest met Zeeltje Rock misschien wel het laatste zomerfestival van 2021 gaande. ‘Ik raak er geëmotioneerd van, nu weer, sorry hoor.’

Een optreden tijdens het driedaagse festival Zeeltje Rock, voor maximaal 750 bezoekers per dag, in het Gelderse dorp Deest afgelopen weekeinde.   Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een optreden tijdens het driedaagse festival Zeeltje Rock, voor maximaal 750 bezoekers per dag, in het Gelderse dorp Deest afgelopen weekeinde.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In het Utrechtse park Lepelenburg staat zaterdagmiddag een meisje van een jaar of 7, met een kartonnen protestbord. ‘Ik kan het niet meer aan’, staat erop. ‘Laat mijn ouders asjeblieft weer uit hun stekker gaan.’ Naast haar staan twee volwassenen, vermoedelijk haar ouders, met ook al zo’n beladen hartenkreet. ‘Ik geef mijn leven om weer te kunnen raven.’

In Biddinghuizen bleef het misschien stil de afgelopen dagen, omdat Lowlands dit jaar vanwege de coronamaatregelen voor de tweede keer op rij was afgelast, maar toch beleefde Nederland een merkwaardig festivalweekeinde, dat kan worden bijgeschreven in het inmiddels overvolle coronageschiedenisboek.

In zes grote steden trokken afgevaardigden van een paar honderd festivals in een protestmars door de winkelstraten, van Utrecht tot Eindhoven, Nijmegen, Amsterdam, Rotterdam en Groningen. Die demonstraties, georganiseerd door de gezamenlijke festivalbranche, trokken tienduizenden actievoerders.

Uitverkoren publiek

En intussen werd in het Gelderse dorp Deest doodleuk het driedaagse Zeeltje Rock gehouden, geheel conform de laatste maatregelen van het kabinet: voor maximaal 750 bezoekers per dag, allen met een geldige QR-code op de coronacheck-app. Dat uitverkoren publiek kon niet geloven dat het zaterdag werkelijk met een biertje naar een bandje stond te kijken. En die bandjes zelf sprongen bijna in tranen het podium op. ‘Dit is ons tweede optreden in anderhalf jaar’, riep de zanger van de Gary Moore-coverband met overslaande stem, voor een uitzinnig publiek. ‘Zeeltje, bedankt.’

De protestmarsen in de steden hadden zaterdag ook iets uitgesproken feestelijks, terwijl de boodschap toch bloedserieus was. De actievoerende brancheorganisatie Unmute Us wilde van zich laten horen en tegelijk van het kabinet eisen dat in september alsnog een aantal festivalweiden worden geopend. Omdat er ook wordt gesport in het bijzijn van tienduizenden toeschouwers en er straks in Zandvoort zelfs een driedaagse Grand Prix kan worden gehouden, inclusief camping.

De Unmute Us-demonstratie in Utrecht zaterdag. De protestmarsen in zes steden, georganiseerd door de festivalbranche, trokken tienduizenden bezoekers. Beeld Joris van Gennip
De Unmute Us-demonstratie in Utrecht zaterdag. De protestmarsen in zes steden, georganiseerd door de festivalbranche, trokken tienduizenden bezoekers.Beeld Joris van Gennip

Dat is niet meer uit te leggen, vindt de branche. ‘De willekeur van de besluitvorming is onacceptabel en maakt ons boos’, zei Unmute Us-initiatiefnemer Jasper Goossen voorafgaand aan de demonstratie. Waarna een menigte van naar schatting bijna honderdduizend man zich in beweging zette achter een luidruchtige stoet wagens met dj’s van festivals als Soenda, Down The Rabbit Hole en nog een paar honderd evenementen.

Sportevenementen

De grote festivalbazen spraken al herhaaldelijk hun onvrede uit over het kabinetsbeleid, en vooral de wisselvalligheid daarvan; niet doorgaan, wel doorgaan, beperkt doorgaan, toch weer niet doorgaan. Maar zaterdag was ook bedoeld als uitlaatklep voor bands en dj’s, decorbouwers en technici in de evenementensector en vooral ook het publiek, dat al twee zomers lang verstoken blijft van muziekevenementen en nu bij Studio Sport de voetbalfans ziet springen en feesten.

In Utrecht loopt Monique Osseweijer (54) mee, die aardig wat festivals is misgelopen maar er voornamelijk staat namens haar kinderen. ‘Ik heb een zoon van 18 en een dochter van 21. Die staan in de startblokken om los te gaan, om mooie dingen te beleven. Ze sparen trouw geld om naar festivals te kunnen gaan. En er is niets, al twee jaar niet. Zij krijgen deze jaren nooit meer terug en dat vind ik zo erg voor ze. Ook omdat de overheid er zo arrogant over doet en die grote sportevenementen nu wel door laat gaan.’

Haar echtgenoot Eric de Koning (55), die graag dit weekend naar Lowlands was afgereisd, springt bij. ‘Het kabinet geeft de cultuur de middelvinger, lijkt het wel. Dat meten met twee maten is écht niet uit te leggen. Voor jongeren zijn festivals geen leuke hobby of zo, maar iets essentieels.’

De Unmute Us-demonstratie in Utrecht zaterdag. Beeld Joris van Gennip
De Unmute Us-demonstratie in Utrecht zaterdag.Beeld Joris van Gennip

Het op-en-afbeleid van het kabinet heeft niet alleen de grote festivals geraakt, maar ook kleine regionale evenementen zoals het Gelderse festival Zeeltje Rock in het dorp Deest. Dat driedaagse rockfeestje kon na veel strubbelingen wel doorgaan, en zaterdagmiddag klotst de metal dus vrolijk tegen de naastgelegen Waaldijk op. Het contrast met de stadse demonstraties kan niet groter zijn: hier wordt gedronken en gelachen, dragen de bezoekers polsbandjes, krijgen ze een stempeltje bij de toiletten zodat ze de hele dag mogen plassen en worden munten ingewisseld voor broodjes braadworst, met saus. Net als vroeger.

Festivalbaas Nick Helmond, tevens zanger en gitarist van de ook optredende band Seven Thirty, is de wanhoop nabij geweest, zegt hij. Maar het is hem toch gelukt. ‘Ik moest wel, anders was het afgelopen geweest. De geboekte bands waren al aanbetaald en als ik met mijn kleine stichting alle tickethouders hun geld had moeten teruggeven, was het voor altijd klaar geweest met Zeeltje Rock.’

Cesar Zuiderwijk

Hij heeft zich over de kop gewerkt, met een klein team medewerkers. Een kennis van Helmond maakte tientallen bouwtekeningen met andere opstellingen voor het festival, steeds na nieuw aangekondigde maatregelen. ‘Om gek van te worden. We gingen van kleiner, naar weer groter, terug naar een opstelling met zitplaatsen en daarna naar een maximaal aantal toch weer staande bezoekers. En uiteindelijk dus in totaal 750 man.’ Voor Zeeltje Rock was dat net haalbaar, omdat er normaal 1.250 bezoekers komen opdagen.

Nu loopt hij trots over zijn terrein. ‘Ik raak er geëmotioneerd van, nu weer, sorry hoor.’ Zijn oergezellige dorpsfestival, met toch best grote namen zoals de Nijmeegse rockband Navarone en de band Sloper, met Golden Earring-drummer Cesar Zuiderwijk, heeft ineens de allure gekregen van een landelijk evenement. ‘Er zijn mensen uit Amsterdam en Delft, die net op tijd in de gaten kregen dat hier iets ging gebeuren. Wel heel sneu dat ik nu mensen uit de omgeving moest teleurstellen omdat het razendsnel uitverkocht raakte.’

Zeeltje Rock in Deest. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Zeeltje Rock in Deest.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Helmond vindt het vooral ook belangrijk dat hij bands kan laten optreden. ‘Vergis je niet: de categorie bandjes die ik boek, van kleinere rockacts tot tributebands, lopen ook honderden optredens mis. Dat is een enorm circuit van kleinere podia en regionale feesten. Cesar Zuiderwijk trad hier vrijdag op. Hij greep me beet: die man was zo blij dat hij weer een keer kon spelen, zei hij. En hij heeft het een en ander meegemaakt hoor. Die tourde met de Golden Earring door de Verenigde Staten!’

Helmond realiseert zich dat zijn Zeeltje Rock zomaar het laatste zomerfestival van seizoen 2021 kan zijn geweest. ‘Het zijn rare tijden. Ik ben zelf ook een festivalganger. Ik zou naar Graspop gaan, naar het concert van Rammstein in het Goffertpark in Nijmegen, noem maar op. Ik heb een stapel uitgeprinte tickets liggen voor alle uitgestelde shows en festivals, met post-its erop met steeds weer nieuwe data, veel liefhebbers zullen dat herkennen. We willen zo graag.’

Dat laatste geldt ook voor de punk- en rockband X Raiders. Bij het laatste nummer Wasted springt de gitarist van het podium in de feesttent op het Zeeltje-terrein. Hij beklimt al solerend een biertafel tussen het publiek, en valt daar ook bijna weer met een smak vanaf. ‘I like you better when I’m wasted’, brult de zanger vanaf het podium. ‘I like you better when I’m drunk.’ Het publiek heft 750 bekers bier in de lucht. Het is feest.

‘Ja, er wordt aardig doorgedronken hier’, zegt festivalbaas Helmond. ‘Ik denk dat de mensen ook wel wat centjes hadden gespaard de afgelopen anderhalf jaar. Maar weet je, muziek is van levensbelang. Zonder muziek is het leven gewoon heel erg saai.’

Kans op festivals vanaf 1 september klein

Met de protestactie Unmute Us van afgelopen weekeinde eiste de evenementenbranche van de overheid dat festivals vanaf 1 september toch weer mogen doorgaan, veilig maar met de gebruikelijke bezoekersaantallen. De kans dat de overheid die eis inwilligt is klein, omdat het kabinet het risico op besmettingen bij festivals en bijvoorbeeld grote dance-evenementen te groot vindt, mede na de uitbraak bij het Utrechtse festival Verknipt waar in juli waarschijnlijk ruim duizend mensen besmet zijn geraakt.

Het steekt de festivalsector dat sportwedstrijden wel mogen doorgaan met tienduizenden bezoekers, ook al vindt Unmute Us niet dat ook daar de deur weer dicht moet voor publiek. Uit de wedstrijden zou juist moeten blijken dat grote publieksevenementen wel veilig kunnen worden gehouden, en dus ook de muziek weer zou mogen opstarten.

Volgens het kabinet gelden voor sportevenementen, zoals volgende maand ook de Formule 1 in Zandvoort, andere veiligheidsregels omdat de toeschouwers daar geacht worden te gaan zitten. Bij veel voetbalwedstrijden gebeurde dat vorige week niet: beelden van hossende supporters zetten kwaad bloed in de festivalwereld en bij het muziekpubliek. Minister Hugo de Jonge droeg het voetbalpubliek vlak voor het weekend dan ook op om ‘op de kont te blijven zitten’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden