Reportage

In Deal leggen ze zich langzaam neer bij No Deal: ‘We hebben voor Brexit gestemd, maar volgen het niet meer’

In het Verenigd Koninkrijk lijkt de steun voor een akkoordloos vertrek uit de EU toe te nemen. Ook in de Britse kustplaats Deal dringt het besef door dat er waarschijnlijk geen deal gaat komen. Veel inwoners hebben de moed opgegeven.

Een vissersboot op het strand bij Deal. De meeste vissers in het VK stemde vóór een Brexit. Beeld Antonio Olmos

Het gele jasje draagt hij alleen vanwege de wind op de pier van Deal, maar dat neemt niet weg dat ook Ron Carr boos is. ‘Walgelijk’, is de eerste reactie van de vroeggepensioneerde timmerman als Theresa May’s veelbesproken Brexit-deal ter sprake komt. Hij heeft het document niet gelezen, maar voelt nattigheid en koestert het gevoel dat de gevestigde orde de volkswil ondermijnt. ‘Als puntje bij paaltje komt, proberen de Conservatieven ons gewoon bij de EU te houden.’

‘Doe mij maar een No Deal’, klinkt het met bravoure. ‘De rest van de wereld is er ook nog.’ Dan verlegt hij zijn aandacht naar de wijting, die maar niet wil happen in het aas op zijn zeehengel.

De betonnen pier van Deal – de twee houten voorgangers liggen op de zeebodem – biedt een panoramisch uitzicht op No Deal. In het zuiden zijn de kliffen van Dover zichtbaar, waar aan de voet een verkeerschaos kan ontstaan na de Brexit-deadline van 29 maart. Tien kilometer noordwaarts baadt Ramsgate in de zon. Vanuit die havenstad hadden schepen met noodvoorraden moeten gaan varen, ware het niet dat de door de overheid ingehuurde rederij geen schepen bleek te hebben. Aan de horizon ligt Frankrijk, dichtbij en toch ver weg.

Tijdloze rust

Deal heeft voor de Brexit gestemd. Net als alle andere steden in het graafschap Kent, op het koninklijke kuuroord Tunbridge Wells en de stad Canterbury na. Het kiesdistrict Canterbury (stad plus omgeving) stemde voor de Brexit. In het 30.000 inwoners tellende Deal, een verbastering van Dale, tikt de tijd langzamer dan elders. Dat is ook de reden dat Londenaar Carr hier lang geleden heen is verhuisd. ‘Ik ging terug in de tijd’, zegt hij met een lach, wijzend op de pittoreske gebouwen langs de boulevard. Zelfs de tijdbal op de Deal Timeball Tower, zo belangrijk in de oorlogen tegen Napoleon, staat stil.

Visser Dave Lawrence vangt kreeften en krabben. Lawrence stemde voor de Brexit en heeft daar nu spijt van. Beeld Antonio Olmos

De tijdloze rust in Deal werd eind vorig jaar verstoord toen een migrantenboot aanspoelde, op de plek waar Julius Caesar in 55 voor Christus aan wal kwam. Op de strandkiezels zitten nu twee moeders met hun kleuters. Een gesprek over May’s deal strandt snel. ‘Sorry, we volgen geen politiek’, zegt de een. ‘Het is niet ons ding’, beaamt de ander. Ook een jong stel uit Dover dat zonder bestek een kabeljauw poogt te openen, is afgehaakt. ‘We hebben voor de Brexit gestemd, maar volgen het niet meer’, zegt de vrouwelijke helft.

Het valt haar nauwelijks aan te rekenen dat ze niet weet wat er gebeurt. De moties, amendementen, stemmingen, afsplitsingen, vruchteloze onderhandelingen en manoeuvres achter de schermen zijn haast alleen nog begrijpelijk voor de bewoners van Westminster Village. Commentatoren speculeren over de vraag of May de plaatselijke verkiezingen van begin mei gaat halen. Buiten Westminster leeft sympathie voor de premier, meer uit bewondering voor haar uithoudingsvermogen dan voor haar deskundigheid.

Handel

Dat blijkt op de pier waar Derek Lowley met zijn twee broers staat te vissen. ‘Het is een excuus om een dagje weg te zijn van onze vrouwen’, zo omschrijft hij het uitje op de Internationale Vrouwendag. ‘Mevrouw May? Die doet haar best en strijdt voor het land’, zegt hij over de machtigste vrouw van het land. ‘Maar ik denk dat we de EU het beste gewoon kunnen verlaten. Ik heb jaren in de logistiek gewerkt, te land en ter zee, en handel gaat altijd door. We handelen toch ook met andere landen?’

De kustplaats Deal stemde voor een Brexit. Het ligt vlakbij Dover, de grootste veerhaven van het Verenigd Koninkrijk en zal mogelijke gevolgen van chaos door de Brexit zeker voelen. Beeld Antonio Olmos

Zijn jongere broer Peter, net als Derek een Remain-stemmer, verwacht dat de EU het de Britten moeilijk gaat maken, om een voorbeeld te stellen. ‘Maar na een jaar zal het verstand zegevieren’, verwacht de supermarktmedewerker. Hun oudste broer Michael is de Brexiteer van het trio. ‘Ik heb gestemd tegen massa-immigratie’, zegt de voormalige drukker van News International. ‘Landen aan de oostzijde van de Europa hebben toch ook grenzen, wat is het probleem hier dan?’

Minder optimistisch is de enig overgebleven visser in Deal, vroeger een bedrijvige vissersplaats. ‘Net als de meeste andere vissers in het land heb ik voor de Brexit gestemd’, geeft Dave Lawrence toe, terwijl hij stukken rog in de voerkorven doet waarmee hij ’s nachts kreeften en krabben wil vangen. ‘Maar ik heb mezelf in de voet geschoten. Elk voorjaar neem ik groepen Belgen mee om roggen te vangen. Onlangs hebben ze afgezegd, bang voor files bij Dover en bang dat ze de buit niet meer mee terug kunnen nemen.’

Onzekerheid

De discussie over Deal of No Deal gaat aan Lawrence voorbij. ‘Het enige wat ik wil is een einde aan de onzekerheid, of we nu blijven of vertrekken. Ik wil weten waar ik aan toe ben.’ Voor de premier, die op dezelfde dag in de noordelijke vissersplaats Grimsby een laatste pleidooi houdt voor haar politieke levenswerk, ziet het er somber uit. De vraag is niet meer of Lagerhuisleden haar akkoord gaan verwerpen, maar met welke meerderheid: twee of drie cijfers?

Uit verse opiniepeilingen is gebleken dat steeds meer Britten zich neerleggen bij een No Deal: 44 procent, tegen 38 procent begin dit jaar. Brexiteers loven de koppigheid van hun landgenoten. De conservatieve commentator Charles Moore bijvoorbeeld citeerde, met in zijn achterhoofd de vastgelopen onderhandelingen tussen Londen en Brussel, Rudyard Kipling’s gedicht Norman and Saxon, met de zin ‘Dit is geen eerlijke handelwijze, mijn zoon – laat de Sakser met rust.’

Hannah Shotton en haar werknemer Thom Kissock in de Smuggler's Record shop. Shotton stemde voor lid blijven van de EU, maar Kissock was nog te jong om te stemmen in 2016. Beeld Antonio Olmos

Dat het Verenigd Koninkrijk slaapwandelt naar een rommelig vertrek valt niet af te zien aan het straatbeeld. Keep Calm and Carry On lijkt ook het credo te zijn in Deal, waar de visrestaurants vol zitten en een straatmuzikant Dire Straits speelt. De tunnels onder de huizen herinneren aan de tijden dat de smokkel hier floreerde. Aan deze illegale handel in met name alcoholische dranken kwam eind 19de eeuw een einde dankzij de opkomst van de vrijhandel, onder meer met het continent.

Achter de stoïcijnse façade gaan soms zorgen en ontgoocheling schuil. ‘Telkens wanneer ik op het vasteland ben, word ik aangesproken over de Brexit’, zegt manager Hannah Shotton (31) van platenzaak Smuggler’s Records. ‘Dan moet ik uitleggen dat veel Britten balen.’ Directe gevolgen verwacht ze niet te ondervinden van een No Deal. ‘Maar als de economie hapert, zal ik het merken omdat platen luxegoederen zijn. Aan de andere kant vrolijkt het kopen van platen mensen op. Een beetje verzet kunnen we wel gebruiken als het zo doorgaat.’

In een eerdere versie schreven we dat Deal, net als alle andere steden in het graafschap Kent op het koninklijke kuuroord Tunbridge Wells na, voor de Brexit heeft gestemd. Dat is niet helemaal correct: de stad Canterbury stemde ook tegen Brexit, maar het kiesdistrict Canterbury (stad plus omgeving) niet.

Het laatste nieuws over de Brexit

May naar Straatsburg om haar Brexit-akkoord te redden

De Britse premier Theresa May reist vanavond naar Straatsburg in een uiterste poging haar omstreden Brexit-akkoord met de Europese Unie te redden. Ze hoopt van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker voldoende garanties los te krijgen om het akkoord morgen door het Britse parlement te loodsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.