Reportage Natuurbescherming Ghana

In de Waterleidingduinen leren Ghanezen hoe je een stad van drinkwater voorziet

Een delegatie van Ghanese natuurbeschermers ging dinsdagmiddag naar de Waterleidingduinen om te leren hoe Nederlanders hun drinkwaterbronnen beschermen. Tegelijkertijd vragen ze via muzikanten aandacht voor het Atewabos, dat cruciaal is voor de watervoorziening van meer dan vijf miljoen mensen, maar nu onder druk staat door een deal met de Chinese overheid.

Ghanese natuurbeschermers, waaronder artieste Sharifa Gunu, bezoeken de Amsterdamse Waterleidingduinen om meer kennis te krijgen hoe Waternet dit gebied beschermt. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Boswachter Martin Jonker weet vijf smartphones en een handycam op zich gericht. Terwijl hij vertelt dat hier in de Waterleidingduinen het drinkwater voor 1 miljoen mensen in en rond Amsterdam wordt gezuiverd, zwaait de populaire Ghanese zangeres Sherifa Gunu via de camera naar de volgers van haar livestream op Facebook. ‘We zijn hier in Amsterdam en het gaat allemaal over bos’, zegt ze tegen haar fans op afstand. ‘Over het behoud van de natuur, en het behoud van leven.’

Een delegatie van Ghanese natuurbeschermers en artiesten is deze week in Nederland op uitnodiging van de Nederlandse tak van IUCN, een internationaal samenwerkingsverband gericht op natuurbehoud. Het Ghanese gezelschap houdt zich in hun thuisland bezig met de strijd voor het behoud van bosreservaat Atewa. Dat enorme natuurgebied herbergt zeldzame diersoorten en bijvoorbeeld 570 soorten vlinders. Daarnaast ontspringen in Atewa drie belangrijke rivieren, die de drinkwatervoorziening vormen voor 5 miljoen Ghanezen. 

De populaire Ghanese zangeres Sherifa Gunu livestreamde het bezoek voor haar volgers op Facebook. ‘We zijn hier in Amsterdam en het gaat allemaal over bos. Over het behoud van de natuur, en het behoud van leven.’

Miljardendeal

Illegale goudwinning was altijd al een probleem in dit natuurgebied, maar sinds vorig jaar is daar een nieuwe zorg bijgekomen: de winning van bauxiet, de grondstof voor aluminium. De vorig jaar verkozen Ghanese president heeft een miljardendeal gesloten met China, dat staat te popelen om in Atewa de mineralen uit de grond te komen trekken.

A Rocha, de Ghanese partnerorganisatie van IUCN, maakt zich daar grote zorgen om en stelt nu alles in het werk om de deal ongedaan te maken en Atewa de beschermde status van nationaal park te bezorgen. Die strijd wordt nu ook vanuit Nederland gevoerd, via de Ghanese gemeenschap die zich vooral in de Amsterdamse Bijlmer bevindt. ‘We hebben afgelopen week de leiders gesproken van verschillende Ghanese groepen hier’, vertelt Daryl Bosu, adjunct-directeur van A Rocha. Zij hebben een petitie ondertekend die aan de Ghanese president zal worden overhandigd. 

Strategieën

Het klinkt voor een Nederlander misschien wat vreemd dat naar het buitenland vertrokken landgenoten nog enige invloed zouden kunnen uitoefenen op het beleid in hun thuisland, maar Bosu is maar wat blij met de steun van de Ghanezen in de Bijlmer. ‘Die leiders genieten in Ghana enorm aanzien’, zegt Bosu. ‘Je moet niet vergeten dat Ghanezen in het buitenland behoorlijk wat geld opsturen naar hun familie in Ghana. Die inkomsten zijn heel belangrijk voor onze economie. Als mensen in de diaspora een oproep doen om een natuurgebied te beschermen, dan kun je dat als president echt niet zomaar negeren.’

Een andere strategie van A Rocha is het inzetten van populaire muzikanten om hun boodschap te verspreiden. Daarom struinen dinsdagmiddag behalve Sherifa ook hiphopartiest Obour en de in panterbroek gestoken zangeres MzVee door de zinderend hete Waterleidingduinen, tussen Zandvoort en Noordwijk.

‘Ik snap het niet helemaal’, zegt MzVee tegen boswachter Jonker. ‘Jullie gebruiken dus helemaal geen chloor om het water te zuiveren?’ De boswachter legt uit dat het water uit de Rijn hier door duinzand op een natuurlijke manier wordt gereinigd. De manager van MzVee legt het voor de volgers allemaal vast op camera.

Een strategie van A Rocha is het inzetten van populaire muzikanten om hun boodschap te verspreiden. Daarom struinen dinsdagmiddag behalve Sherifa ook hiphopartiest Obour en de in panterbroek gestoken zangeres MzVee door de zinderend hete Waterleidingduinen, tussen Zandvoort en Noordwijk. Foto -

Belangrijke onderwerpen

Het idee van de rondleiding door de Waterleidingduinen is te laten zien dat natuurbehoud heel goed samen kan gaan met het economisch nut van een watervoorziening. Precies de combinatie die volgens natuurbeschermers ook het meest toekomstbestendige scenario zou vormen voor het Atewa-reservaat.

‘Ik vind het belangrijk om behalve mijn muziek ook informatie te geven over belangrijke onderwerpen’, zegt MzVee. ‘Met Unicef geef ik bijvoorbeeld ook voorlichting aan vrouwen op het Ghanese platteland, over hygiëne rondom de menstruatie. Ik zet me in voor thema’s die mij aan het hart gaan. Ik hoorde een jaar geleden pas van het risico voor de watervoorziening als het Atewa-bos wordt vernietigd. Veel mensen in Ghana weten daar ook niks van, daarom protesteren ze niet. Door mijn kennis hierover te delen, verandert dat misschien iets.’

De drie naar Nederland afgereisde muzikanten werkten vorig jaar mee aan het nummer ‘Atewa ‘till Eternity’, waarin de schoonheid van het reservaat wordt bezongen.

De drie naar Nederland afgereisde muzikanten werkten vorig jaar mee aan het nummer ‘Atewa ‘till Eternity’, waarin de schoonheid van het reservaat wordt bezongen. In de bijbehorende videoclip zijn de heuvels in mystieke mist gehuld en kolken watervallen over imposante rotspartijen. De Waterleidingduinen steken daar misschien wat bescheiden bij af, maar het enthousiasme van zangeres Sherifa is er niet minder om. ‘Stop hier even’, vraagt ze boswachter Jonker, die het busje bestuurt. Ze ziet een trosje damherten lopen. Daar wil ze een selfie mee maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.