Analyse

In de verdediging van De Graaf zaten vier zwakke plekken

Eerste Kamervoorzitter Fred de Graaf (VVD) heeft vannacht laten weten zijn functie neer te leggen. Donderdag probeerde hij nog in een brief aan zijn collega-volksvertegenwoordiger Marcel de Graaff (PVV) uit te leggen dat het nooit zijn bedoeling is geweest PVV-leider Wilders te weren uit de nabijheid van de koning bij diens inhuldiging. Maar na het lezen van die brief rezen in de Eerste en de Tweede Kamer in de loop van de donderdag slechts nieuwe vragen. Zo leek De Graaf te wrijven in een vlek die daardoor groter werd. Waar zaten de problemen?

Fred de Graaf, voorzitter Eerste Kamer, tijdens de inhuldiging van koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk. Beeld anp

1. Geen politiek gedoe
De Graaf schrijft dat hij het 'ten zeerste betreurt' dat de 'indruk is ontstaan' dat hij Wilders liever niet prominent in beeld wilde. Hier loopt hij aan tegen nogal wat functionarissen in en rond de Eerste en de Tweede Kamer die zeggen dat ze er getuige van zijn geweest dat dit argument wél meespeelde. Onder deze mensen zijn de aanvankelijke bronnen van de Volkskrant, die dus geen genoegen nemen met deze uitleg.

Daarbij komt dat De Graaf zelf het verhaal maandagavond desgevraagd uitgebreid bevestigde in een telefoongesprek van 20 minuten met de Volkskrant. Als ceremoniemeester wilde hij een inhuldiging zonder politiek gedoe, vertelde hij. Wilders dicht bij de koning, dat zou na alle aanvaringen tussen de PVV-leider en het koningshuis de tongen hebben losgemaakt. Gevraagd naar wat hij bedoelde, noemde De Graaf als voorbeeld Wilders' kritiek op het dragen van een hoofddoek door koningin Beatrix, vorig jaar op staatsbezoek in Oman.

Toen De Graaf het gehele stuk dinsdag voor publicatie kreeg voorgelegd, trok hij zijn woorden niet terug. Hij autoriseerde zijn citaten. Hij was het alleen niet eens met de woordkeuze van de krant dat hij een 'kunstgreep' had toegepast.

PVV-leider Geert Wilders staat de pers te woord op weg naar het overleg van alle fractievoorzitters met Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg. Beeld anp

2 Gerrit Holdijk
De Graaf schrijft in zijn brief dat hij liever SGP'er Kees van der Staaij in de Commissie van In- en Uitgeleide had dan Geert Wilders, omdat Van der Staaij 200 dagen langer in de Kamer zit. Anciënniteit was belangrijk, schrijft hij.

Maar in die redenering zit iets scheef, want om plaats te maken voor Van der Staaij moest SGP-senator Gerrit Holdijk wijken. En Holdijk is, met meer dan 8.000 dagen, nou net veruit de langst zittende volksvertegenwoordiger in het hele parlement. Als De Graaf anciënniteit het belangrijkste vond, stuurde hij de verkeerde uit de Commissie.

3. Kink in de kabel
Vervolgens schrijft De Graaf dat hij 'aan het in overweging nemen van de heer Wilders' in het geheel niet is toegekomen. Ook dat roept vragen op, want Wilders zegt dat hij al weken tevoren was benaderd met de vraag of hij zich wilde voorbereiden op een mogelijke rol, maar in de weken daarna om onduidelijke redenen werd afgewimpeld: er was kennelijk een kink in de kabel gekomen.

Wilders corrigeerde donderdag zijn eerdere opmerking in de Volkskrant dat de telefoontjes hierover van de secretaresse van Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg kwamen.

Ze waren afkomstig van de organisator van de Verenigde Vergadering: de Eerste Kamer.

Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg. Beeld getty

4. Stellige ontkenning
De vierde vraag die De Graaf oproept, treft niet hemzelf maar Van Miltenburg. Zij reageerde woensdag als door een wesp gestoken toen Wilders haar vroeg wat zij wist van De Graafs beweegredenen. 'Niets', verklaarde zij. Veel Kamerleden vinden dat een wel erg stellige ontkenning, want het ging om een commissie die door haar en De Graaf samen moest worden benoemd. De Graaf is weken bezig geweest met het zoeken naar een samenstelling die hem beviel. Diverse fracties willen nu van De Graaf weten of hij hierover al die tijd echt niet met Van Miltenburg heeft gesproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.