In de sociale sfeer is de coalitie al in aanbouw

Formeel zal er nog hard moeten worden onderhandeld, maar in het hardlopen en klootschieten vinden VVD en PvdA elkaar moeiteloos.

Johan Remkes, VVD-commissaris van de koningin in Noord-HollandBeeld anp

Als de Gouden Koets wegrijdt van het Binnenhof, mengen zich de hoedjes en de kostuums van VVD- en PvdA-Kamerleden. Op en rond het Binnenhof worden dinsdag de contouren van de nieuwe coalitie zichtbaar. Liberalen en sociaaldemocraten doen vriendelijk over elkaar: ze weten dat ze het samen moeten rooien. Al heeft een enkeling nog wel kanttekeningen.

Kan dat wel weer samen, PvdA en VVD, na de implosie van Paars in 2002? Is er weer chemie? Mariëtte Hamer, de nummer 6 van de PvdA, denkt van wel. 'Veel VVD'ers en PvdA'ers staan toch een beetje hetzelfde in het leven. En als je weet waarover je van mening verschilt, dan is dat afgebakend.'

Haar partijgenoot en scheidend Kamerlid Eelke van der Veen was VVD-watcher voor zijn fractie. 'Ik heb het altijd goed kunnen vinden met de liberalen, misschien is het daarom dat ik vaak voor VVD'er werd aangezien.'

Onderhandelen
Johan Remkes dan, VVD-commissaris van de koningin in Noord-Holland, en staatssecretaris in Paars II. 'Ik heb de neiging te zeggen dat we dit nu maar eens moeten proberen, met de PvdA. Het is voor D66 en CDA niet aantrekkelijk erbij te gaan. Mijn advies aan de partij is: hou het aantal onderhandelaars zo beperkt mogelijk. Laat niet de halve fractie mee-onderhandelen. Stel wel de eigen fractie regelmatig op de hoogte.'

Makkelijk zal het niet worden, weten ze in beide kampen. 'Het wordt hard onderhandelen met de PvdA, we moeten harde afspraken maken en zorgen dat ze die nakomen', zegt VVD-Kamerlid Ton Elias. 'Het allerergste wat ons kan overkomen is dat ze gaan terugonderhandelen.'

PvdA-kamerlid Mariëtte Hamer op Prinsjesdag in de Ridderzaal in Den Haag.Beeld anp

'Hard op de feiten'
Hamer voorziet geen problemen. 'Terugonderhandelen doe je alleen als het niet helder is. En er zijn altijd twee partijen nodig om terug te komen op afspraken.' Haar partijgenoot en collega-Kamerlid Tanja Jadnanansing denkt dat het altijd nog gemakkelijker onderhandelen is met de VVD dan met het CDA. Het eeuwige muggenziften zoals tussen PvdA en CDA, omdat die partijen dichter bij elkaar staan, is er nu niet bij. 'Hard op de feiten, zacht op de persoon', aldus Jadnanansing. 'Zo heb ik de afgelopen jaren heel prettig gewerkt over het hoger onderwijs met Anne Wil Lucas van de VVD.'

In de sociale sfeer werd er afgelopen weekeinde al gebouwd aan de nieuwe coalitie. VVD-staatssecretaris Fred Teeven en het liberale Kamerlid Han ten Broeke hadden nummer drie van de PvdA Ronald Plasterk en Sharon Dijksma uitgenodigd om te gaan klootschieten in Twente. Ook het PvdA-Kamerlid Attje Kuiken heeft goede contacten met liberalen. 'Met staatssecretaris Fred Teeven is het goed hardlopen.'

PvdA'ster Tineke Netelenbos was bewindsvrouwe op twee departementen in de kabinetten-Kok met VVD en D66. Dat waren betere tijden. 'Wij verdeelden de weelde. PvdA'ers zijn wat zwaarder op de hand, we zijn niet zoals de VVD van feesten en partijen. Je moet elkaar wel wat gunnen, géén waterige compromissen.'

Relativeren
Een van haar opvolgsters, demissionair minister Melanie Schultz (VVD), is het met haar eens: 'Heel duidelijke afspraken in de kabinetsformatie maken over wat iemand wel en wat hij niet krijgt.' En nog een tip voor PvdA'ers die het allemaal wat zwaar nemen: 'Politiek is al zwaar genoeg, na een vergadering kun je beter wat lichtvoetig zijn en jezelf relativeren.'

Toch komen de beste adviezen uit onverwachte hoek. VVD-Kamerlid Erik Ziengs sprak afgelopen weekeinde met zijn overbuurman. 'Hij zei: PvdA en VVD moeten allebei bereid zijn hun broek te laten zakken. Haha, daar zit wel wat in.'

PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden