ReportageFrankrijk

In de Rue Saint Bernard quizzen de even nummers tegen de oneven nummers

Noam Cartozo, een Parijse komiek, organiseert een dagelijkse quiz Questions pour un Balcon ofwel 'Vragen voor een balkon' met zijn buren, een parodie op een populaire Franse spelshow 'Vragen voor een kampioen'. Beeld Joris Van Gennip

De even kant van de Rue Saint Bernard is de beste, maar dat maakt niet uit. De quiz Questions pour un balcon is vooral een medicijn tegen de verveling. Frankrijk houdt de stemming erin met balkon-scènes, en bewoners ontdekken eindelijk wie hun buren zijn.

‘Shit, ik ben nog niet omgekleed. En ik moet nog een soundcheck doen. Waar is mijn outfit?’ Een halfuur voor het begin van de dagelijkse live-uitzending loopt de spanning bij quizmaster Noam Cartozo steevast op. Het is geen stress, bezweert de presentator zelf, meer een soort hyperfocus, een noodzakelijke stoot adrenaline. ‘Yolaine, hoe lang heb ik nog?’, roept Cartozo naar zijn visagiste. ‘Staat de muziek al klaar?’

Vanuit zijn studio, een eenkamerappartement van 30 m2, presenteert Noam Cartozo (31) iedere avond een quiz. Hangend uit zijn keukenraam schreeuwt hij met overslaande stem vragen door de straat. De deelnemers zijn de buren en overburen. Vanaf hun piepkleine balkonnetjes strijden de even nummers van de Parijse Rue Saint-Bernard tegen de oneven nummers aan de overkant.

Beeld Joris van Gennip

Sleur

Voor de coronacrisis toerde Cartozo als lid van een komedie-ensemble langs de Franse theaters. Sinds op 17 maart de strenge lockdown inging, zit hij net als de overgrote meerderheid van de Fransen de hele dag thuis. Om de sleur te doorbreken besloot hij op een avond een aantal vragen naar zijn overburen te roepen, na het dagelijkse rituele applaus voor het zorgpersoneel . Zo ontstond Questions pour un balcon – de naam is een parodie op de populaire televisiequiz Questions pour un champion.

Cartozo vroeg Yolaine, die behalve zijn visagiste vooral zijn vriendin is, om hem met haar iPhone te filmen. Inmiddels fungeert zowat de hele straat als cameraploeg: meespelende buren filmen elkaar met hun smartphones. Na afloop sturen ze de beelden naar de presentator, die de montage uitzendt op Instagram. Sommige video’s zijn meer dan een miljoen keer bekeken. Voor zijn tienduizenden volgers presenteert Cartozo iedere avond een extra quiz. Bedrijven weten hem inmiddels ook te vinden. Vanavond ligt er een Nintendo Switch klaar voor de winnaar.

Zelfs op Martinique en in Senegal spelen mensen mee, vertelt Cartozo terwijl hij zijn kostuum aantrekt. Iedere avond transformeert hij in een ander personage, van Harry Potter tot de Paashaas. Vanavond is hij in science fiction outfit, met een glimmende zilveren cape en een rol aluminiumfolie als futuristische toverstaf. Kapitein Star Truc, noemt hij zijn zelfbedachte creatie. Een terugkerend attribuut is een ketting van wc-rollen, als knipoog naar het hamstergedrag van de Fransen.

‘Welkom allemaal bij alweer een nieuwe editie van Questions pour un… Balcon!’, schalt om precies twee minuten over acht door de straat. Nadat de deelnemers onder aanvoering van Cartozo een jarige buurvrouw hebben toegezongen begint het vragenvuur. Wie was de eerste vrouw van Brad Pitt? Uit welk land komt Häagen Dazs?

De eerste die het goede antwoord roept, scoort een punt. Cartozo is de eenmansjury. De namen van zijn meespelende straatgenoten heeft hij bij wijze van spiekbriefje op een geïmproviseerde plattegrond geschreven. Dat was nodig, want tot een maand geleden kende bijna niemand in de Rue Saint-Bernard elkaar bij naam. ‘Het was hier echt zoals het cliché over Parijs’, zegt de presentator. ‘Zo’n straat waar niemand elkaar groet en je eigenlijk geen flauw idee hebt wie je buren zijn.’

Beeld Joris van Gennip

Lichtpuntje

Ongeveer een week geleden is dat veranderd, vertelt Guillaume Graignac (30), die samen met zijn vriendin Esthère Saint-Phard (25) op de eerste verdieping aan de even kant van de straat woont. ‘Als je iedere dag tegen elkaar speelt, leer je elkaar toch een beetje kennen.’ Na afloop van de quiz blijven de deelnemers vaak nog even kletsen vanaf hun balkonnetjes. Saint-Phard kijkt er de hele dag naar uit. ‘Het is echt een lichtpuntje in deze saaie tijd.’

Op meer plekken in de Franse hoofdstad ontstonden de afgelopen weken straatquizzen. Er zijn ook balkondisco’s, waarbij dj’s op vaste tijdstippen muziek draaien. Buren en overburen kunnen van tevoren nummers aanvragen via Whatsapp. Nu de Parijzenaars al weken aan huis zijn gekluisterd leren ze door dit soort ludieke initiatieven hun straatgenoten kennen.

‘Willen jullie ook een Aperol Spritz?’, klinkt het ineens van de andere kant van de Rue Saint-Bernard. ‘Wacht even, ik kom twee glazen brengen.’ Een paar minuten later staat Christine (vijfde verdieping, oneven kant) beneden en ontspint zich een spontane straatborrel-op-afstand. Zeker als ook Mathieu (vierde verdieping, even kant, ‘de beste kant’) komt buurten. ‘Even kijken hoe mijn teamgenoten er eigenlijk uitzien.’

Beeld Joris van Gennip

Champagne

Dan verschijnt het hoofd van Cartozo uit zijn raam. De straatborrelaars vragen of hij ook naar beneden komt. ‘We hebben zelfs champagne!’. Maar de quizmaster vraagt zich vooral af wat zijn buren en overburen op straat doen. Als hij na lang aandringen even komt kijken, draagt hij als enige een mondkapje. Hij kijkt bedrukt. ‘Waarom zijn jullie buiten?’

Blijf thuis, drukt de presentator zijn kijkers elke keer weer op het hart. Als er tijdens de quiz toeschouwers in de straat staan, wat met de toenemende bekendheid steeds vaker gebeurt, vraagt hij hen dringend naar huis te gaan. Daar heeft hij een persoonlijke reden voor, vertelt hij in het minuscule keukentje van zijn appartement: zijn broer lag drie weken met Covid-19 op de ic.

In de periode dat Cartozo met zijn jolige balkonquiz uitgroeide tot een Bekende Fransman, balanceerde zijn broer tussen leven en dood. ‘Terwijl ik hier de clown uithing, lag hij op zijn buik met een buis in zijn luchtpijp.’ Twee weken lang werd hij kunstmatig in slaap gehouden. Inmiddels is hij uit zijn coma ontwaakt en maakt hij het naar omstandigheden goed. Cartozo had hem eergisteren aan de telefoon.

‘Hij is gered door de helden in het ziekenhuis. Ik ben gered door die gekke quiz. Die heeft me zoveel afleiding gebracht. Zonder die quiz was ik eraan onderdoor gegaan.’

Lees ook 

Tussen het fruit nemen Parijzenaren afscheid van hun overledenen
Een noodmortuarium tussen loodsen met voedsel moet de overbelaste uitvaartcentra in de Parijse regio ontzien. Op dit terrein met eindeloze rijen markthallen, ook wel bekend als de maag van Parijs, doen uitvaartmedewerkers hun werk ‘met een loden gemoed’.

‘Veel strenger dan in Frankrijk kan de lockdown niet, het is een soort gevangenisstraf’
Frankrijk heeft een van de strengste lockdowns in Europa. De Fransen moeten nog even volhouden. Correspondent Daan Kool (28) zag hoe president Macron aankondigde dat ze nog een maand moeten binnenblijven. ‘Het voelt alsof je huisarrest hebt.’

Uit de hel. Bergamo durft het leven weer voorzichtig te omarmen
Nergens in het door corona zwaar getroffen Italië is het zo erg als in Bergamo. Fotograaf Giulio Piscitelli en correspondent Jarl van der Ploeg zien hoe het in de stad langzaam de goede kant opgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden