REPORTAGEROME

In de Romeinse straten klinkt weer boos getoeter en vrolijk gefluit van de pizzabakker

Romeinen kunnen voor het eerst in weken weer hun espresso krijgen.Beeld EPA

Bijna 60 dagen hebben de Italianen binnen gezeten, maar maandag was ‘het uur van de eigen verantwoordelijkheid’ aangebroken, aldus premier Conte. De Italianen mochten weer (voorzichtig) naar buiten. 

De Romeinse stadsduif weet niet wat hij meemaakt, want voor het eerst in bijna negen weken tijd dreigt hij van zijn sokken te worden gereden. ‘Aaaaaoooooh’, roept de boze scooterrijder. Maar als het slome beest na die roep nog steeds op zijn plaats blijft zitten, gebeurt er opeens iets vreemds. De scooterrijder drukt op een knopje waarna er voor het eerst sinds eind maart weer boze toeter klinkt in de straten van de Eeuwige Stad.

Na bijna negen weken stilte keerde maandag het lawaai terug in Rome. In de Via Donna Olimpia klonk het gebrom van de vele Fiat Panda’s, uit de keuken van het restaurant even verderop was weer het gefluit van een pizzabakker te horen en in de chiquere wijken in het centrum overheerste, zoals vanouds, dat aanmatigende getik van hoge hakken op het trottoir.

Maandag mochten de Romeinen eindelijk weer op pad. Althans, een deel van hen mocht weer op pad. Officieel gold de versoepeling van de Italiaanse lockdown – de langste lockdown van Europa – voor de ongeveer 4,5 miljoen mensen wier fabrieken, bouwplaatsen of horecagelegenheden weer (deels) open gingen, maar door de vaagheid van de nieuwe regels, kon in de praktijk vrijwel iedereen naar buiten.

Zo is het volgens het nieuwe overheidsdecreet weer mogelijk je ‘vaste relatie’ te bezoeken, zonder te specificeren wanneer een relatie precies vast is. Hetzelfde geldt voor het bezoeken van congiunti, een juridische term voor ‘verwantschap’, waarbij het totaal onduidelijk is wat verwantschap in de praktijk eigenlijk inhoudt.

‘Het uur van de eigen verantwoordelijkheid’ is aangebroken’, reageerde premier Giuseppe Conte dit weekend op alle kritiek. Na maanden vol strenge politiepatrouilles vond hij het tijd het volk weer te laten beslissen. Dat was een onverstandige zet, vreesden criticasters, want de meeste stereotypes indachtig pakken Italianen alle ruimte die je ze biedt, plus een beetje extra. Ze zijn moreel simpelweg niet toegerust op een anderhalvemetersamenleving.

Vanaf 1 juni gaat horeca weer echt open, scholen blijven tot 1 september dicht.Beeld AFP

Maar wat bleek maandag? Zodra dat uur van de eigen verantwoordelijkheid daadwerkelijk sloeg, konden ook alle vooroordelen de prullenbak in want op de vele auto’s na bleef het zowaar rustig op straat. Nergens in het land ontstond een Ikea-achtige drukte. De stadsparken bleven grotendeels leeg en vrijwel iedereen die weer op locatie mocht werken, verplaatste zich netjes per auto van punt a naar punt b.

Dat komt, aldus socioloog Ilvo Diamanti in de Italiaanse krant La Repubblica, vanwege de lange schaduw die het virus nog zal werpen over het openbare leven in zijn land, zowel qua onverwerkte rouw als qua economische vooruitzichten. In een opiniepeiling verwachtte 62 procent van de ondervraagden psychologische hulp nodig te hebben om weer grip te krijgen op een lockdownloze wereld.

Zelfs onder de mensen die zich maandag wel buiten waagden, was de sfeer daarom weinig uitgelaten. Die eerste paar passen buiten herinnerde ze er vooral aan dat slechts een dun flintertje van het normale leven weer beschikbaar is. De parken en fabrieken zijn weliswaar heropend, maar alle winkels blijven nog tot zeker 18 mei gesloten, bij restaurants kun je pas vanaf 1 juni weer echt zitten – tot die tijd is afhalen de norm – en de scholen blijven zelfs tot 1 september dicht.

De Romeinse wandelaars moesten het maandag daarom vooral hebben van de kleine flardjes vrolijkheid die her en der weer opstegen, zoals in het Romeinse stadspark Villa Doria Pamphilj, waar de ontblote vrouwenbenen weliswaar iets minder zonnebankbruin waren dan gebruikelijk, en iets meer zelfbruinoranje, maar waar ze toch echt weer vol trots aan de buitenwereld werden getoond.

Of kijk naar die man daar die met zijn ogen dicht geniet van de zon. Al die tijd binnen hadden de minuten voor hem ongetwijfeld uren geleken, maar nu, al lummelend op dit stadsbankje, worden de uren eindelijk weer minuten. Zoals het hoort.

Uit de hel. Bergamo durft het leven weer voorzichtig te omarmen

Nergens in het door corona zwaar getroffen Italië is het zo erg als in Bergamo. Fotograaf Giulio Piscitelli en correspondent Jarl van der Ploeg zien hoe het in de stad langzaam de goede kant opgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden