In de naam van Giuseppe Verdi?

DE VRAAG of het voor een voetbalverslaggever voor een goed begrip van de zaak van wezenlijk belang is te weten dat Giuseppe Verdi een zoon van Parma is, laat zich niet zomaar beantwoorden....

Allereerst: wie was Giuseppe Verdi ook alweer?

De presentatiegids van AC Parma biedt uitkomst. Verdi componeerde onder meer de opera's Aida, Rigoletto en Traviata.

'In de naam van Giuseppe Verdi' heet het stukje in de presentatiegids. In 1913, bij de viering van het eeuwfeest van de 'Zwaan van Busseto' (geen opera overigens) , organiseerden inwoners van Parma een voetbaltoernooi. Op dezelfde dag werd een voetbalclub opgericht.

Interessant allemaal. Maar wat moet je ermee?

Speelt Parma in de geest van de stad die volgens de presentatiegids wordt bevolkt door voetbal- en operaliefhebbers? Oftewel: bestaat er een (aantoonbare) relatie tussen een stad en de speelstijl van de lokale club, Rotterdam en Feyenoord bijvoorbeeld?

Post.

'Geachte heer Onkenhout', schrijft Ruud Vreeman uit Zaanstad. (Om indruk te maken vertel ik er even bij dat Vreeman burgemeester is van die stad. Hij is ook oud-voorzitter van de PvdA.)

'Ik las uw column over het 'werkvoetbal' van Feyenoord. Jaren geleden heb ik over het verschil tussen deze club en Ajax een stukje geschreven. (In de Factor Arbeid, Werkende mensen in de letteren, 1993.) Misschien leuk om te lezen'.

Dat is het zeker. 'Wat me trekt in Feyenoord, is de door de jaren heen ontwikkelde traditie van het 'werkvoetbal', schrijft Vreeman.

Hij citeert in zijn stukje Willem van Hanegem die de Feyenoord-cultuur verklaart vanuit de achtergrond van de supporter.

'Verplaats je in een supporter, die in een fabriek werkt. Als jullie, spelers, het 's zondags hebben laten afweten, gaat hij met de pest in zijn lijf naar het werk, waar ze hem de rest van de week lopen te zieken. Vind je het gek dat hij dan 's zondags tekeergaat als jullie je stinkende best niet doen? Een club als Feyenoord moet louter spelers hebben die van de club gaan houden en zich willen leegknokken voor hun supporters'.

Niet voor niets, betoogt Vreeman, kwam 'een artiest uit Rotterdam, Mario Been, ( . . .) niet uit de verf tussen de werkers. De werker Israel uit Amsterdam paste bij Feyenoord. Hoe anders bij Ajax: veel artistieke voetballers uit de eigen kweek. De werkers op het middenveld komen van buiten: Wouters, Lerby, Neeskens'.

Dit is de zogenaamde romantische, enigszins verouderde opvatting. Volgens mij stellen supporters van Feyenoord de creativiteit van bijvoorbeeld Leonardo en Kalou zeer op prijs. Zij zijn twee voetballers die op geen enkele manier associaties met werkvoetbal oproepen, eerder het tegendeel. Desondanks onderschrijf ik de theorie van Vreeman, voor een deel.

Het kost weinig moeite meer voorbeelden te vinden van steden waarvan het karakter wordt weerspiegeld in de voetbalclub.

Paris St. Germain zal nooit een schopploeg op de been brengen. Trainer Huub Stevens sleurt de spelers van Schalke 04 niet voor niets regelmatig de mijnen in, zodat ze de achtergrond van de club niet zullen verloochenen.

Anderlecht heeft dezelfde aard als Brussel, chique, mondain en hoogmoedig, FC Barcelona weerspiegelt Barcelona, FC Haarlem Haarlem (burgerlijk, braaf) en, nou vooruit dan maar, Ajax Amsterdam.

'Ajax weerspiegelt de cultuur van de handel', schrijft Vreeman. Zó had ik het nooit bekeken, maar het zou kunnen.

(De volgende conclusie zou kunnen zijn dat Amsterdammers een groter gevoel voor schoonheid hebben dan Rotterdammers. Daar waag ik me echter niet aan.)

Maar hoe zit het met IFK Göteborg en Göteborg? Sparta Praag en Praag? Is de aard van Glasgow en de bewoners af te zien aan Celtic of Rangers, of in het geheel niet?

Bestaat katholiek voetbal eigenlijk? Welk specifiek soort voetbal zou er in Belfast worden gespeeld? Speelt Dynamo Kiev vernuftig combinatievoetbal vanwege het karakter van Kiev? Weerspiegelt PSV Eindhoven, een slaperige stad die dankzij Philips de laatste eeuw uit zijn krachten is gegroeid? Juist niet, ben ik geneigd te zeggen, helemaal na de opwindende wedstrijd tegen AC Parma.

Voor de romantische opvatting is helaas evenveel voor als tegen te zeggen, ben ik bang. RKC bijvoorbeeld speelt in de met voorsprong saaiste stad van Nederland, Waalwijk, een troosteloos oord waarin de halve bevolking zich naar het schijnt in leven houdt met het maken van schoenen. De speelstijl van RKC is desondanks tamelijk frivool.

Of neem Liverpool, een havenstad die vergelijkbaar is met Rotterdam. Werkvoetbal wordt daar door de supporters, noeste havenarbeiders met verweerde koppen, niet getolereerd. De ploeg die twee decennia geleden het Europese voetbal domineerde, stond juist bekend om de artisticiteit.

Wéér een theorie om zeep geholpen.

Met een opera heeft het spel van AC Parma niets te maken en met Giuseppe Verdi evenmin. Dat neemt echter niet weg dat ik het zeer gepast vind dat de club voor het begin van de wedstrijden in stadion Ennio Tardini een deel van Aida ten gehore brengt. Leuke meezinger trouwens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden