Achter de schermen bij de GGD

In de luwte tussen golf 2 en 3 bereidt de ambulancedienst zich voor op file bij het ziekenhuis

Willem Feenstra bericht deze weken vanuit de GGD Brabant-Zuidoost. Aflevering 16: de ambulancedienst bereidt zich voor op Londense taferelen.

Een nieuwe teststraat wordt in gebruik genomen in Eersel, Zuidoost-Brabant. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een nieuwe teststraat wordt in gebruik genomen in Eersel, Zuidoost-Brabant.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Jules den Ouden (55) is er de man niet naar om de dingen aan het toeval over te laten. Als teammanager van de ambulancedienst in Zuidoost-Brabant, onderdeel van de GGD, wil de voormalig luitenant-kolonel voorbereid zijn ‘op het ergste’. Daarom voert hij deze middag het crisisoverleg aan alsof de vijand in de bosjes op de loer ligt, en elk moment aan de omsingeling kan beginnen.

‘Wat in Londen gebeurde, willen we absoluut niet’, zegt hij. Ambulances stonden er begin dit jaar in lange rijen voor de ziekenhuizen. Soms duurde het uren voordat patiënten konden worden afgeleverd. De noodtenten die je ziet bij rampen met veel slachtoffers waren nu gele huisjes op vier wielen.

‘Het donkerste scenario’, noemt Den Ouden het. Hij – breedgeschouderd, can-do-mentaliteit van zijn vorige werkgever - hoopt dat het niet zo ver komt, maar houdt rekening met het tegendeel. Dat er een derde golf zal komen, is volgens het RIVM zo goed als zeker. Dat die hoger kan worden dan de eerste twee: goed mogelijk. Dat ambulances dan met patiënten moeten rondrijden tussen ziekenhuizen op zoek naar plek: zeer onwenselijk.

‘In een crisis’, zegt Den Ouden, ‘als je echt in de problemen zit, moet je niet te veel twijfelen, maar handelen.’ Mensen willen volgens hem ‘bij de hand gepakt worden’. ‘Ze willen perspectief. Ik ga hier niet met m’n vingers op het bureau zitten trommelen.’ En dus zijn ze bij de ambulancedienst scenario’s aan het uittekenen voor het geval de vraag het aanbod overstijgt.

Alternatieven

Ze bedienen hier 21 gemeenten, van Eindhoven tot Bladel, vanuit zes verschillende posten, met in totaal 26 ambulances. Tijdens een doorsnee dienst rijden er ongeveer 11. Bij de voertuigen zit wel wat speling, bij de mensen die ze moeten bemannen minder. Daarom wordt er gezocht naar alternatieven, die stuk voor stuk ingrijpend zijn.

Zo kunnen zieke mensen eventueel thuis worden voorzien van extra zuurstof, zodat de gang naar het ziekenhuis kan worden uitgesteld tot er plek is. De doorstroom in ziekenhuizen kan worden bespoedigd door patiënten die niet doodziek zijn over te brengen naar externe locaties, zoals hotels, waar huisartsen of mensen van het Rode Kruis de scepter zwaaien. Of, en dat is de moeilijkste beslissing, de triage kan worden aangepast. In dat geval kunnen minder mensen op een ambulance rekenen.

Aan de tafel in Den Oudens kantoor maken ervaren ambulancebroeders Wim van Heugten, Toon van der Donk en Jarno Jurjus zich nog niet al te veel zorgen. Zij zijn geen denkers maar doeners: ze nemen de zaken zoals ze komen.

‘We moesten eerder ook al een paar keer naar andere ziekenhuizen uitwijken’, zegt Van der Donk. ‘Het kan wel pittig worden, die derde golf.’

Soms vragen ze zich weleens af of er niet scherper moet worden gekozen. In hun wagens zaten veel oudere mensen, die vermoedelijk eenzaam stierven in het ziekenhuis. Waren zij thuis, omringd door familie, niet beter af geweest?

‘Misschien’, zegt Van Heugten, ‘zouden we ze soms meer medicijnen kunnen geven die de benauwdheid wat wegnemen, zodat ze thuis rustig kunnen sterven.’

Laatst kregen ze in de meldkamer een oproep van een man uit Den Bosch. Hij lag met corona in het ziekenhuis, maar wilde juist naar huis gebracht worden om daar bij zijn geliefden te kunnen sterven. Wat ze ermee willen zeggen: misschien zou een andere triage zo slecht nog niet zijn.

Uiteindelijk is dat een besluit voor de landelijke overheid, zegt teammanager Den Ouden. De ziekenhuizen, huisartsen en de meldkamer worden daarbij betrokken. Bij de ambulancedienst kunnen ze alleen scenario’s aanreiken en ervoor zorgen dat hun wagens zoveel mogelijk blijven rijden. Hij wil mensen ‘absoluut geen angst aanjagen’, in deze toch al zo sombere winter. Maar hij wil wél dat erover wordt gesproken.

Het zwartste scenario, weet hij met zijn defensie-achtergrond, moet je scherp in het vizier houden. Zodat je, als het zich onverhoopt aandient, de rust en kalmte bewaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden