Nieuws

In de krimpende postmarkt blijft de toekomst van de postbode onzeker

Het overkomt PostNL niet vaak, maar maandagochtend kreeg het bedrijf twee opgestoken duimen van vakbond FNV. De fusie tussen PostNL en Sandd betekent meer zekerheid voor medewerkers van beide bedrijven, tot grote vreugde van de bond. Maar in een krimpende postmarkt blijft de toekomst ongewis voor de opgeteld bijna zestigduizend medewerkers. 

Een postbode in Heusden. Beeld anp

De postmarkt biedt ondanks een enorme krimp nog steeds werkgelegenheid aan tienduizenden mensen. PostNL telt 38 duizend werknemers, waarvan 18 duizend postbezorgers. Sandd heeft 19 duizend mensen in dienst, onder wie 16 duizend bezorgers. PostNL heeft de bezorgers van de in te lijven concurrent een baan aangeboden. Het lot van het kantoorpersoneel van Sandd is onzekerder. ‘Ook voor de overige medewerkers van Sandd zal worden gekeken naar mogelijkheden binnen PostNL of naar andere oplossingen’, meldt PostNL.

De FNV is blij met het fusienieuws, al is het bedrijf voorlopig niet van de vakbond af. De bond wil precies weten onder welke voorwaarden de bezorgers van Sandd bij de nieuwe werkgever aan de slag kunnen en wat er gaat gebeuren met het overige personeel. ‘We denken dat er genoeg werk is’, zei PostNL-topvrouw Herna Verhagen op Radio1. Om daarna meteen de verwachtingen te temperen: de ‘volumedaling’ blijft het bedrijf dwingen tot ‘besparingen’. ‘We zullen verdergaan met kostenbesparingen’, waarschuwde Verhagen.

Zwarte piste

Verhagen kan niet anders. Het ministerie van Economische Zaken heeft de toekomst van de postmarkt samengevat in een vrolijk ogende infographic. Een brievenbus steekt daarin feloranje af tegen een volstrekt blauwe hemel. Naast de brievenbus zweeft een veelzeggend grafiekje met een lijn die daalt als een zwarte piste. Het aantal brieven (zakelijk en particulier) kromp van 5,5 miljard in 2005 naar 2,5 miljard in 2017. Een onzeker stippellijntje daalt verder af naar 1,5 miljard in 2025. Omstreeks dat jaartal worden er meer pakketjes bezorgd dan brieven. Het zou ook al eerder kunnen zijn. De data dateren van 2016.

PostNL wordt monopolist in een verdwijnende markt. Twee zaken bieden de postbezorger enige houvast. Eén: het bedrijf is wettelijk verplicht vijf dagen per week overal in Nederland brievenbuspost op te halen en bezorgen. Twee: de pakketbezorging kent wel een enorme groei – PostNL nam 18 procent meer pakketpersoneel aan in 2018 ten opzichte van 8 procent minder personeel voor de brievenpost.

Maar ook hier gelden kanttekeningen. Het kabinet houdt weliswaar voorlopig vast aan de huidige postwet (gebaseerd op een Europese richtlijn). Maar anticiperend op de toekomst heeft staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken al laten onderzoeken hoeveel geld het oplevert om terug te schalen naar vier of drie dagen.

De groeiende pakketmarkt lijkt een lichtpunt te zijn voor PostNL, maar kan juist een obstakel zijn bij de overname. De concurrerende pakketbezorger DHL heeft zich al gemeld met klachten: ‘Verdere machtsconcentratie zal een gezonde marktontwikkeling van de pakketmarkt verder bemoeilijken.’ Mededingingsautoriteit ACM moet hier goed naar kijken, stelt DHL.

De postbezorgers zijn voorlopig gered, mits de fusie doorgaat. De twee concurrerende bedrijven kunnen niet samen overleven in een krimpende markt. Maar de postbode zal waarschijnlijk geen eeuwig leven beschoren zijn. Ook na de overname blijft de grootste concurrent van de brief (87 cent voor een postzegel) PostNL bedreigen: e-mail, 24 uur per dag tegen nul portokosten.

PostNL koopt voor 130 miljoen euro zijn grootste concurrent op, de zakelijk postbezorger Sandd. Daarmee wordt PostNL – het nieuwe bedrijf behoudt die naam – de enige postbezorger van betekenis in Nederland, mits een daarvoor noodzakelijke wetswijziging doorgang vindt. 

Haagse reacties op overname Sandd door PostNL.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden