DagkoersenUw politieke nieuwsbrief

In de jacht op de linkse kiezer blijft het zoeken naar een aanvalsplan

Jesse Klaver, Lilian Marijnissen en Lodewijk Asscher dinsdagavond op een gezamenlijke bijeenkomst in Amsterdam waar zij aankondigden dat ze het kabinet gedrieën onder druk gaan zetten om de belastingverlaging voor bedrijven te schrappen. Beeld Marcel van den Bergh

Goedemiddag,
En weer wordt in de PvdA en GroenLinks gepraat over samenwerking. Ja, zelfs over blokvorming in de volgende formatie. De rest van het Binnenhof kijkt belangstellend toe, maar niet zonder scepsis. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief van maandag t/m donderdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
De linkse lente

De steeds terugkerende wensdromen over eendrachtige samenwerking op de linkerflank zijn inmiddels zo'n halve eeuw oud. Altijd zijn er binnen PvdA, GroenLinks en de SP mensen te vinden die menen dat zij sterker staan als ze in de verkiezingsstrijd de krachten bundelen. Bijvoorbeeld met een stembusakkoord.  Maar altijd zijn er ook dwarsliggers.  

Nooit in deze eeuw was het enthousiasme in SP en GroenLinks zo groot als in 2006.  ‘We moeten samen met een reëel, doortimmerd programma ten strijde trekken tegen het neoconservatieve kabinet-Balkenende', konden we toen optekenen uit de mond van SP-leider Jan Marijnissen. ‘Dat kan een enorm elan brengen en ertoe leiden dat die linkse meerderheid er komt.’ GroenLinks-leider Femke Halsema zag het al gebeuren: ‘Het is dichterbij dan ik ooit voor mogelijk heb gehouden.’

Maar dat was buiten PvdA-leider Wouter Bos gerekend, die beslist liet weten dat het niet ging gebeuren. Hij zag vooral strategische bezwaren. ‘Ik zie echt niet in hoe onze gezamenlijke positie kan verbeteren door nu al één blok te vormen. Welke kiezer die nu nog van plan is op rechts te gaan stemmen, stapt over naar het linkse kamp als wij nu al kiezen voor blokvorming? Ik ben eerder bang dat het tegenovergestelde gebeurt: Een deel van de SP’ers zal teleurgesteld afhaken en een deel van de PvdA-stemmers raken we ook kwijt. Het is in het belang van een linkse meerderheid dat de linkse partijen apart blijven opereren in de verkiezingsstrijd.’

Tien jaar daarvoor was dat ook de mening van VVD-leider Frits Bolkestein, toen die werd geconfronteerd met pogingen in PvdA, D66 en Groenlinks om met een gezamenlijk ‘minimumprogramma’ de verkiezingen in te gaan. ‘Een geweldig idee', zei Bolkestein. Van dat idee werd daarna weinig meer vernomen. 

Wie heeft er gelijk? De voorstanders van hechte samenwerking werpen op dat Wim Kok in 1995 en Wouter Bos in 2006 nog ruim in de kiezers zaten, in tegenstelling tot Asscher nu. Sinds opiniepeiler Peter Kanne vorig jaar concludeerde dat PvdA en GroenLinks samen meer electorale potentie hebben dan ieder apart, is in elk geval in die partijen het gesprek weer geopend. Tot in de hoogste regionen zelfs, onthullen Volkskrant-verslaggevers Frank Hendrickx en Ariejan Korteweg vandaag. Maar opnieuw zijn er ook aarzelingen: zijn de cultuurverschillen in de partijen wel overbrugbaar, verschillen ze op een thema als het immigratiebeleid niet toch te veel van mening?

 ‘Veel zal afhangen van de ontwikkelingen in de komende maanden', klinkt het uit beide partijen. De geschiedenis leert dat dat vooral betekent dat ze de opiniepeilingen goed in de gaten gaan houden. Als Klaver of Asscher denkt dat hij zich op eigen houtje in de premiersstrijd met VVD en CDA kan gaan mengen, nemen de kansen op blokvorming zienderogen af. Voor bestendige politieke samenwerkingsverbanden zoals het CDA, GroenLinks of de ChristenUnie was vooral de collectieve overtuiging nodig dat eendracht meer macht zou brengen - wat in het geval van het CDA en de ChristenUnie ook zeker het geval bleek.

Politicoloog Tom van der Meer raadt Klaver en Asscher vandaag aan de vrijage aan te gaan, maar voorlopig niet te trouwen

RAPPORT VAN DE DAG
Stikstof meten

Koeien in de wei. Beeld Marcel van den Bergh

Voor het RIVM is het stikstofdebat nu even niet het belangrijkste dossier, maar het zal toch blij zijn met de conclusie van de commissie-Hordijk. Die was in het leven geroepen om te checken of alle kritiek vanuit de landbouworganisaties op de stikstofmeetmodellen houdt snijdt. Econometrist Hordijk stelt de boeren op dat vlak in het ongelijk: het rekenmodel is ‘geschikt’ om de verspreiding van stikstof te berekenen.  De data, meetmethoden en rekenmodellen die het RIVM gebruikt zijn volgens het rapport ‘ook in internationaal perspectief’ van voldoende tot goede kwaliteit. Ook de conclusie dat de landbouw van alle bedrijfstakken het meeste stikstof uitstoot, heeft het RIVM volgens Hordijk ‘voldoende onderbouwd’. 

Of die conclusie het debat gaat beslechten is overigens de vraag. Boerenactievoerders hebben bij voorbaat al afstand genomen van het rapport van de commissie-Hordijk.

DEBAT VAN DE DAG
Coronazorgen

Bruno Bruins, minister voor Medische Zorg en Sport, tijdens het debat in de Tweede Kamer over de uitbraak van coronavirus Covid-19. Beeld ANP - Koen van Weel

Terwijl bekend werd dat het aantal besmettingen is opgelopen naar 82, was de Tweede Kamer vandaag voor het eerst in debat met minister Bruins over de bestrijding van het coronavirus. De meeste zorgen gaan vooralsnog uit naar het dreigende tekort aan mondkapjes en andere beschermingsmiddelen voor zorgverleners. Bruins beloofde dat de GGD’s de spullen om te beginnen beter gaan verdelen. In Limburg zijn nu te weinig mondkapjes, terwijl ze in Groningen nog genoeg hebben. Van de voorstellen vanuit de Kamer om alle voorraden in beslag te nemen en de export te verbieden, werd de bewindsman niet enthousiast: hij wees erop dat Nederland zelf geen mondkapjesfabrikant heeft. Als het in Europa nu ieder voor zich wordt, werkt dat niet in het Nederlandse voordeel. 

CITAAT VAN DE DAG

‘Buiten de Randstad wil je gewoon snel naar huis in de avond. Als je dan langzamer moet rijden vanwege een rotplantje, dan denk je: waar zijn we mee bezig?’

VVD-Kamerlid Remco Dijkstra verheugt zich in dagblad De Gelderlander niet op volgende week, als de maximumsnelheid op de snelwegen omlaag gaat. De twijfels die hij soms heeft, probeert hij te onderdrukken: ‘Die natuur moet ook een beetje goed zijn, zodat we niet alleen maar brandnetels hebben. Toch? Ach, dat laatste maakt mij niet veel uit. Brandnetels zijn ook groen.’

Remco Dijkstra, Tweede Kamer-lid voor de VVD. Beeld ANP - Jerry Lampen

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief van maandag t/m donderdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden