nieuwsPapoea-Nieuw-Guinea

In de Grote Oceaan is een nieuw land op komst: Bougainville

De wereld krijgt er mogelijk een nieuw land bij. De bevolking van Bougainville, een eiland in de Grote Oceaan, heeft in een referendum met een overgrote meerderheid gekozen voor onafhankelijkheid van Papoea-Nieuw-Guinea. 

Inwoners van Bougainville brengen hun stem uit.Beeld AFP

Het referendum heeft twee weken geduurd zodat ook inwoners van de meest afgelegen delen van de eilandengroep hun stem konden uitbrengen. Ze hadden de keuze tussen onafhankelijkheid en meer autonomie. In de provinciehoofdstad Buka barstte gejuich los nadat de voorzitter van de referendumcommissie, de Ierse ex-premier Bertie Ahern, de uitslag had voorgelezen:  98 procent van de bijna 180 duizend kiezers koos voor onafhankelijkheid.  

Inwoners van Bougainville, nu een autonome regio binnen Papoea-Nieuw-Guinea, strijden al decennia voor onafhankelijkheid. De eilandengroep ligt op zo’n 700 kilometer van Papoea-Nieuw-Guinea en beroept zich op een cultuur en geschiedenis die sterk afwijkt van de rest van het land. Bij het conflict tussen onafhankelijkheidsstrijders en de regering van Papoea-Nieuw-Guinea vielen tussen 1988 en 1998 naar schatting 20 duizend slachtoffers – bijna 10 procent van het totale inwonersaantal. Het vredesakkoord van 2000 voorzag in autonomie en liet de optie van een referendum open.

De uitslag is niet bindend. De verwachting is wel dat het de aanzet zal zijn voor onderhandelingen over onafhankelijkheid tussen leiders van Bougainville en de regering in Port Moresby. Het parlement van Papoea-Nieuw-Guinea heeft dan het laatste woord. De verwachting is dat de gesprekken nog jaren zullen duren. De premier van Papoea-Nieuw-Guinea had woensdagavond lokale tijd nog niet gereageerd op de uitkomst van de volksraadpleging. Zijn minister voor Bougainville, Sir Puka Temu, benadrukte dat het laatste woord aan Papoea-Nieuw-Guinea is, zo berichtte The Guardian. John Momis, de president van de autonome regio, zei hoopvol te zijn. ‘Als we samenwerken, zal het resultaat goed zijn en bovendien zorgen voor een duurzame vrede.’

Grote kopermijn

Vanaf 1988 werd op Bougainville, vernoemd naar een Franse ontdekkingsreiziger, gevochten door rebellen van het Revolutionaire Leger en regeringstroepen. De inzet was controle over een grote kopermijn in het gebied. Veel inwoners van Bougainville voelden zich benadeeld omdat ze weinig terugzagen van het geld dat verdiend werd met de koperexport. De mijn werd in 1989 vanwege het conflict gesloten.

Het referendum duurde twee weken zodat ook inwoners van afgelegen delen van de eilandengroep hun stem konden uitbrengen.Beeld AFP

Het bestuur van Bougainville wil de mijn in de toekomst weer gebruiken als inkomstenbron voor het onafhankelijke Bougainville. Er ligt een plan om de concessies van de huidige uitbater in te trekken, maar dat is niet populair bij de volksvertegenwoordiging van Papoea-Nieuw-Guinea.

Bougainville, in Nederland vooral bekend van het veelgeprezen boek van F. Springer, behoort tot Melanesië. De eilandenboog, die zich vanaf Nieuw-Guinea uitstrekt tot aan de centrale Grote Oceaan, is de meest diverse ter wereld. In dit in bevolkingsomvang vrij kleine gebied is eenvijfde van alle talen ter wereld te vinden en bestaat een enorme culturele verscheidenheid. Voordat de eilanden in 1975 deel werden van Papoea-Nieuw-Guinea, werd het gebied bezet door Australië en Duitsland. Mocht Bougainville onafhankelijk worden, dan kan het steun van China en de VS verwachten. Beide landen zijn druk doende hun invloed in de regio uit te breiden.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden