In de fietsstraat is de auto de onderdaan

113 miljoen euro investeert Utrecht in fietspaden, fietsbruggen, fietstunnels en nu ook fietsstraten.

UTRECHT - 'Auto te gast' staat er op het verkeersbord op de Utrechtse Troelstralaan. Het geeft aan dat de weg een fietsstraat is. Studenten op gammele fietsen, een jonge vader met een zoontje in het kinderzitje voorop en een blonde fietsster die ondertussen aan het telefoneren is, rijden er breed uit over het nieuwe rode asfalt. Sommige automobilisten blijven braaf achter de fietsers rijden, andere scheuren er langs.


'We hebben hier de rode loper uitgerold voor de fiets', zegt de Utrechtse wethouder voor verkeer Frits Lintmeijer (GroenLinks). De vijfde fietsstraat van de stad is zojuist geopend. Het linkse Utrechtse college wil het de fietsers naar hun zin maken en het autogebruik terugdringen, onder meer voor een betere luchtkwaliteit. Maar liefst 113 miljoen euro is deze collegeperiode geïnvesteerd in fietsmaatregelen: in onder meer betere fietspaden, fietsbruggen, fietstunnels, fietsenstallingen en dus ook in fietsstraten, die gemiddeld 500 duizend euro per stuk kosten.


De meest gebruikte fietsstraat is de Prins Hendriklaan richting de universiteitswijk de Uithof. Deze is onderdeel van een van de drukste fietsroutes van Nederland, met tegen de 15 duizend fietsers per dag. 'Wat is het hier lekker fietsen, krijg ik daar nu vaak te horen', zegt Lintmeijer.


Utrecht had in 1996 de eerste fietsstraat van Nederland, op de Burgemeester Reigerstraat. Bedacht door de toenmalige GroenLinks-wethouder Hugo van der Steenhoven. Die mislukte jammerlijk, onder meer omdat stadsbussen geen zin hadden om in deze drukke winkelstraat achter de fietsers te blijven hangen. Maar sinds enkele jaren is de fietsstraat in het land bezig aan een opmars; van Oss tot Zwolle, van Haarlem en Houten tot Den Haag en Utrecht.


De les uit de jaren negentig is dat de fiets alleen 'de baas' kan zijn als de straat niet te druk is en geen doorgaande autoroute is. Bij sommige automobilisten roept de fietsstraat weerstand op. Soms klagen omwonenden over de kosten. 'Elke vernieuwing in het verkeer geeft problemen. En er zijn natuurlijk weggebruikers die overal maling aan hebben', zegt Hugo van der Steenhoven, inmiddels directeur van de Fietsersbond. 'Maar de fietsstraat is een goede oplossing gebleken om bij beperkte ruimte fietsers te faciliteren en toch auto's toe te laten.'


Van der Steenhoven ziet de meeste steden bezig met het stimuleren van het fietsgebruik en met pogingen het autogebruik in het centrum terug te dringen. Ook hierin loopt Utrecht voorop. Om aan de Europese luchtkwaliteitseisen te voldoen, heeft Utrecht deze maand als eerste stad van Nederland besloten een milieuzone voor personenauto's in stellen. Vanaf 2015 mogen vervuilende dieselauto's van voor bouwjaar 2001 het centrum niet meer in. De invoering kost ruim 3 miljoen euro voor onder meer de handhaving van het verbod.


Critici, als de VVD-fractie, spreken van symboolpolitiek. Zij vinden dat een te grote investering wordt gedaan om dit relatief kleine aantal voertuigen uit het centrum te weren. Inwoners van Utrecht, exclusief Leidsche Rijn, bezitten ruim 3.400 vieze dieselwagens en 1.800 bestelbusjes die vanaf 2015 de stad niet meer in mogen; ongeveer 2 procent van het wagenpark.


Volgens Lintmeijer is hiermee een belangrijke eerste stap gezet: 'Deze milieuzone leidt tot 10 procent minder stikstofuitstoot in de stad en 30 procent minder roet. Na dit meest vervuilende type voertuigen kunnen er in de toekomst meer soorten worden geweerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden