In de eerste zin maakt Van Kooten al een fout

AMSTERDAM - Goed dat Kees van Kooten in het Groot Dictee de aandacht vestigt op het slordige taalgebruik van journalisten en anderen. Maar hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat hij al in de eerste zin zélf zo'n grote fout maakt?


'Na koffie gedronken te hebben, begon het Groot Dictee.' Sinds wanneer drinkt het Groot Dictee koffie?


Tientallen e-mails ontving de organisatie (de Volkskrant en de NTR) donderdag, de dag na de tv-uitzending. Op Twitter spuwden velen hun gal, waarbij grote woorden niet werden geschuwd. De een noemde het een 'sadistisch taalexperiment', de ander 'zeer verneukeratief'.


'Mensen moeten zo'n zin wel lézen', reageert juryvoorzitter Ludo Permentier, taaladviseur bij De Standaard en bij de Nederlandse Taalunie. 'Wie dat goed doet, begrijpt dat er staat dat journalisten nog steeds dezelfde fouten maken als in 1940.' De eerste zin is daarvan een voorbeeld. Sterker: die zin is het fundament waarop Van Kooten zijn pleidooi voor zorgvuldig taalgebruik heeft gebouwd.


Toch begrijpt Permentier de opwinding wel. Van tevoren had de jury aangekondigd dat deelnemers aan het Groot Dictee vanaf zin 4 taalfouten moesten onderstrepen. Een nieuw onderdeel in vergelijking met eerdere Dictees, waar het puur om een correcte spelling ging. Deelnemers moesten de foute tekst opschrijven zoals hij was uitgesproken en daar vervolgens de fouten in aangeven.


Permentier: 'En nu bleken er in zin 1 en 3 ook fouten te staan. In de eerste zin zelfs.' Bij de toelichting op de tekst, na afloop, zweeg de jury over de eerste zin. Zij besprak wel het eveneens onjuiste 'irriteren wij ons aan' in zin 3.


Zoals bijna elk Groot Dictee was ook de tekst van Van Kooten bijzonder lastig. Qua woordgebruik, maar ook wat betreft de betekenis. Wie dit jaar aan het Dictee meedeed, thuis of in de Eerste Kamer, deed drie dingen tegelijk: hij probeerde de tekst te begrijpen, de woorden correct op te schrijven en de taalfouten te herkennen. Permentier: 'Het is lastig om dat tegelijk te doen.'


Om niet te veel te vragen van de deelnemers, hoefden deelnemers taalfouten pas vanaf zin 4 aan te geven. Permentier: 'Misschien is het een troost dat we per woord maximaal één spelfout rekenen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden