ReportageCoronavirus in Italië

In de coronachaos blijkt maar weer: improviseren kunnen de Italianen als geen ander

Roberto Giampaolo, 55 jaar oud, aan het werk vanuit huis vanwege het coronavirus. Beeld Lorenzo Maccotta / Contrasto

De chaos van Italië heeft een prettige keerzijde. Wanneer het noodgedwongen tot stilstand komt, krijgen de Italianen hun land in een mum van tijd weer aan de praat.

‘Sorry hoor’, verontschuldigt Roberto Giampaolo zich vanachter zijn eettafel annex kantoor. ‘Dit telefoontje moet ik even aannemen.’ ‘Ga daar maar alvast zitten’, roept zijn vrouw Teresa Macro vanonder de kapstok waarvandaan zij net haar laatste werkmail van de dag heeft gestuurd. ‘Andrea komt trouwens zo’, wijst ze naar de slaapkamer van haar zoon. ‘Hij zit nog even in college.’

Sinds de Italiaanse premier Giuseppe Conte besloot het openbare leven in heel Italië tot zeker 3 april stil te leggen in een poging het coronavirus te bestrijden – geen scholen, universiteiten, begrafenissen, huwelijken, onnodige verplaatsingen, theatervoorstellingen en restaurantbezoeken meer – voelt ook huize Giampaolo opeens kleiner aan, alsof de architect zijn bouwtekeningen per abuis op een verkeerd formaat afdrukte waardoor de 140 vierkante meter bovenverdieping noodgedwongen dienstdoen als kantoor, bedrijfskantine, middelbare school, universiteit, sportschool en gezinswoning ineen.

‘Ik zal mijn kantoor even opbergen’, zegt Roberto. ‘Margherita, ben jij klaar met school?’

Margherita Giampaolo, 11 jaar oud, thuis vanwege het coronavirus. Beeld Lorenzo Maccotta / Contrasto

Schreeuwende straatverkopers 

Italië wordt door Noord-Europeanen vaak bespot vanwege de chaotische aard van het land – van het verkeer in Palermo tot de politiek in Rome en de schreeuwende straatverkopers van Napels – maar die chaos heeft een duidelijke keerzijde. Het is dankzij die onvoorspelbaarheid van het leven dat Italianen ware meesters zijn geworden in de kunst van het improviseren. Elke keer wanneer het land noodgedwongen tot stilstand komt vanwege aardbevingen in Amatrice, ingestorte snelwegbruggen bij Genua of hoogwater door de straten van Venetië, zijn het de Italianen die hun land binnen mum van tijd weer aan de praat krijgen.

Kijk naar wat er maandag in Milaan gebeurde, waar sinds de stad werd afgesloten vanwege het coronavirus overal briefjes op de deuren van woningcomplexen opduiken van studenten die boodschappen willen doen voor patiënten in thuisquarantaine, opdat ze toch gewoon kunnen blijven eten. 

Kijk naar Florence, waar het populaire museum Gallerie degli Uffizi besloot de hele dag filmpjes van alle meesterwerken via internet te verspreiden, opdat men alsnog van de kunst kan genieten. Kijk naar de paus in Rome, die zijn zondagse zegen besloot te livestreamen, opdat gelovigen alsnog met een goed gemoed hun dag konden vervolgen. 

Of naar die tienduizenden gepensioneerde opa’s en oma’s die momenteel iedere ochtend trouw in hun auto stappen om verspreid over het hele land op kleinkinderen te passen, opdat de rest van de familie kan blijven werken.

Avondlijke afspraken

Een van die families zijn de Giampaolo’s, een typisch Romeins gezin met drie kinderen van wie de jongste, Margherita (11), in de eerste klas van de middelbare school zit, de middelste, Alessio (16), zich opmaakt voor zijn examens en de oudste, Andrea (20), economie studeert aan de universiteit van Rome. Alle drie de kinderen wonen nog thuis en omdat ook alle dansklasjes, Engelse bijlessen, klimtrainingen en avondlijke afspraken in de Romeinse studentencafés zijn geannuleerd, en zowel vader Robert als moeder Teresa thuis moet werken, moet ieder gezinslid improviseren, zoals 60 miljoen Italianen aan het improviseren zijn.

Alessio Giampaolo, 11 jaar oud, oefent voor zijn examens Beeld Lorenzo Maccotta / Contrasto

‘Kijk’, laat Andrea het in allerijl door zijn universiteit opgetuigde systeem zien waarbij een hoogleraar, staande in een lege collegezaal de grondbeginselen van de economie uitlegt aan plusminus 150 studenten die thuis, vanuit hun slaapkamers, vragen op hem kunnen afvuren als ze maar hard genoeg in de microfoon van hun computer praten. ‘Het is iets anders dan normaal’, zegt hij. ‘Want meestal hoor ik mijn zusje van 11 niet spelen als ik in college zit, maar we maken er allemaal het beste van.’

‘We moeten op dit soort momenten laten zien dat we er voor elkaar zijn’, zegt ook Teresa. ‘Dat Italië niet enkel het land is waar mensen de regels breken. Bovendien heeft het ook wel iets speciaals. Normaal sta je om half zeven op en begint de chaos. Dan vliegt iedereen zijn eigen kant op en zie je elkaar ’s avonds misschien eventjes, voor iedereen weer naar de sportschool of dansles moet. Nu eten we zowaar drie keer per dag samen als gezin.’

Ze kijkt even om zich heen, naar haar kantoor annex woonkamer waar haar man en drie kinderen dicht bij elkaar zitten, waarna ze begint te lachen en zegt: ‘en toch hoop ik dat het zo snel mogelijk weer voorbij is!’

Andrea Giampaolo, 20 jaar oud, volgt zijn colleges economie nu vanuit huis in plaats van de Universiteit van Rome. Beeld Lorenzo Maccotta / Contrasto

Zes doden bij gevangenisrellen

Toen zondagavond bleek dat werkelijk alle Italianen de komende weken in hun vrijheden worden beperkt, ook diegenen die reeds gevangen zitten, braken er rellen uit in de Sant’Anna gevangenis van Modena, een stad midden in de rode zone. De gedetineerden waren het oneens met het tijdelijk afschaffen van het bezoekuur en kwamen in opstand. Een dag later sloeg die vlam over naar 27 andere gevangenissen, waarbij in totaal zes doden vielen en ruim 18 gewonden. Het lukte volgens Italiaanse media rond de twintig gevangenen om (tijdelijk) te ontsnappen.

Meer over het coronavirus

Bij 321 Nederlanders is het coronavirus vastgesteld, drie personen zijn aan de gevolgen van het virus overleden. Een groot deel van Italië zit op slot en de beurskoersen lijden ook onder COVID-19. Het laatste nieuws in dit liveblog. 

Het mysterieuze virus dat begon in de Chinese miljoenenstad Wuhan heeft zich over de hele wereld verspreid. Een kwart van de Italiaanse bevolking is in quarantaine geplaatst en ook in Nederland loopt het aantal besmettingen op. In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het virus.

Ter voorbereiding op een mogelijke crisissituatie zoals in China of Italië heeft de vereniging van intensive care-artsen maandag een ‘draaiboek pandemie’ aan de leden gestuurd. ‘In het uiterste geval kunnen we mensen van ­ouder dan 80 niet meer opnemen.’

Olieprijzenoorlog valt samen met coronavirus, en dat merken de beurzen

Dirk Jan, zelf arts, liep corona op: ‘Een mooie oefening voor een gevaarlijker virus’

Zo ontwikkelt het aantal besmettingen zich

Bijgewerkt tot en met 9 maart

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden