In de cel is het tenminste warm

De uitgeprocedeerde Somaliërs die in een tentenkamp protesteerden tegen hun uitzetting, hebben donderdagavond laat alsnog besloten hun protest te stoppen. Ze verruilden hun tent voor een droge plek elders in Ter Apel.

TER APEL - Het besluit om het kamp op te breken is de uitkomst van moeizaam overleg tussen de Somaliërs en de gemeente Vlagtwedde. Het ultimatum van de gemeente liep om 14.00 uur af: dan moesten de 45 uitgeprocedeerde asielzoekers hun tenten hebben opgeruimd. Zoniet, dan volgde ontruiming, ging het gerucht.


Kadar Hajiuna, capuchon ver over het hoofd tegen de regen, zegt dan nog het helemaal niet erg te vinden als de politie hun kamp zou binnenvallen. Hij ziet de voordelen van de gevangenis. 'Eten, warmte, een douche', zegt hij verlekkerd. 'Zo'n arrestatie zou goed zijn.'


Haijuna wacht rustig af. Al drie jaar, sinds de IND heeft gezegd dat hij moet vertrekken, zwerft hij door Nederland. Zijn vrouw en zoontjes hebben wel onderdak, want zij zitten nog in de asielprocedure. Terug naar Somalië is te onveilig, zegt hij, hun toekomst ligt hier. 'Ik blijf hier tot de IND besluit dat we kunnen blijven.'


Hij is moe. Het kampje voor de ingang van het aanmeldcentrum telt acht trekkerstentjes. Dat is lang niet genoeg voor de 45 Somaliërs die hier bivakkeren. Slapen gebeurt bij toerbeurt. Vier uur in een tent en dan vier kleumen bij de vuurkorf, gevuld met door bezorgde omwonenden gebracht hout.


Sinds donderdag hangt er een zeil om te schuilen, daarvoor kon dat onder de overhangende klep van een vuilniscontainer. Onder deze omstandigheden lijkt het aanbod van de IND onweerstaanbaar: ga door de poort naar het aanmeldcentrum dertig meter verderop, doe een nieuw asielverzoek en je mag vijf weken binnen blijven, misschien wel zes.


Aanvankelijk zeggen de Somaliërs daar niet over te piekeren. De regen, de temperaturen vlak boven nul - daar zijn ze allang tegen gehard. Ze wonen al maanden, soms jaren op straat. Normaal ziet niemand dat, nu wel. De oplossing van de IND betekent dat ze over vijf weken weer onzichtbaar op straat staan, vrezen ze.


Ze worden liever opgepakt, dat is tenminste een daad van protest. En net zo comfortabel. 'In een cel is verwarming', zegt Abdi die, in tegenstelling tot de meesten, nog maar een groentje is als zwervende illegaal. Pas vier weken geleden werd hij het asielzoekerscentrum uitgezet.


Van spanning is op het kamp weinig te merken. 'Heb je ook thee?', vraagt Hawa Abshir aan een inwoner van het nabijgelegen Emmen, die de lunch uitdeelt: krentenbollen met komijnekaas. Er zijn kerstkransjes, een kerststol, toetjes en versgebakken oliebollen met poedersuiker, allemaal van vrijwilligers. Eten, zeggen de Somaliërs, doen ze zelden zo riant als nu in Ter Apel.


De IND beslist op individuele gronden of Somaliërs terug moeten naar hun geboorteland. Individueel, dat staat voor willekeur, zeggen ze in het tentenkamp. De broer van Ahmed Ali kreeg een verblijfsvergunning, terwijl hijzelf buiten de boot viel. 'De IND vond mijn vluchtverhaal anders dan dat van hem', zegt hij. Ze lieten nog een DNA-test doen, voor de familieband. Ali: 'Die was 100 procent.'


Op straat verzamelen zich ramptoeristen, maar de confrontatie blijft uit. 'De politie komt niet meer', verzuchten postende schoolkinderen. De burgemeester laat weten dat van een ontruiming geen sprake zal zijn. Ze wil de zaak niet laten escaleren. Dat gebeurt ook niet. Donderdagavond laat geven de Somaliërs hun actie toch op. De tenten worden opgebroken en verruild voor een droge plek ergens in Ter Apel. Onzeker is dan nog of ze een nieuwe asielaanvraag gaan doen bij de IND.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden