In de bush van het Beundersveld

Ruig terrein is er nauwelijks in Nederland, maar voor Bear Grylls-adepten is er nog wat te halen. Thee zetten van dennennaalden kan overal.

De TomTom kan het terrein niet vinden, een plaatselijke taxichauffeur heeft er ook nog nooit van gehoord, en de derde die we ernaar vragen, zit ook vijf minuten boven de kaart van Hengelo en wijde omstreken gebogen voordat zij het Beundersveld uiteindelijk kan aanwijzen. Met de afzondering die bushcrafters zoeken als zij met een tentje het bos intrekken, zit het dus alvast wel goed. Wanneer we het 'overlevings'-kampement dan eindelijk hebben gevonden, blijkt het plaatje ook voor de rest prima te kloppen. Net of je midden in de wouden van Alaska op een groepje pelsjagers bent gestuit.


Verspreid tussen de dennenbomen zijn Noorse Tentipi's en tarps opgezet, er smeulen houtskoolvuurtjes op open Finnmark-grills en onder Dutch ovens, en her en der in het groen bekwamen plukjes mannen, vrouwen en kinderen zich in uiteenlopende wildernistechnieken. Ofwel 'oer-kamperen' zoals dat in vroeger tijden onder primitieve jagers/verzamelaars min of meer gebruikelijk was. Dat is een serieuze hobby, om niet te zeggen een complete lifestyle. Vele aanwezigen dragen camouflagekleding, veldflessen en een gordel met een of meer messen. Sommigen lopen blootsvoets, en hier en daar zie je zelfs iemand verwoed in de weer met vuurstenen en een prehistorische geweihamer en pijl en boog.


Er zijn 150 deelnemers op dit halfjaarlijkse weekend van de Stichting Bushcraft afgekomen. Dat hadden er met gemak veel meer kunnen zijn als het Beundersveld er maar genoeg plek voor had gehad. Want 'leven in en met de natuur' mag zich volgens stichtingsvoorzitter Johan Mees in ons land in een snel groeiende populariteit verheugen. Met dank aan de Discovery-serie Ultimate Survival van de Britse survival-expert Bear Grylls en zijn tv-collega en landgenoot Ray Mears, maar ook aan de tijdgeest. 'Er is iets aan het kantelen in Nederland en in West-Europa', verklaart Mees. 'Mede door de crisis voelen mensen zich steeds meer op zichzelf teruggeworpen. Ze beginnen in wat als-scenario's te denken. Wat als de wereldeconomie door de crisis instort, de supermarkten leegraken en je je gezin noodgedwongen zelf moet gaan voeden? Kun je je dan in de natuur redden?'


In de VS bereiden massa's zogeheten preppers zich onder andere middels overlevingscursussen voor op zo'n situatie, bij ons is bushcrafting vooralsnog meer een vorm van recreatieve natuurbeleving met zowel sportieve als spirituele trekjes. Anneke Meijer-Treep uit Veendam behoort tot die laatste categorie bushcrafters. Ze geeft workshops natuur-mentoring, zeg maar een instapprogramma voor mensen die in bos en veld weer dichter bij hun oorsprong wensen te komen. Op het weekend in Hengelo geeft ze lessen in het maken van touw uit lindenbast, een tijdrovend maar ook louterend werkje. Een soortgelijke ervaring onderga je bij het villen van bijvoorbeeld een ree, weet Meijer-Treep. Wie maar lang genoeg bezig is met het schrapen van zo'n huid wordt op zeker moment één met het gestorven dier.


Andere onderdelen van de bushcraft-tweedaagse zijn juist bedoeld om de menselijke instincten en vaardigheden weer aan te scherpen. In de workshop 'Leren luisteren naar vogels' worden we erop bedacht gemaakt welke signalen de komst van 'seriemoordenaar' de ekster of ander gevaar inluiden. Op de cursus 'Vallen en strikken' krijgen we onder de knie hoe je een wild zwijn met behulp van een eind draad kunt vellen. En met datzelfde simpele gereedschap onderricht een andere specialist je vervolgens in de kunst van het zonder hengel vissen op forel en zalm. Is het niet op het Beundersveld dat je daar onmiddellijk plezier van hebt, dan toch allicht wel op een trip in Zweden, het ultieme land voor avontuurlijke bushcrafters.


Johan Mees en andere specialisten van de Stichting Bushcraft verfijnen hun overlevingstechnieken met enige regelmaat in Zweden (en af en toe tevens illegaal in de Ardennen). De Bossche ecoloog en jiu jitsu-expert doorliep er ook de WEISS-wildernisschool, naar zijn zeggen de hardcore outdoor-experience voor bushcrafters die echt tot het gaatje willen gaan.


'Je wordt een week lang met een groep mannen het bos in geschopt zonder uitrusting, en dan moet je het maar met elkaar zien te redden. Ik heb grote stoere kerels zien huilen als kleine kinderen, zo'n beproeving is het. Niks voor beginners.' Cursisten die zo'n 'weekje met de jongens' met goed gevolg afleggen, verdienen een oranje WEISS-insigne. Een onderscheiding die je ook op het Bushcraft-weekend in Hengelo door een enkeling met trots ziet worden gedragen.


In het amper met ruige gebieden gezegende Nederland is en blijft het voor bushcrafters uiteraard behelpen. Eigenlijk bieden alleen de minimale voorzieningen van de paalkampeerterreinen van Staatsbosbeheer en de natuurcampings de oer-kampeerder de gelegenheid om enigszins in zijn rol op te gaan. Neemt niet weg dat Mees binnen de eigen grenzen nog volop kansen ziet voor Bear Grylls-adepten. Thee zetten van dennennaalden kun je ook in Nederland per slot van rekening overal. En met slapen onder een tarp in plaats van in een dichtgeritste tent brengt het oergevoel toch ook alweer een stukje dichterbij.


Nog mooier allicht: stadse lui die een herintrede als natuurmens overwegen maar daarbij zo min mogelijk willen 'lijden', zouden een nieuwe liefhebberij als 'experimentele archeologie' kunnen overwegen. Dat is óók bushcraft. Op het weekend in Hengelo staat Roel Meijer met een Holmegaard-handboog, met een megadosis huisvlijt gekopieerd naar een in Denemarken opgegraven werktuig van een of ander trechterbeker- of ander oervolk. De perfecte hobby voor mensen die zich liever indoor willen bewijzen in bushcrafting. Slechts benodigd: een mooie lange tak van iepenhout, een bijltje van bevertanden om de boog mee 'te disselen' en veel, héél veel geduld.


Meer informatie: www.stichtingbushcraft.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden