In de ban van eindejaarsemoties

Bordeauxrood door Turista. Begeleiding: Henk Zwart. In Amphitheater Amsterdam t/m 30 december...

RONALD OCKHUYSEN

'Tell it like it is', luidt de ondertitel van Bordeauxrood, een toneelstuk over 'de unieke gevoelens' die zich rond de Kerst en de jaarwisseling van menigeen meester zouden maken.

Unieke gevoelens? Zijn dat de braakneigingen na dat ene glaasje teveel? Of is dat de door een combinatie van chocolade, gevogelte en zalmmousse opspelende gal?

Niets van dat alles. Voor de makers van Bordeauxrood zijn de laatste dagen van december synoniem met 'hoog opvliegende emoties en onvervulde langens'. Sterker nog: naar hun idee lijkt het erop dat 'tijdens de donkere decembermaand een balans moet worden opgemaakt van het afgelopen kalenderjaar, soms zelfs van het leven tot nu toe'.

In de ban van de eindejaarsemoties maakten Kathenka Woudenberg, Marion van Wijk en Bob Ruijzendaal een voorstelling over hun associaties met de decembermaand. Een persoonlijke vertelling is Bordeauxrood geworden - vandaar die ondertitel - waarin de spelers hun best doen zo alledaags mogelijk te lijken. Daartoe noemen ze elkaar bij de voornaam, is de toneeltekst in ongekunsteld taalgebruik gevangen en voeren de makers gesprekken over onderwerpen die doen vermoeden dat hiervoor het eigen dagboek is geraadpleegd.

Want Bob, Kathenka en Marion kletsen wat over relaties, over de gewoonte om op gezette tijden huis en haard te verlaten voor een kleiner vakantiehuisje en natuurlijk breken ze hun hoofd over de vraag waarmee menig dolende dertiger worstelt: maakt een kind van het leven een verblijf in het paradijs of in de gevangenis?

Theatergroep Turista dacht er goed aan te doen de illusie op te heffen, waarschijnlijk met als doel de doorgaans passieve toeschouwer tot een dialoog aan te zetten. Futloos gebabbel, talloze open deuren en een kerstpakket vol cliché's gelardeerd met enkele dramatische dwalingen - dat moet de toeschouwer wel doen nadenken over zijn eigen beslommeringen in decembermaand, zo lijkt de redenering van begeleider Henk Zwart. Bordeauxrood, een collage van eigen teksten, tijdens repetities aan elkaar geplakt, heeft niet voor niets veel weg van de praatprogramma's op de televisie; de gedachte achter dit concept zal zijn dat de toeschouwer met plaatsvervangende schaamte de bekentenissen van Kathenka, Marion en Bob aanhoort.

Maar de leden van Turista rekenden buiten de waard. Want waar de televisiekijker de bizarre gasten van Oprah Winfrey, Ricki Lake en Jerry Springer al zappend, borrelend en kletsend kan afdoen als een bezoekje van een malle tante, is de theaterbezoeker genoodzaakt de strapatsen van de drie theatermakers in een donkere zaal volledig tot zich te nemen.

De tijden dat toneel een ander woord was voor een schijnwereld waarin het onbegrijpelijke minder onbegrijpelijk wordt gemaakt, zijn voorbij. Maar dat wil nog niet zeggen dat alle persoonlijke sores tot toneeltekst is te verheffen.

Ronald Ockhuysen

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden