In de Almeerse politiek wordt écht geluisterd naar mensen met een beperking

Sinds 2015 hebben gemeenten veel nieuwe zorgtaken, maar een bloeiend verkiezingsthema wil het nog niet worden. Daarom gaan in Almere lokale politici in debat met mensen met een beperking. 'Niemand is tegen goede jeugdzorg.'

In Almere doen mensen met een beperking mee met een debat over de zorgtaken van de gemeente. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Jolanda (36), autistisch en verstandelijke beperkt, is vanavond panellid in het stadhuis van Almere. 'Mensen met een beperking zijn afhankelijk van collectief vervoer', zegt ze met een vastberaden blik in haar grote ogen. 'Als je lang moet wachten op je taxi kom je te laat op je afspraak. Als je een klacht indient, hoor je niets terug.' Kan dat niet beter, vraagt zij aan de dertien lokale politici van de verschillende Almeerse fracties. Die zitten naast elkaar op een podium.

Jolanda en deze (aspirant-)raadsleden doen mee aan het verkiezingsdebat 'Geef beleid een gezicht'. Vanavond spreken verstandelijk en lichamelijk beperkten, hun ouders en werknemers in de zorg met Almeerse politici over het zorgbeleid. Wat kan de politiek concreet voor hen betekenen bij bijvoorbeeld onderwijs, dagbesteding, werk en vervoer?

Collectief vervoer blijkt een pijnpunt. 'Ik wil wel op tijd zijn voor kickboksen', zegt Vincent, eveneens panellid, met het syndroom van Down. Een vrouw in de zaal moppert: 'De taxi's zijn zo slordig dat mensen zelfs te laat komen op een begrafenis.'

De politici spreken mooie woorden - dat ze niemand willen uitsluiten, dat iedereen meetelt en gelijkwaardig is. Wel worden ze meerdere keren deze avond vanuit de zaal op hun vingers getikt omdat ze te snel spreken, in te lange zinnen en met te moeilijke woorden. De suggestie van een raadslid dat er misschien een andere aanbieder van collectief vervoer moet komen, krijgt applaus. Tot een man in de zaal het woord neemt. 'Als het vervoer slecht is, ligt dat vooral aan de gemeente. Die contracteert de vervoerders en maakt de afspraken. Maar de gemeente wil vooral zo goedkoop mogelijk aanbesteden.'

Het debat is georganiseerd door de stichting ABRI, een lokale belangenvereniging voor verstandelijk gehandicapten, en huis-aan-huisblad Almere Deze Week. Omdat de belangstelling zo groot is, heeft de gemeente de grote burgerzaal beschikbaar gesteld.

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Verkiezingsthema

Sinds de gemeenten in 2015 veel meer zorgtaken hebben toebedeeld gekregen, wordt lokale politiek serieuzer genomen, zegt hoogleraar lokaal bestuur Marcel Boogers van de Universiteit Twente. 'Er is nu veel meer aandacht voor deze verkiezingen dan vier jaar geleden.'

Toch is een bloeiend debat hierover zoals hier in Almere redelijk uitzonderlijk. Hoe belangrijk ook voor de hulpbehoevenden, de nieuwe gemeentelijke zorgtaken zijn niet echt een bepalend verkiezingsthema. Nóg niet, benadrukt Boogers, misschien wel over vier jaar. 'Dat komt omdat de lokale politiek nog geen grip heeft op de zorg. Ze zien nog niet waar de politieke keuzeruimte ligt. Het gaat nog vooral over budgetten, niet over de kwaliteit van de zorg, hoe je het anders zou kunnen organiseren en wat dan de randvoorwaarden zouden moeten zijn. Bijvoorbeeld hoe ver de eigen verantwoordelijkheid gaat. Daar denkt de SP anders over dan D66, en dan heb je een politiek debat. Maar dat wordt nog weinig gevoerd.'

Veel minder mensen stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen dan voor Tweedekamerverkiezingen. Uit onderzoek in 2015 blijkt bovendien dat 60 procent zijn stem voor deze lokale verkiezingen in meer of mindere mate laat leiden door kwesties in de landelijke politiek. Daarom is debatleider Robert Mienstra, redacteur van Almere Deze Week, blij met dit debat. 'Zorg is een belangrijk thema, en er zijn relatief veel mensen met een beperking in Almere.'

Financieel risico

In Almere speelt één groot lokaal thema, de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die er in 2022 moet plaatsvinden en die door velen wordt gezien als een financieel risico voor de gemeente. Het merendeel van de Almeerders loopt er niet warm voor, bleek eerder uit een enquête. Maar in de lokale politiek zijn alleen de SP, de PVV (de grootste fractie in de raad) en enkele splinterpartijen tegen. Na de Floriade staat veiligheid op twee en zorg op drie, naast bijvoorbeeld sociale woningbouw en groenonderhoud, denkt Mienstra.

De lokale SP-fractie heeft het meest radicale zorgvoorstel. Trek de stekker uit de Floriade en stop dat geld in bijvoorbeeld jeugdzorg. 'Maar eigenlijk zie je onder de politieke partijen: niemand is tegen goede jeugdzorg of tegen goede maatschappelijke ondersteuning. Hoogstens verwacht een VVD'er iets meer eigen inzet van de burgers en is de SP wat scheutiger met huishoudelijke hulp', zegt VVD-lijsttrekker Hilde van Garderen.

Dat de meeste politieke partijen graag willen dat ook mensen met een beperking de steun krijgen die ze nodig hebben, blijkt tijdens het verkiezingsdebat. Meerdere partijen bieden aan om met panelvoorzitter Inge op pad te gaan, om te zien op welke barrières bewoners met een rolstoel stuiten. Ze luisteren naar de klachten over de afgenomen beschikbaarheid van dagbesteding voor mensen met een beperking; daar is door de rijksoverheid flink op bezuinigd. En naar panellid Danny die vertelt hoe lastig het is voor mensen met een beperking om werk te vinden. 'Je krijgt geen vast contract. Zo ga je telkens van werk naar werk. Maar nu heb ik eindelijk een echte baan.'

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Toveren

'Tussen goede bedoelingen en doen zit soms een groot gat', zegt wethouder participatie Froukje de Jonge (CDA). 'Ik kan niet toveren. Maar Almere is een van de slechts vier gemeenten van de 380 die wél het door het Rijk opgelegde aantal beschutte werkplekken voor mensen met een beperking heeft geregeld. Daar ben ik trots op.'

ChristenUnie-lijsttrekker Marcel Benard zegt dat hij 'trots' is op deze avond. 'Het is goed dat dit panel de Almeerse politiek voedt met suggesties. Elke dag moet de politiek moeilijke keuzes maken over de vraag: welk geld besteden we waaraan? We luisteren graag naar jullie signalen maar we kunnen geen gouden bergen beloven.'

Leefbaar Almere-raadslid Jannie Degenhardt-Bochem: 'Er is veel gekort op zorg, we moeten roeien met de riemen die we hebben.'

De panelleden zijn blij dat er naar hen is geluisterd. Ze gaan de politiek bij de les houden, ook na de verkiezingen, beloven ze. Panelvoorzitter Inge: 'De zorg kan altijd beter.'


Wie is het beste raadslid van Nederland?

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen organiseren de Volkskrant, campagnebureau BKB en omroep WNL de verkiezing van het beste gemeenteraadslid van Nederland. Ook een raadslid nomineren? Dat kan hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden