In Dagestan houden 'lessen van de worstelmat' kinderen weg bij terroristen

In Dagestan zijn worstelscholen de hoop van autoriteiten en ouders. Zo proberen ze te voorkomen dat kinderen 'naar het bos gaan'. Iedereen weet wat dat betekent: je aansluiten bij terroristen.

Beeld Yuri Kozyrev

In het vliegtuig zie je er al een paar zitten: mannen met verschrompelde oren. Beneden in de hobbelige straten, regelmatig vernoemd naar mensen met oren als bloemkolen, zijn ze overal. In de moskee, in het theehuis. Of kijk in het witte regeringsgebouw: de ministers van Ecologie, Onderwijs en Sport hebben allemaal een verschrompeld oor. Sommigen zelfs twee.

Meest gewild is een gebroken linkeroor, zegt Anvar Magomedgadzjiëv, een man met twee verschrompelde oren. 'Dan kunnen mensen zien dat je een gebroken oor hebt als je autorijdt.'

In Dagestan dwing je respect af met een oorschelp, een moeilijk te breken lichaamsdeel, dat op de worstelmat zo vaak gevouwen en geplet is dat het voorgoed is vervormd. Hier, in deze islamitische republiek in het zuidwesten van Rusland, bestaat er geen hogere status dan worstelkampioen.

Terroristen

Magomedgadzjiëv pocht niet dat hij er tientallen opleidde. Op de afgelopen zes Olympische Zomerspelen was er telkens een medaillewinnaar die uit zijn immense handen kwam. Maar prijzen zijn niet het belangrijkste, zegt hij in de kleedkamer van een worstelschool in Machatsjkala, de hoofdstad van Dagestan. Het belangrijkste van worstelen in Dagestan, zegt Magomedgadzjiëv met een ernstig gezicht, is dit: 'We moeten voorkomen dat onze kinderen naar het bos gaan.'

Naar het bos gaan, in Dagestan weet iedereen wat dat betekent: je aansluiten bij terroristen. Bij aanhangers van het salafisme die zich vaak ophouden in de bossen tussen de grille hoogtes van Dagestan, dat 'land van bergen' betekent. Bij de mannen en vrouwen die al jaren aanslagen plegen in de republiek en daarbuiten, zoals in de metro van Moskou in 2010. In de afgelopen jaren sloten zij zich massaal aan bij Islamitische Staat, nadat hun pogingen mislukten om een eigen kalifaat te stichten aan de Kaspische Zee.

Scroll langs de beelden die fotograaf Yuri Kozyrev maakte van de worstelaars

Goed en kwaad

De vraag is wat zij gaan doen nu IS instort. Er zijn nog steeds militanten over in het bos, ook al vertrokken naar schatting meer dan tweeduizend Dagestanen naar Syrië en Irak. Vorig jaar nam het aantal terroristische aanslagen in de republiek voor het eerst in vijf jaar weer toe. Zeker 140 mensen kwamen om bij geweld van en tegen militanten. Afgelopen weekend arresteerde veiligheidsdienst FSB vier leden van een terreurcel in Machatsjkala die aanslagen zouden voorbereiden in Dagestan. De dodelijke aanval op politieagenten eind augustus hadden ze niet doorzien.

Worstelscholen als die van Magomedgadzjiëv zijn de hoop van autoriteiten en ouders. De scholen proberen de kinderen te beschermen tegen militanten die op zoek zijn naar nieuwe rekruten. 'Wij brengen ze bij wat goed en kwaad is', zegt de geblokte coach.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Honderd jongens warmen zich op in Sportschool Gamid Gamidov. Beeld Yuri Kozyrev

Moederland

Om te begrijpen hoe dat gaat, moet je de zaal in. Op de mat van Sportschool Gamid Gamidov warmen honderd jongens zich op voor de dagelijkse training na school - meisjes worstelen gescheiden, in veel kleinere aantallen. Aan de muur hangen vlaggen van Rusland en Dagestan. 'Hier leer je de trots van het moederland te beschermen', staat met grote letters onder de Dagestaanse. 'Reik je hoog, wees dan bescheiden. Word je sterk, heb dan genade', onder de Russische. Ertussen pronkt een portret van naamgever van de school: een worstelaar die later als minister van Financiën werd opgeblazen met een autobom, zoals dat wel vaker gebeurt met politici in Dagestan.

Belangrijker dan fysieke training, vandaag onder leiding van wereldkampioen Rasoel Tsjoenajev, zijn de gesprekken daarvoor, met de coaches op de mat. Daarin komen een aantal thema's telkens terug. Zorg goed voor je lichaam, dus niet roken, niet drinken, geen drugs. Ga respectvol om met vrouwen. Word sterk, zodat je het moederland en je familie kan beschermen. Houd van je land - en dus niet van militanten die het uiteen willen scheuren.

'Minstens een keer per maand komen mensen van de moskee op bezoek', zegt Anvar Magomedgadzjiëv. 'Om goede manieren bij te brengen.'

Toch gaat het weleens mis op de beste worstelscholen, zoals die in Machatsjkala. De worstelaar met de klinkende naam Tsjamsoelvara Tsjamsoelvarajev was een van de veelbelovende talenten. In 2009 stond hij met een gouden medaille op het podium van het Europees Kampioenschap, een paar jaar later was hij verdwenen. Vorig jaar kwam er nieuws over hem uit Mosul, Irak: de worstelkampioen was gedood door een Amerikaans bombardement, als strijder van Islamitische Staat.

'Naïevelingen', noemt coach Anvar Magomedgadzjiëv worstelaars die zich laten bekeren tot de idealen van IS of van de militanten in het bos.

Ronselaars

Maar zij krijgen te maken met gewiekste ronselaars. Die houden zich schuil in grote Russische steden, voeden Dagestanen vanuit daar met informatie over de heilige strijd en bezoeken hun rekruten vervolgens in Dagestan om ze over de streep te trekken en contactgegevens te overhandigen van mensen in een terreurcel. Zo werken de ronselaars volgens Achmet Jarlykapov, onderzoeker van de Noordelijke Kaukasus aan MGIMO, de universiteit voor internationale betrekkingen in Moskou.

'Ze zijn heel succesvol, ze hebben duizenden mensen van Rusland naar IS gekregen', zegt Jarlykapov. 'Het verontrustende is dat hun netwerken in Rusland waarschijnlijk nog steeds bestaan. We weten niet wat zij gaan doen nu IS grondgebied verliest in het Midden-Oosten.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Beeld Yuri Kozyrev

Lessen van de mat

Wat hem ook verontrust is dat een grote bron van frustratie onder jonge Dagestanen niet verdwenen is: slechte economische vooruitzichten. Er is hier nooit iets in de plaats gekomen voor de fabrieken die sloten na de val van de Sovjet-Unie. In het bos, zo beloven de ronselaars, kunnen mensen zich nuttig maken.

Hoe worstel je op tegen die frustraties en verleidingen? 'Als de kinderen hier zijn, kunnen ze in elk geval niet over de boulevard slenteren', zegt de sportarts van het Dagestaanse worstelteam, Sjamil Magomedov. Zijn eigen worstelcarrière eindigde met een knieblessure. Geld verdienen met worstelen is voor weinig Dagestanen weggelegd, hij weet het. De concurrentie is moordend. Magomedov gelooft in de lessen van de mat, maar weet ook dat niet elk kind zich er aan zal houden: zelf rookt hij snel een sigaretje buiten de zaal van Machatsjkala.

Binnen stoeien de honderd jongens als ravottende tijgers. Aan de muur hangt een grote doek met 'Tokio 2020' erop geschreven. Die plek is gereserveerd voor de Dagestaan die op de komende Zomerspelen een medaille veroverd.

Maar de hoop van de ouders op de tribune is vooral dat hun zoon tegen die tijd nog steeds in de stad is, en niet in het bos. Dat is nog belangrijker dan een verschrompeld oor.

Beeld Yuri Kozyrev
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden